Tại sao trẻ sơ sinh lại có nhiều xương hơn người lớn?
Những chiếc xương đó đang phát triển và thay đổi hình dạng mỗi ngày. Vậy, tại sao trẻ sơ sinh lại có nhiều xương hơn người lớn? Còn bao nhiêu điều bạn chưa biết về những chiếc xương trong cơ thể mình? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn nhé.
1. Bộ xương trẻ sơ sinh có bao nhiêu cái?
Người trưởng thành có 206 chiếc xương, chiếm khoảng 15% trọng lượng cơ thể. Một sự thật khó tin đó là những đứa trẻ sơ sinh lại có số xương nhiều hơn người lớn. Những chiếc xương đó đang phát triển và thay đổi hình dạng mỗi ngày.
Ước tính bộ xương trẻ sơ sinh có khoảng 300 chiếc xương. Mặc dù xương có vẻ ngoài cứng nhưng chúng thực ra được tạo thành từ mô sống và canxi. Chúng trải qua quá trình tích tụ cũng như thải bỏ trong suốt cuộc đời của bạn.
Nếu bạn đã từng nhìn thấy một bộ xương hoặc hóa thạch thật trong viện bảo tàng, bạn có thể nghĩ rằng tất cả những bộ xương ấy đều đã chết. Khác với những bộ xương bạn nhìn thấy bên ngoài, các xương tạo nên bộ xương của bạn đều rất “sống động”, luôn phát triển và thay đổi giống như các bộ phận khác của cơ thể.
Hầu hết các xương được cấu tạo từ một số lớp mô, bao gồm:
- Màng xương: Bề mặt bên ngoài của xương được gọi là màng xương. Đó là một lớp màng mỏng, chứa các dây thần kinh và mạch máu nuôi dưỡng xương.
- Xương đặc: Phần này nhẵn và rất cứng. Đó là phần bạn thấy khi nhìn vào bộ xương.
- Xương xốp: Trông giống như một miếng bọt biển. Xương xốp không cứng như xương đặc nhưng nó vẫn rất khỏe.
- Tủy xương: Tủy xương giống như một lớp thạch dày và công việc của nó là tạo ra các tế bào máu.
Quá trình phát triển xương được gọi là quá trình hóa xương. Nó thực sự bắt đầu vào khoảng tuần thứ tám của quá trình phát triển phôi thai. Mặc dù vậy, khi mới sinh, nhiều xương của bé được cấu tạo hoàn toàn bằng sụn, một loại mô liên kết cứng nhưng linh hoạt. Một số xương của trẻ có một phần được làm bằng sụn để giúp giữ cho bé dễ vận động và phát triển.
Sự linh hoạt đó là cần thiết để những đứa trẻ đang lớn có thể cuộn tròn trong không gian hạn chế của bụng mẹ trước khi chào đời. Nó cũng giúp mẹ và bé dễ dàng hơn khi quá trình sinh nở diễn ra.
2. Bộ xương trẻ sơ sinh thay đổi như thế nào khi trẻ lớn lên?
Khi bạn còn là một đứa trẻ, bạn có bàn tay nhỏ, bàn chân nhỏ và mọi thứ đều nhỏ. Khi bạn lớn lên, mọi thứ trở nên lớn hơn một chút, kể cả xương của bạn.
Khi trẻ trưởng thành, phần lớn sụn sẽ được thay thế bằng xương thực sự. Nhưng điều gì đã xảy ra khiến số lượng xương giảm từ 300 xương khi sinh ra xuống thành 206 xương khi trưởng thành?
Câu trả lời là nhiều xương của bé sẽ hợp nhất với nhau, có nghĩa là số lượng xương thực tế sẽ giảm đi. Khoảng trống ngăn cách hai đầu xương cuối cùng hợp nhất cũng là phần sụn, giống như ở đầu mũi.
