Cứu sống một bệnh nhân dùng thuốc tránh thai đường uống bị Thuyên tắc phổi cấp bằng thuốc tiêu sợi huyết - Bệnh viện Phổi trung ương

Ca bệnh

Bệnh nhân nữ, 32 tuổi tự mua thuốc tránh thai (nhóm Ethinylestradio kết hợp Desogestrel) từ 3 tháng nay, vào viện vì chóng mặt, nhịp tim nhanh 130l/ph, huyết áp tụt 70/50 mmHg.

Khí máu động mạch: Toan chuyển hóa kiềm hô hấp với pH 7.39, PCO2 25, HCO3 15 mmol/l. Các xét nghiệm sinh hóa: D.dimmer tăng cao, Hs Troponin T, ProBNP tăng cao, lactat máu 65 mg/dl.

Điện tim: Nhịp nhanh xoang, dấu hiệu S1Q3T3, T âm ở các chuyển đạo V1-3, Siêu âm tim: Thất phải giãn, tỷ lệ thất P/T = 1,3/1, tăng áp phổi PaPs: 50 mmHg

CLVT động mạch phổi: Huyết khối hoàn toàn động mạch phổi phải, nhiều huyết khối rải rác động mạch phổi trái và các nhánh thùy trên thùy dưới.

Chẩn đoán: Bệnh nhân bị thuyên tắc phổi, nguy cơ tử vong cao/Yếu tố nguy cơ thuyến tắc huyết khối là dùng thuốc tránh thai đường uống.

Bệnh nhân được truyền dịch, dùng thuốc vận mạch nâng huyết áp, Oxy liệu pháp và dùng thuốc tiêu sợi huyết alteplase 0,6mg/kg/15ph. Sau khi dùng thuốc tiêu sợi huyết, duy trì thuốc chống đông. Theo dõi sau 1h ngừng vận mạch, bỏ thở oxy.

Sau 48h, trên siêu âm kiểm tra lần thứ 2, thất phải nhỏ lại, tỷ lệ thất P/T 0,8, không tăng áp phổi. Khí máu toan kiềm bình thường. Lactat máu bình thường.

Thuyên tắc phổi

• Còn gọi là tắc động mạch phổi do huyết khối là một bệnh lý cấp cứu thường gặp, việc chẩn đoán xác định chỉ thực hiện được khi người thầy thuốc nghĩ đến nó.
• Ở phụ nữ, về mặt tự nhiên và xã hội có nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến mặc bệnh có nguy cơ chết người ngày. 
• Thuốc ngừa thai chứa estrogen làm tăng nồng độ huyết thanh các yếu tố đông máu II, VII, VIII, X, XII và fibrinogen, giảm yếu tố chống đông tự nhiên như protein S và giảm hoạt tính tiêu sợi huyết.
• Sự thay đổi này làm phá vỡ cân bằng giữa cơ chế tạo huyết khối và cơ chế tiêu huyết khối do đó làm tăng khả năng đông máu, hình thành các bệnh lý thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch.

Nguồn: Bệnh viện Phổi trung ương