Vai trò của tinh dầu trong điều trị mụn trứng cá

Tóm tắt bài viết:

• Tinh dầu là thành phần tự nhiên và thường được sản xuất ra mà không cần dùng đến hóa chất. Tuy nhiên, nhiều loại tinh dầu lại gây hại cho da mụn.
• Tinh dầu long não có tác dụng trị ngứa bằng cách gây kích ứng da, làm da không còn cảm gác ngứa nhưng sự kích ứng lại có thể khiến mụn thêm nặng hơn.
• Tinh dầu bạc hà làm da dễ bị viêm hơn khi bị tác động hoặc khi căng thẳng thần kinh.
• Một số loại tinh dầu có tác dụng làm sạch da và trị nhiễm khuẩn, ví dụ như dầu oliu và dầu dừa.
• Loại tinh dầu có hiệu quả tốt nhất là tinh dầu tràm trà nhưng nhiều loại sản phẩm lại không có chứa đủ tinh dầu trong thành phần để thực sự có công dụng trị mụn.

Xem thêm: cách trị mụn

Tinh dầu là gì?

Tinh dầu là loại chất lỏng không tan trong nước có chứa các hợp chất tạo mùi đặc trưng của từng loài thực vật. Hầu hết các loại tinh dầu đều bay hơi ở một điểm sôi nhất định nên tinh dầu thường không được dùng làm thành phần trong trà.

Đa số tinh dầu đều được sản xuất bằng cách nghiền nhỏ loài thực vật tương ứng và đem chưng cất. Một số loại tinh dầu còn qua quá tình tinh lọc với hexane hoặc cồn, các chất dung môi hóa học làm tinh dầu sôi ở nhiệt độ thấp và cho ra tinh dầu nguyên chất. Phần lớn các loại tinh dầu có trong các sản phẩn dưỡng da được sản xuất hàng loạt đều không phải là tinh dầu hữu cơ vì chúng đã qua xử lý với hexane hay acetone. Tinh dầu cam, chanh là những loại tinh dầu tinh khiết nhất vì loại tinh dầu này được sản xuất bằng phương pháp ép lạnh vỏ.

Tinh dầu có tác dụng trị mụn không?

Một số loại tinh dầu có tác dụng đặc biệt đối với tinh thần. Ví dụ như, tinh dầu cam bergamot giúp giảm căng thẳng sau khi làm việc. Hay tinh dầu cây bách có tác dụng giúp cơ thể thư giãn sau các hoạt thể chất. Các loại tinh dầu khác như bạc hà, cam, chanh và cây phong lữ đều có tác dụng giúp thư giản sau khi phải lao động trí óc trong khi tinh dầu húng quế (basil) có khảnăng làm tăng sự tập trung sau nhiều giờ làm việc.

Bên cạnh đó, có nhiều loại tinh dầu có tác dụng đặc biệt với cơ thể. Ví dụ như tinh dầu bạc và tinh dầu long não là các chất kích thích giảm ngứa, có nghĩa là gây kích thích để làm giảm cảm giác ngứa trên da. Tinh dầu oải hương có tác dụng trị đau đầu và bỏng da. Loại tinh dầu này làm da bị kích thích do đó da sẽ tự loại bỏ các tế bào bị bỏng một cách nhanh chóng. Capsaicin là một chất được chiết xuất từ ớt và có tác dụng làm da bỏng rát đủ để làm mất đi các cảm giác đau khác từ bên trong cơ thể.

Các loại tinh dầu kể trên có mặt trong vô số các loại sản phẩm dưỡng da nhưng lại không phù hợp để dùng cho da mụn vì chúng đều khiến da bị kích ứng. Khi bị kích ứng, da sẽ giải phóng ra hormone giảm stress cortisol. Loại hormone này gây dị ứng trong da và tiêu diệt các tế bào da bị tổn thương và sau đó các lỗ chân lông lai tiết ra nhiều dầu hơn để đưa những tế bào da này lên trên bề mặt.

Điều này khiến cho tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn. Do đó, nếu một sản phẩm khiến da có cảm giác ngứa râm ran thì khả năng cao là nó sẽ khiến da bị mụn nhiều hơn.