Quá trình hợp nhất của xương xảy ra khắp cơ thể. Bạn có thể nhận thấy rằng có một hoặc nhiều khoảng mềm ở giữa các xương trong hộp sọ của bé. Những “điểm mềm” này thậm chí có thể khiến bạn hơi khó chịu, nhưng chúng hoàn toàn bình thường. Chúng được gọi là thóp và cuối cùng chúng sẽ đóng lại khi xương phát triển.
Việc thay thế phần sụn bằng xương hợp nhất bắt đầu khi các mạch máu nhỏ - được gọi là mao mạch - cung cấp máu giàu chất dinh dưỡng đến các nguyên bào xương, các tế bào hình thành xương. Ban đầu, nguyên bào xương tạo ra xương bao bọc sụn và sau đó, thay thế nó hoàn toàn.
Sau đó, sự phát triển xương ở trẻ em xảy ra ở phần đầu của nhiều xương, ở đó có các tấm tăng trưởng. Mô phát triển trong mỗi xương quyết định kích thước và hình dạng cuối cùng của chiếc xương đó. Khi một người ngừng phát triển, các tấm tăng trưởng đóng lại.
Các tấm tăng trưởng yếu hơn các phần khác trong khung xương của trẻ, do đó, chúng dễ bị gãy xương và dễ gặp phải các chấn thương khác. Đây là lý do tại sao một cú ngã xe đạp có thể khiến trẻ phải bó bột, trong khi bạn có thể bị ngã tương tự và chỉ bị bầm tím.
Thông thường, khi đến 25 tuổi, quá trình này sẽ hoàn tất. Sau khi điều này xảy ra, xương của bạn không thể tăng thêm kích thước nữa. Tất cả những xương này tạo nên một bộ xương người trưởng thành vừa rất chắc vừa rất nhẹ.
3. Bộ xương người trưởng thành gồm những gì?
Bộ xương người trưởng thành được tạo thành từ 206 chiếc xương, bao gồm các xương:
- Hộp sọ: Bao gồm cả xương hàm.
- Cột sống: Bao gồm đốt sống cổ, ngực và thắt lưng, xương cùng và xương cụt.
- Ngực: Xương sườn và xương ức.
- Cánh tay gồm có: Xương bả vai, xương quai xanh (xương đòn), xương cánh tay, xương trụ, xương quay.
- Bàn tay gồm có: Xương cổ tay (cổ tay), xương bàn, xương ngón tay.
- Xương chậu - xương hông
- Chân gồm có: Xương đùi, xương bánh chè, xương ống chân (xương chày) và xương mác.
- Bàn chân gồm có: Xương cổ chân, xương bàn và xương ngón chân.
Có bốn loại xương khác nhau trong cơ thể con người:
- Xương dài: Những xương này có hình dạng dài, mỏng. Ví dụ như xương của cánh tay và chân (không bao gồm cổ tay, mắt cá chân và xương bánh chè). Với sự trợ giúp của cơ, xương dài hoạt động như đòn bẩy cho phép chuyển động.
- Xương ngắn: Những xương này có dạng hình khối vuông vắn. Ví dụ như xương tạo nên cổ tay và mắt cá chân.
- Xương dẹt: Những xương này có bề mặt phẳng, rộng. Ví dụ như xương sườn, xương bả vai, xương ức và xương sọ.
- Xương khác - có hình dạng không phù hợp với 3 loại trên. Ví dụ như xương cột sống (đốt sống).
4. Vai trò của canxi trong bộ xương người
Canxi là khoáng chất quan trọng để hình thành mô xương mới. Canxi có cả trong cả sữa mẹ và sữa công thức. Và nếu sau này trẻ không chịu ăn các loại rau có lá, hãy nhắc trẻ rằng, canxi có trong những loại rau này cũng như trong các sản phẩm từ sữa giúp trẻ phát triển.
Khi đến tuổi trưởng thành, quá trình hợp nhất của xương và sự phát triển của xương đã ngừng lại. Xương của người trưởng thành rất chắc nhưng lại nhẹ. Mặc dù chúng có vẻ không thay đổi nhưng thực tế là xương liên tục trải qua một quá trình gọi là tu sửa.
