Các xét nghiệm đông máu cần biết

Xét nghiệm công thức máu là một xét nghiệm thường quy, được sử dụng để đếm số lượng tế bào hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu trong mỗi ml máu. Xét nghiệm này có thể chỉ ra số lượng tiểu cầu trong máu là thấp hay cao nếu có.

Xét nghiệm này được thực hiện bằng cách chích kim vào dái tai hoặc cánh tay để máu chảy tự nhiên và đo thời gian từ lúc máu bắt đầu chảy đến lúc ngừng chảy. Khoảng thời gian bình thường của quá trình đông máu là 3 - 8 phút.

Mẫu máu sau khi lấy được cho vào ống nghiệm có chứa chất chống đông sẽ được đem đi phân tích trong phòng thí nghiệm. Có thể thực hiện nhiều xét nghiệm như xét nghiệm PT hay xét nghiệm APTT để kiểm tra hoạt động của các yếu tố đông máu.

Các xét nghiệm này được thực hiện bằng cách đo thời gian hình thành cục máu đông sau khi bổ sung một số chất đã được kích hoạt vào mẫu máu. Nếu thời gian hình thành cục máu đông dài hơn mẫu máu bình thường thì có nghĩa là một hoặc nhiều yếu tố đông máu ở mức thấp hoặc không có trong mẫu xét nghiệm. Tùy vào yếu tố đông máu muốn xác định mà thực hiện các xét nghiệm khác nhau vì chúng chỉ khác ở thành phần các chất hóa học được bổ sung vào mẫu máu.

Nếu dùng thuốc quá nhiều có thể gây ra các vấn đề về chảy máu, sử dụng thuốc với liều lượng quá ít có thể làm tăng nguy cơ hình thành các cục máu đông. Vì vậy, cần phải kiểm tra theo dõi sử dụng thuốc chống đông.

Xét nghiệm INR là loại xét nghiệm được sử dụng để theo dõi liều lượng thuốc (thường là warfarin) cho người dùng. Chỉ số INR được tính toán bằng cách sử dụng xét nghiệm PT. Bác sĩ hoặc y tá sẽ thiết lập một mức INR ‘đích’ cho bạn, tùy thuộc vào lý do sử dụng thuốc. Bằng cách kiểm tra máu đều đặn, bác sĩ có thể giúp bạn điều chỉnh liều thuốc để đạt được mức INR ‘đích’ này.

Số lượng của nhiều yếu tố đông máu trong máu có thể được xác định bằng một số kỹ thuật khác nhau. Khi xét nghiệm đông máu thông thường của bạn cho thấy kết quả có vấn đề với tình trạng máu đông thì cần phải thực hiện một hoặc nhiều xét nghiệm loại này. Ví dụ: Xét nghiệm này dùng để xác định số lượng yếu tố VIII trong mẫu máu kiểm tra bệnh HaemophiliA (đối với những người bị bệnh HaemophiliA thì yếu tố này ở mức rất thấp hoặc không có).

Xét nghiệm này dùng để đo tốc độ và mức độ các tiểu cầu kết tủa (ngưng kết) sau khi bổ sung một chất hóa học thúc đẩy quá trình ngưng kết vào mẫu máu. Xét nghiệm có vai trò để kiểm tra chức năng của tiểu cầu.

Nếu phát hiện có cục máu đông hình thành trong mạch máu bình thường thì bạn có thể cần thực hiện một số xét nghiệm để xác định nguyên nhân. Ví dụ: Xét nghiệm máu kiểm tra ‘yếu tố V Leiden’, một sự thay đổi bất thường của yếu tố V – khiến cho các cục máu đông dễ hình thành hơn.

Có nhiều tình trạng khác có thể ảnh hưởng đến sự đông máu như thiếu vitamin, bệnh bạch cầu, rối loạn trong gan, hoặc nhiễm trùng. Vì vậy, ngoài xét nghiệm đông máu cần làm các xét nghiệm khác để tìm ra nguyên nhân dẫn đến số lượng bất thường của tiểu cầu hoặc của các yếu tố đông máu.

Khách hàng có thể được tư vấn thực hiện các xét nghiệm đông máu trong các trường hợp sau:

• Nghi ngờ có rối loạn chảy máu.
• Mắc phải một số bệnh gan mà có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành và tiêu hủy các yếu tố đông máu.
• Để đánh giá nguy cơ chảy máu trước khi phẫu thuật.
• Xuất hiện cục máu đông trong mạch máu mà không có lý do rõ ràng.
• Đang sử dụng thuốc chống đông máu như warfarin (để kiểm tra xem liều dùng có đạt mục tiêu đích hay không).