Vai trò của vitamin A trong điều trị mụn trứng cá

Bên cạnh đó còn có các loại thuốc trị mụn không kê đơn có chứa các thể khác của vitamin A.

Tóm tắt bài viết:

• Vitamin A kích hoạt loại gen làm cho tế bào da trưởng thành nhanh hơn và bong khỏi da. Điều này giúp lỗ chân lông thông thoáng.
• Các loại thuốc retinoid như Isotretinoin, Retin-A và Differin kích thích sự phát triển của da nhưng kèm theo đó là nguy cơ khiến da bị kích ứng. Một loại kem chứa 0.15 – 0.60% vitamin A là vừa đủ để kích thích sự phát triển đối với da khô.
• Mặc dù vitamin A không có ích lắm cho da dầu nhưng vẫn cần bổ sung vitamin A để tránh hiện tượng thiếu hụt vitamin trong cơ thể.
• Bơ, kem, gan và dầu gan cá tuyết là những nguồn vitamin A tự nhiên. Hoặc bạn có thể chọn cách dùng các loại thuốc bổ sung vitamin với liều lên đến 1000 IU mỗi ngày.

Vitamin A và da

Vitamin A có vai trò quan trọng đối với một nhóm tế bào da gọi là tế bào sừng. Những tế bào này chiếm đến 95% lớp biểu bì – lớp ngoài cùng của da. Tế bào sừng có chức năng giữ các dây thần kinh và mạch máu cố định và hình thành nên lớp hàng rào bảo vệ cơ thể với môi trường bên ngoài.

Các tế bào sừng có thể tiết ra các chất gây viêm để tiêu diệt vi khuẩn và ngăn không cho các chất độc hại xâm nhập qua da. Ngoài ra, các tế bào này còn gửi đi các tín hiệu để hệ miễn dịch hỗ trợ tiêu diệt vi khuẩn.Tế bào sừng được hình thành ở dưới lớp nền và được đẩy lên bề mặt da, sau 21 ngày chúng sẽ chết đi rồi bong khỏi da.

Vitamin A kích hoạt loại gen đẩy nhanh tốc độ tế bào sừng trưởng thành và chuyển lên bề mặt da, giúp cho lỗ chân lông thông thoáng hơn.Khi vitamin A tiếp xúc với các tế bào sừng, nó sẽ kích hoạt các chuỗi ADN chuyên biệt có nhiệm vụ giúp tế bào tự sản sinh. Mỗi một thể vitamin A có khả năng kích hoạt một lượng ADN khác nhau và tạo ra mức phát triển da khác nhau.

Vitamin A trong thực phẩm hay loại vitamin A mà cơ thể tự tạo ra từ beta- caroten trong cà rốt hay loại rau củ quả có màu vàng cam có hiệu quả kích thích da phát triển kém hơn các loại thuốc retinoid kê đơn. Các loại thuốc retinoid làm cho da phát triển để giúp các nốt mụn bọc hay mụn viêm mở ra một cách nhanh chóng.

Loại vitamin A nào có tác dụng trị mun?

Mỗi loại vitamin A lại có tác động khác nhau lên da. Dưới đây là một số loại vitamin A phổ biến trong các sản phẩm dưỡng da.

• Retinyl acetate. Đây là một hợp chất mà da có thể chuyển hóa thành vitamin A.
• Retinyl propionate thường được thêm vào sản phẩm dưỡng da và do chất này chỉ có tác động rất nhẹ nên không hề gây kích ứng da. Tuy nhiên cũng vì quá nhẹ nên da phải chuyển hóa Retinyl propionate thành một dạng khác của vitain A để sử dụng.
• Retinylpalmitate cũng là một thành phần thường thấy trong các loại kem trị mụn. Chất này có kết cấu vững và không bị biến chất trong quá trình bảo quản sản phẩm nhưng da cũng phải chuyển đổi chất này thành vitamin A.
• Retinol là một thể của vitamin A. Chất này có thể đi xuyên qua da vào đường máu bên trong cơ thể. Retinol là một thể hòa tan của vitamin A tuy nhiên do bị phân hủy nhanh chóng khi tiếp xúc với oxy nên chất này thường không phù hợp được dùng trong các loại sản phẩm dưỡng da thường xuyên phải tiếp xúc với không khí. Retinol trong sản phẩm dạng tuýp có thể ổn định hơn retinol trong các sản phẩm dạng hũ.
• Axit retinoic là một thể của vitamin A mà cơ thể có thể sử dụng. Loại axit này có thể tác động lên các thụ thể trên tế bào ở các mô trong khắp cơ thể để bật tắt các mã gen. Nhiều sản phẩmcó nhãn ghi là chứa axit retinoic nhưng điều này là không đúng vì cơ thể phải tự tạo ra axit retinoic ở cấp độ tế bào.

Ngoài ra còn có nhiều thể vitamin A khác có trong thực phẩm.

• Betacaroten là một loại “provitamin” mà cơ thể có thể chuyển hóa thành vitamin A. Nhưng chất này lại bám lấy những tế bào chất béo nên ở những người thừa cân, việc ăn các loại thực phẩm có chứa beta-caroten như cà rốt hay bí đỏ sẽ không có tác dụng. Thay vào đó, những người béo phì nên bổ sung vitamin A từ bơ, kem, dầu gan cá tuyết hay các loại thuốc bổ sung khác với liều có thể lên đến 1000 IU mỗi ngày. Vitamin A liều cao có thể gây hại đến phôi thai do đó phụ nữ có bầu nên cẩn trọng khi dùng vitamin A.
• Retinyl esters là loại vitamin A có nguồn gốc động vật. Retinyl esters có trong các sản phẩm được làm từ sữa như bơ, kem hay gan và dầu gan cá tuyết. Cơ thể dùng chất này để giải phóng ra retinol và sau đó Retinyl esters sẽ chuyển hóa retinol thành axit retinoic. Quá trình sử dụng vitamin nguồn gốc động vật thườngcó ít bước hơn quá trình sử dụng vitamin A nguồn gốc thực vật.

Có cần bổ sung vitamin A khi bị mụn không?

Việc ngăn ngừa tình trạng thiếu hụt vitamin A cũng có vai trò quan trọng đối với ngăn ngừa mụn. Thiếu hụt vitamin A là một tình trạng phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới. Tuy nhiên, chỉ 5000 Iu vitamin A mỗi ngày là đủ để cung cấp lượng vitamin A cần thiết cho cơ thể, ngăn ngừa hiện tượng da nhờn và thiếu sức sống. Tuy nhiên, vitamin A dạng bôi trực tiếp lên da sẽ có hiệu quả hơn là các loại thuốc dạng uống.