Tu sửa liên quan đến việc hình thành mô xương mới và sự phân hủy xương cũ thành canxi và các khoáng chất khác, được giải phóng vào máu. Quá trình này được gọi là quá trình tiêu xương và đó là một phần hoàn toàn bình thường - trên thực tế, nó diễn ra trong suốt cuộc đời. Nhưng ở trẻ em, quá trình hình thành xương mới diễn ra nhanh hơn quá trình tái hấp thu.
Có một số thứ có thể làm tăng tốc độ hủy xương, bao gồm:
- Những thay đổi nội tiết tố liên quan đến thời kỳ mãn kinh.
- Uống quá nhiều rượu.
- Tuổi cao.
Tình trạng phổ biến nhất ảnh hưởng đến quá trình mất xương là loãng xương, khiến xương bị mất một phần mật độ và dễ bị gãy hơn.
5. Một số sự thật thú vị về xương
Khung xương và khớp trong cơ thể con người vừa phức tạp vừa đặc biệt. Các xương khớp với nhau như một khối xếp hình lớn và dựa vào nhiều loại cơ để di chuyển các bộ phận từ cổ, hàm xuống đến ngón chân.
- Phần cơ thể có nhiều xương nhất là bàn tay. Nó được tạo thành từ 27 xương riêng lẻ.
- Hầu hết các tế bào máu trong cơ thể được tạo ra trong tủy xương.
- Xương đùi là xương dài nhất trong bộ xương người.
- Xương bàn đạp, một xương hình cái kiềng nằm sâu trong tai, là xương nhỏ nhất của cơ thể.
- Xương lưu trữ khoảng 99% canxi trong cơ thể bạn và bao gồm khoảng 25% nước.
- Bộ xương của bạn hoàn toàn tự thay thế sau mỗi 10 năm hoặc lâu hơn thông qua quá trình tu sửa. Vậy nhưng, hình dáng của cái mới trông giống cái cũ một cách kỳ lạ.
- Một số xương có cấu tạo đặc biệt để chịu lực gấp hai đến ba lần trọng lượng cơ thể của bạn.
- Mô sụn không có nguồn cung cấp máu thường xuyên và không đổi mới, chính vì vậy, tổn thương sụn là vĩnh viễn.
6. Làm sao để có bộ xương khỏe mạnh?
Quá trình phát triển và hợp nhất xương ở trẻ em là một quá trình thú vị. Và để đảm bảo bộ xương luôn khỏe mạnh trong nhiều năm tiếp theo, điều quan trọng là bạn phải:
- Bổ sung đủ canxi trong chế độ ăn của trẻ. Cơ thể không tự tạo ra canxi, vì vậy, tất cả lượng canxi bạn cần phải được hấp thu từ thực phẩm hoặc chất bổ sung. Thực phẩm giàu canxi lành mạnh bao gồm các sản phẩm từ sữa ít béo (sữa, pho mát, sữa chua), hạt, quả hạnh, đậu trắng và các loại rau xanh như rau bina và rau cải thìa.
- Khi bước vào tuổi trưởng thành, hãy thực hiện các bài tập chịu sức nặng như đi bộ hoặc nâng tạ. Các bài tập giúp kiểm tra xương và cơ một cách an toàn, đồng thời, có thể giúp tăng cường sức khỏe của xương trong suốt tuổi trưởng thành.
- Đảm bảo bạn nhận đủ vitamin D trong chế độ ăn uống hoặc thông qua các chất bổ sung. Vitamin D giúp cơ thể bạn hấp thụ canxi. Bổ sung đủ protein cũng rất quan trọng cho sức mạnh lâu dài của xương và cơ.
Xương hoạt động cùng với các cơ và khớp để giữ các phần cơ thể của chúng ta kết nối với nhau và hỗ trợ cơ thể di chuyển một cách linh hoạt. Đây được gọi là hệ thống cơ xương. Bộ xương nâng đỡ, định hình cơ thể và bảo vệ các cơ quan nội tạng như não, tim và phổi.
