Các loại vắc xin cho trẻ từ 13 -18 tuổi theo khuyến cáo của CDC (Mỹ)

1. Lịch tiêm chủng cho trẻ 13 tuổi trở lên

Các loại vắc xin được khuyến nghị trong lịch tiêm chủng cho trẻ 13 tuổi đến 18 tuổi có tác dụng bảo vệ cơ thể và chống lại các bệnh sau đây:

1.1. Cúm - hàng năm

Tiêm vắc xin cúm hàng năm là cách tốt nhất để bảo vệ trẻ khỏi bệnh cúm và các biến chứng nghiêm trọng tiềm ẩn. Vắc xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cúm và tỷ lệ nhập viện ở trẻ em, đôi khi còn góp phần cứu sống các bé. Ở những người đã được tiêm vắc xin nhưng vẫn bị cúm, bệnh cũng sẽ diễn biến ít nghiêm trọng hơn.

Các bác sĩ khuyên rằng trẻ nên chủng ngừa cúm hàng năm vào mùa thu (khoảng tháng 10), bắt đầu khi các bé được 6 tháng tuổi. Một số trẻ từ 6 tháng đến 8 tuổi có thể cần 2 liều vắc xin để được bảo vệ tốt nhất, cũng như ngăn ngừa lây lan cúm cho gia đình và bạn bè, nhất là lây cho các em nhỏ dưới 6 tháng tuổi chưa thể chủng ngừa cúm.

Mặc dù việc tiêm phòng vắc xin cúm rất an toàn, tuy nhiên đôi khi lại gây ra một số tác dụng phụ nhẹ dễ bị nhầm lẫn với bệnh cúm. Lưu ý rằng trẻ cần khoảng 2 tuần sau khi chủng ngừa để xây dựng hệ miễn dịch khỏe mạnh, có khả năng chống lại bệnh cúm.

1.2. Viêm màng não (MenACWY) - liều thứ 2

Vắc xin viêm màng não kết hợp (MenACWY) giúp cơ thể chống lại bốn loại (nhóm huyết thanh A, C, W và Y) của vi khuẩn Neisseria meningitidis. Liều thứ 2 của vắc xin MenACWY ngừa viêm màng não được tiêm cho trẻ khi đủ 16 tuổi, với hai nhãn hiệu phổ biến là Menactra® hoặc Menveo®.

Không chỉ chống lại vi khuẩn gây bệnh não mô cầu và các khuyết tật lâu dài do bệnh gây ra, loại vắc xin này còn bảo vệ trẻ khỏi bị nhiễm trùng niêm mạc não và tủy sống, cũng như nhiễm trùng máu.

Các mũi tiêm vắc xin não mô cầu rất an toàn và có hiệu quả trong việc ngăn ngừa viêm màng não. Vắc xin cũng có thể gây ra tác dụng phụ tương tự như tất cả các loại thuốc khác, tuy nhiên thường là nhẹ và sẽ tự khỏi.

1.3. Viêm màng não nhóm huyết thanh B (MenB) - 2 liều

Vắc xin ngừa viêm màng não nhóm huyết thanh B giúp cơ thể chống lại một loại vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis. Mặc dù có tác nhân gây bệnh khác với viêm màng não liên hợp ở mục trên, tuy nhiên cả hai đều có các loại nhiễm trùng não mô cầu phổ biến nhất giống nhau. Bên cạnh đó, viêm màng não nhóm huyết thanh B cũng có nguy cơ gây nhiễm trùng nghiêm trọng và thậm chí là tử vong.

Vắc xin MenB không thuộc nhóm chủng ngừa viêm màng não thường được yêu cầu (bao gồm chủng A, C, Y và W) và hiện tại vẫn chưa có vắc xin được cấp phép rộng rãi ở một số quốc gia. Vì vậy nếu quan tâm, gia đình nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm vắc xin ngừa viêm màng não nhóm huyết thanh B cho trẻ 16 - 23 tuổi. Hai nhãn hiệu thường gặp của loại vắc xin này là Bexsero® và Trumenba®.

2.1. Vắc xin trước khi vào đại học

Một số đại học và cao đẳng, đặc biệt là các trường ở ngoài nước, sẽ kiểm tra lịch sử tiêm chủng cập nhật mới nhất của sinh viên, bao gồm từ giai đoạn trẻ sơ sinh cho đến lứa tuổi thanh thiếu niên. Nhiều tiểu bang ở Hoa Kỳ khuyến nghị, hay thậm chí là yêu cầu, tất cả tân sinh viên của trường đều phải được tiêm chủng vắc xin kết hợp ngừa viêm màng não cầu khuẩn.

Ngoài ra, các trường đại học cũng đã báo cáo sự bùng phát của bệnh viêm màng não mô cầu nhóm huyết thanh B ở sinh viên trong vài năm qua. Cần lưu ý rằng vắc xin kết hợp ngừa viêm màng não cầu khuẩn không có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh viêm màng não nhóm huyết thanh B. Do đó, phụ huynh nên tuân thủ đúng lịch tiêm chủng cho trẻ 13 tuổi trở lên theo khuyến nghị của CDC, nhất là ở các gia đình có dự định cho trẻ đi du học ở nước ngoài.

2.2. Vắc xin trước khi du lịch

Nếu lên kế hoạch đi du lịch nước ngoài, bạn cần dành ít nhất 4 - 6 tuần trước chuyến đi để hoàn thành tiêm bổ sung một loạt vắc xin còn thiếu. Đôi khi phải mất thêm nhiều thời gian để cơ thể hồi phục sau tiêm chủng và tăng cường khả năng miễn dịch trở lại. Cần đảm bảo tìm hiểu đầy đủ các khuyến nghị và yêu cầu liên quan đến chủng ngừa vắc xin ở quốc gia mà bạn dự định đến để du lịch.

Nếu trẻ đã bước vào những năm trung học nhưng lại bỏ lỡ một số loại vắc xin cần thiết trong lịch tiêm chủng cho trẻ 13 tuổi trở xuống, phụ huynh cần mang theo sổ tiêm chủng của trẻ và tham khảo ý kiến bác sĩ để tiêm bổ sung đầy đủ. Những loại vắc xin có thể trẻ đã bỏ lỡ bao gồm:

• HPV;
• Uốn ván, bạch hầu và ho gà (DTaP);
• Viêm màng não (MenACWY);
• Viêm gan A (HepA);
• Viêm gan B (HepB);
• Bệnh bại liệt (IPV);
• Sởi, quai bị, rubella (MMR);
• Thủy đậu (varicella).

Tóm lại, lịch tiêm chủng cho trẻ 13 tuổi trở lên vẫn bao gồm vắc xin cúm trước cuối tháng 10 hàng năm. Ngoài ra có còn thêm một liều vắc xin kết hợp ngừa viêm màng não cầu khuẩn khi trẻ đủ 16 tuổi. Nếu quan tâm, phụ huynh cũng có thể thảo luận với bác sĩ về việc chủng ngừa vắc xin viêm màng não nhóm huyết thanh B.

Khi có dự định đi du lịch hoặc học tập bên ngoài nước, cần đảm bảo tiêm phòng trước khi đi du học và tham quan theo yêu cầu của quốc gia sở tại. Thanh thiếu niên bước vào đại học (sống xa nhà) nên giữ riêng một bản sao hồ sơ cập nhật đầy đủ tất cả các lần tiêm chủng trước đây để trình bày với cơ sở y tế khi cần thiết.