Mặc dù tinh dầu thường không phù hợp cho việc trị mụn nhưng có một số loại dầu thực vật thực sự có lợi cho da. Vi dụ như dầu jojoba thường được dùng để trị mụn cho da dầu. Loại dầu này có cấu trúc hóa học gần giống với dầu được tạo ra bởi tuyến bã nhờn trong da. Vì dầu có khả năng hòa tan dầu nên việc bôi dầu jojoba trực tiếp lên da sẽ giúp làm lỗ chân lông thông thoáng mà không gây kích ứng. Ngoài ra, dầu jojoba còn có chứa những hợp chất kích thích sự phát triển của collagen trong da.

Dầu nụ tầm xuân là một chất dưỡng ẩm rất tốt cho da khô. Loại dầu này có chứa một lượng lớn vitamin C dưới dạng mà da có thể hấp thụ và sử dụng. Tuy nhiên, nếu một sản phẩm chứa dầu nụ tầm xuân được dùng quá 3 tháng thì vitamin C sẽ bị oxy hóa và không còn tác dụng nhưng tác dụng dưỡng ẩm cho da thì vẫn còn. Khi da được dưỡng ẩm, các lỗ chân lông sẽ mở ra tự nhiên và mụn có thể tự lành mà không hề bị kích ứng.

Tinh dầu rau mùi có khả năng tiêu diệt tụ cầu khuẩn trong da. Tụ cầu khuẩn là loại vi khuẩn khiến da xuất hiện các nốt mụn giống mụn mủ nhưng có kích cỡ lớn hơn và đỏ hơn với mủ vàng bên trong. Hiện tượng này khiến da trở nên rất nhạy cảm khi bị tiếp xúc và gây đau. Khi gặp phải loại mụn này, bạn tuyệt đối không được nặn vì việc nặn sẽ đẩy vi khuẩn đến vùng da xung quanh hoặc vi khuẩn sẽ dính vào tay và được đưa đến những vùng da khác trên cơ thể. Tinh dầu rau mùi có thể giúp giải quyết được vấn đềnày và từ lâu, tinh dầu rau mùi đã được dùng để điều trị tụ cầu vàng kháng methicillin – một loại bệnh cũng do tụ cầu khuẩn gây ra.

Dầu dừa có thể vừa có lợi vừa có hại cho da mụn. Dầu dừa tinh luyện có hại cho da còn dầu dừa tinh khiết lại có lợi cho da. Dầu dừa tinh khiết có chứa axitlauric – loại axit có tác dụng diệt vi khuẩn gây mụn p. acnes và cả tụ cầu khuẩn trên da. Ngoài ra, chấm một chút dầu dừa lên da là một cách hữu hiệu để trị hiện tượng khô da cho vùng quanh mắt và thái dương tuy nhiên, bạn không nên bôi quá nhiều dầu dừa cho da dầu.

Hầu hết các loại dầu nấu ăn ở dạng tinh khiết đều có thể được dùng để làm sạch da, ví dụ như dầu o-liu tinh khiết đã được dùng trong chăm sóc da từ hàng trăm năm nay. Dầu o-liu thậm chí còn có thể được dùng cho da dầu để tẩy trang. Khi dùng dầu o-liu, bạn nên đổ dầu ra tay rồi mới xoa lên mặt, tránh nhúng ngón tay vào lọ dầu.

Trên hết, loại tinh dầu có tác dụng tốt nhất và được dùng phổ biến nhất trong trị mụn là tinh dầu tràm trà. Loại tinh dầu này tiêu diệt được vi khuẩn gây mụn p. acnes và so với benzoyl peroxide, tinh dầu tràm trà còn có thể giảm viêm và giảm sưng đỏ. Ngoài ra, tinh dầu tràm trà còn có thể chống lại tụ cầu khuẩn.

Tuy nhiên tinh dầu tràm trà cần phải có nồng độ ít nhất là 10% thì mới có công dụng diệt khuẩn. Trong khi đó, đa số sản phẩm hiện nay dù ở vỏ ghi là chứa tinh dầu tràm trà nhưng lại không đạt được mức nồng độ này để đem đến hiệu quả cho người dùng. Do đó, nếu muốn dùng tinh dầu tràm trà để trị mụn, bạn nên mua tinh dầu nguyên chất 100% và chấm trực tiếp lên nốt mụn. Để tinh dầu tràm trà xa tầm với của trẻ nhỏ và không dùng cho trẻ dưới 12 tuổi.