Xương chứa hầu hết nguồn cung cấp canxi cho cơ thể chúng ta. Cơ thể không ngừng xây dựng và phá vỡ các mô xương. Xương khỏe mạnh cần có một chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục ở mức độ thường xuyên và phù hợp.
7. Một số tình trạng bệnh lý xương thường gặp
Một số tình trạng bệnh lý của xương bao gồm:
- Gãy xương.
- Loãng xương.
- Viêm tủy xương.
- Viêm xương.
- Loạn sản dạng sợi.
- Còi xương: Xương đang phát triển của trẻ không phát triển do thiếu vitamin D.
- Đa u tủy: Ung thư tế bào plasmo trong tủy xương.
- Ung thư xương: Ung thư xương nguyên phát bao gồm u xương và u màng đệm. Tuy nhiên, hầu hết các bệnh ung thư được tìm thấy trong xương đã lây lan từ các cơ quan khác như vú, tuyến tiền liệt, phổi hoặc thận.
Không chỉ dành cho phụ nữ đã kết hôn hoặc có quan hệ tình dục mới cần phải khám phụ khoa. Trẻ em cũng có thể mắc bệnh phụ khoa nếu không được chăm sóc đúng cách. Do đó, việc khám phụ khoa trẻ em và lưu ý khi đưa trẻ đi khám cũng rất quan trọng.
Suy dinh dưỡng do thiếu protein năng lượng đang là vấn đề quan trọng đối với việc nâng cao sức khỏe của trẻ em các nước đang phát triển và ở Việt Nam hiện nay. Đây là tình trạng bệnh lý theo tác động của sự nhiễm trùng, xảy ra khi chế độ ăn nghèo protein và năng lượng lâu dài, dẫn đến sự chậm phát triển về thể chất cũng như tinh thần của trẻ.
Thông thường chiếc răng sữa đầu tiên mọc khi trẻ được 6 tháng tuổi, và phần lớn trẻ mọc đủ 20 răng sữa (10 răng hàm trên và 10 răng hàm dưới) trước khi lên 3 tuổi. Sau đó các răng sữa rụng dần và sẽ được thay thế bằng răng vĩnh viễn tương ứng. Đây chính là giai đoạn mà các bậc phụ huynh cần theo dõi sát sao sự phát triển răng miệng của con mình.
Viêm nướu răng cấp tính là một trong những bệnh lý phổ biến ở vùng miệng của trẻ. Bệnh thường dễ chẩn đoán và điều trị ở mức độ nhẹ, tuy nhiên có thể nặng hơn nếu không được chữa trị kịp thời. Phát hiện viêm nướu răng sớm sẽ giúp điều trị tốt, ngăn ngừa nguy cơ bệnh tái phát cũng như các ảnh hưởng đến răng, cấu trúc xương và các mô khác.
Trẻ 11 tháng tuổi cực kỳ tò mò với tất cả mọi thứ đang tồn tại. Giờ đây trẻ ngày càng trở nên độc lập hơn bao giờ hết, và những gì phát triển ở trẻ thời điểm này sẽ tiếp tục đi theo trẻ nhiều năm sau này.
Trẻ bú trực tiếp sữa của người khác thì có bị lây bệnh truyền nhiễm của người đó không?
Vợ em sinh mổ 1 bé trai và 1 bé gái tại bệnh viện Từ Dũ. Khi sinh ra vì mẹ không đủ sữa nên nhà em sốt ruột đã cho 2 bé bú sữa trực tiếp của 1 chị cùng phòng sanh. Nếu chị kia bị bệnh truyền nhiễm thì hai bé nhà em có bị lây không ạ? Và khi nào thì các bé có thể làm xét nghiệm để biết bé có bị bệnh truyền nhiễm gì không?
- 1 trả lời
- 1224 lượt xem
Cho trẻ hơn 5 tháng tuổi đến khám muộn tại Phòng khám trẻ có nguy cơ tại bệnh viện có được không?
