Cách xử lý khi con vô lễ với người khác

Bạn nên phản ứng như thế nào với sự thô lỗ? Điều gì sẽ xảy ra nếu cha mẹ của đứa trẻ khác ở đó nhưng không dạy bảo chúng? Khi thấy một đứa trẻ vô lễ với người khác, bạn nên làm gì?

Dưới đây là một số tình huống phổ biến bạn sẽ gặp phải và cách xử lý chúng một cách khôn ngoan nhất.

Khi một đứa trẻ khác xúc phạm con của bạn, bạn sẽ dễ dàng lao ngay đến để bảo vệ con mình. Nhưng trước tiên, hãy dành một chút thời gian để nhìn nhận tình hình một cách đầy đủ. Hãy xem con bạn đối phó với sự xúc phạm như thế nào? Trẻ đang cực kỳ khó chịu, hay trẻ có vẻ như đang sải bước và bỏ qua mọi chuyện?

Alex J. Packer, nhà tâm lý học và tác giả của cuốn sách How Rude! loạt sách cho trẻ em và thiếu niên, cho biết "Khi bạn bước vào trước khi lũ trẻ cần đến bạn, đồng nghĩa với việc bạn đã gửi một thông điệp đó là những đứa trẻ cần một người khác xử lý các vấn đề của chúng". Vì vậy, hãy dành một phút để quan sát xem liệu con bạn có phản ứng theo cách mà bạn thấy thích hợp hơn là đánh hoặc la hét để đáp trả. Nếu vậy, hãy đưa trẻ sang 1 bên, và sau đó và khen ngợi hành vi của trẻ. Hãy đề cập cụ thể những điều bạn thích về hành động của trẻ: "Bố/mẹ nghĩ thật tuyệt khi con đã nói với bạn của con rằng đừng gọi con là 'ngu ngốc' và đừng nói bất cứ điều gì ác ý".

Quy tắc chờ và xem tương tự cũng áp dụng khi bạn là nhân chứng cho sự vô lễ của một đứa trẻ khác. Có thể một đứa trẻ đá bóng qua lâu đài cát của đứa trẻ khác trên bãi biển, hoặc một đứa trẻ trong nhà hàng đang chạy đua xung quanh các bàn trong khi cha mẹ của nó không chú ý đến điều đó.

Nếu con bạn ở đó, bạn không muốn con nghĩ hành vi này là đúng. Nhưng nhiều khi, bạn sẽ không thể dừng những gì đang xảy ra. Betsy Brown Braun, một chuyên gia phát triển trẻ em và là tác giả của cuốn Just Tell Me What to Say: Sensible Tips and Scripts dành cho các bậc cha mẹ bối rối, đã nói: “Bạn không chịu trách nhiệm về toàn bộ thế giới. Nhưng bạn có thể sử dụng hầu hết mọi thứ như một thời điểm giảng dạy cho trẻ".

Nếu không có ai khác có vẻ bị tổn thương, chỉ cần giải thích cho trẻ lý do tại sao bạn không chấp nhận hành vi vô lễ đó. Ví dụ, khi bạn cho trẻ đi tàu, bà bạn thấy một cậu bé gác chân lên ghế, bạn có thể nói với con mình rằng: "Cậu nhóc đằng kia đang gác chân lên ghế tàu. Bố/mẹ chắc chắn sẽ không thích ngồi ở ghế kế bên và bị bẩn hết cả người."

Hoặc có thể bạn đang dẫn vài đứa trẻ đi chơi và một trong số chúng nói điều gì đó khó chịu với bạn. Một lần nữa, hãy cố gắng gạt bỏ cảm xúc bị tổn thương sang một bên và xem xét tình hình một cách bình tĩnh nhất có thể.

Nếu điều trẻ vi phạm là nhẹ, cần thực hiện một sự sửa chữa đơn giản. Tốt nhất đừng làm bẽ mặt đứa trẻ kia trước mặt những đứa trẻ khác. Bạn chỉ nên kéo trẻ sang một bên và nói, "Cháu biết không, khi cháu nói với bạn khác rằng nhà của cháu đẹp hơn của các bạn, điều đó khiến các bạn cảm thấy rất tệ".

Đôi khi đứa trẻ kia thậm chí có thể không nhận thức được rằng những gì mình nói lại gây tổn thương cho người khác. Trẻ có thể nói bất cứ điều gì trẻ muốn về đồ ăn ở nhà và không biết rằng những lời phàn nàn về những gì bạn phục vụ cho bữa tối là thô lỗ.

Ở đây có một lời giải thích không mang tính phán xét: "Mẹ rất đau lòng khi con nói với mẹ món thịt hầm của mẹ thật không ngon". Tiếp theo với yêu cầu không tái phạm: “Con không được ăn bất cứ thứ gì con không thích, nhưng xin đừng phàn nàn về đồ ăn mẹ đưa cho con”.

Nếu tình hình đang leo thang, ai đó sẽ phải can thiệp, đặc biệt nếu có đứa trẻ dưới 4 tuổi liên quan đến sự việc đó. Nếu cha mẹ của đứa trẻ vi phạm đang ở gần đó, hãy để họ tham gia giải quyết vấn đề.

Braun nói: “Đừng nói với cô ấy rằng con cô ấy không nên làm thế này hay thế kia, bởi vì điều đó nói với cô ấy rằng cô ấy là một phụ huynh tồi”. Thay vào đó bạn hãy nói với cô ấy những gì đã xảy ra và đợi xem cách cô ấy phản ứng.

Đầu tiên, hãy mô tả những gì đã xảy ra theo cách trung lập nhất có thể: "Bobby gọi Joe là 'thằng ngu ngốc đầu to'. Tôi chỉ nghĩ rằng tôi nên cho bạn biết điều đó". Sau đó, hãy chờ xem cô ấy nói gì hoặc làm gì. Trong hầu hết các trường hợp, phụ huynh sẽ nói chuyện với con về những gì con đã nói, và công việc của bạn đã xong.

Tuy nhiên, một số cha mẹ sẽ tự động phòng thủ khi bạn nói rằng con họ đã cư xử sai. Nếu điều này xảy ra, tốt nhất bạn nên cố gắng kiểm soát phản ứng phẫn nộ của mình và đơn giản lặp lại một cách trung lập, "Tôi nghĩ bạn muốn biết. Nếu có thể, bạn có thể muốn đưa con mình ra khỏi tình huống này”.

Nếu cha mẹ của đứa trẻ không ở gần và tình huống cần phải can thiệp, giả sử một đứa trẻ đang bắt nạt một đứa khác không thuộc nhóm của bạn, một cách hữu ích khác là tranh thủ các cơ quan chức năng: chẳng hạn như người mở rạp chiếu phim hoặc người dẫn chương trình tại một nhà hàng.

Nếu cách làm đó vẫn thất bại, chỉ cần nói với đứa trẻ kia rằng những gì trẻ làm là không phù hợp và lý do tại sao: "Khi bạn gọi ai đó là 'ngu ngốc', điều đó sẽ làm tổn thương cảm xúc của họ". Nhìn chung, sự hiện diện của người lớn là đủ để khiến ngay cả đứa trẻ cứng đầu nhất cũng phải giảm bớt sự thô lỗ.

Nhưng trừ khi bạn được yêu cầu đóng vai trò là người giám hộ hoặc người chăm sóc của trẻ khác, nếu không, bạn không nên kỷ luật trẻ bằng các hình thức cho nghỉ hoặc các hình phạt khác. Nếu tình huống không thể chấp nhận được và có một người lớn khác phụ trách, hãy đưa con bạn rời đi thay vì cố gắng trừng phạt người khác.