Em sinh non bé khi thai mới được 31 tuần 6 ngày. Hiện tại bé nhà em đã được hơn 5 tháng tuổi. Trước đó em có lịch hẹn tái khám tại PHòng khám trẻ có nguy cơ tại bệnh viện Từ Dũ, nhưng do điều kiện ở quê xa xôi nên em chưa đi được. Giờ em muốn cho bé đến khám thì có được không ạ?
- 1 trả lời
- 1899 lượt xem
Tôi có thể cho bé uống một lượng nhỏ thuốc của người lớn, ví dụ như acetaminophen không?
Tôi có thể cho bé uống một lượng nhỏ thuốc của người lớn người lớn, ví dụ như acetaminophen không? Bé nhà tôi năm nay 4 tuổi rồi!
- 1 trả lời
- 1302 lượt xem
Bé 2,5 tháng nặng 5,2kg tăng cân chậm hơn, ít bú hơn và giấc ngủ lộn xộn thì có bình thường không?
Em sinh bé nặng 3,1kg. Tháng đầu và tháng thứ 2 bé đều tăng 1kg. Hiện giờ bé đã được 2,5 tháng nhưng chỉ được 5,2kg. Vậy là trong vòng nửa tháng nay bé chỉ tăng được 200gr ạ. 1 tuần gần đây em thấy bé biếng bú hẳn đi. Nhiều lúc bé như không cảm thấy đói, ngủ 1 mạch 4 tiếng mà không chịu dậy bú. Giấc ngủ của bé trong giai đoạn này cũng đảo lộn hết. Ban ngày có lúc bé chỉ ngủ 10 phút rồi lại dậy chơi liền 4 tiếng. Trộm vía bé vẫn chơi ngoan và cười nhiều ạ. Bé nhà em thay đổi như vậy có phải do có vấn đề về dinh dưỡng và bé ngủ như thế có bình thường không ạ?
- 1 trả lời
- 1390 lượt xem
Bố mẹ không ai bị thiếu men G6PD, tại sao khi sinh con ra bé lại bị thiếu men này?
Bé nhà em sinh mổ mới được 20 ngày tuổi. Bé bị thiếu men G6PD. Hai vợ chồng em không ai bị, vậy sao bé nhà em lại bị thiếu men G6PD vậy bác sĩ? Em có cần cho bé đi xét nghiệm lại cho chuẩn xác không ạ? Ngoài ra, sữa của em không nhiều. Tìm hiểu sản phẩm lợi sữa Mabio thì em thấy có các thành phần là chè vằng, hương nhu, cao tàu bay, ích mẫu, bạch biển súc. Bác sĩ cho em hỏi, khi đang cho con bú thì các thành phần này có gây hại cho sức khỏe của bé không ạ?
- 1 trả lời
- 2671 lượt xem
Cứ 100 trẻ sơ sinh được sinh ra thì lại có 1 trẻ có một nốt ruồi. Những dấu nốt này được gọi là nốt bẩm sinh. Các loại nốt ruồi khác nhau thường mọc trong 20 năm đầu đời, mặc dù mọi lứa tuổi đều có thể mọc. Nốt ruồi có thể phát triển theo thời gian hoặc xuất hiện bất ngờ.
Sốt xuất huyết là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tật và tử vong ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Sốc phản vệ xảy ra khi hệ thống miễn dịch nhầm lẫn, phản ứng với một chất vô hại như thể nó là một mối đe dọa nghiêm trọng. Điều này kích hoạt cơ thể giải phóng histamin và các hóa chất khác, gây ra một số triệu chứng - một số trong đó có thể đe dọa tính mạng.
Luôn phải tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi cho con hoặc trẻ mới biết đi uống bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt nếu đó là lần đầu tiên. Trẻ nhỏ có nhiều khả năng xảy ra phản ứng phụ với thuốc hơn so với người lớn, vì vậy cho trẻ dùng thuốc theo toa hoặc không kê toa (OTC) - ngay cả thuốc "tự nhiên" hoặc "thảo dược" - là việc làm cần hết sức thận trọng.
Nguyên nhân thường gặp nhất khiến trẻ đau họng là gì? Khi bé đau họng bố mẹ cần làm gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây!





