Nồng độ Estrogen có ảnh hưởng đến mụn không?

Tóm tắt bài viết:

• Estrogen có thể hạn chế mụn nhưng làm tăng lượng estrogen lại không phải là giải pháp trị mụn.
• Ở những phụ nữ bị mụn tiền kinh nguyệt, mụn thường xuất hiện khi lượng progesterone tăng cao và lượng estrogen xuống thấp sau khi rụng trứng.
• Một số loại thuốc tránh thai có thể hạn chế được mụn tiền kinh nguyệt nhưng không có loại thuốc nào có thể trị được 100% mụn.
• Hội chứng đa nang buồng trứng gây mụn do làm tăng cả lượng progesterone và estrogen.
• Lượng estrogen quá cao cũng có thế gây hại giống như khi lượng estrogen quá thấp.
• Hội chứng buồng trứng đa nang có thể được điều trị bằng cách ăn kiêng nhưng thường phải mất đến 1 năm thì da mới có thay đổi rõ rệt.

Mối liên hệ giữa estrogen và mụn trứng cá

Khi phụ nữ bị mụn trứng cá dạng nhẹ liên quan đến chu kì kinh nguyệt thì mụn thường xuất hiện ngay sau khi rụng trứng và tự hết sau kì kinh nguyệt. Mụn kinh nguyệt xuất hiện khi lượng estrogen bắt đầu giảm vào khoảng giữa chu kì và mụn nặng nhất ngay trước khi đến kì kinh nguyệt khi lượng estrogen bắt đầu tăng lên trở lại.

Hormone gây ảnh hưởng lên mụn ở nữ giới thông qua hoạt động của các tế bào tuyến bã nhờn trong da, gọi là tế bào sebocyte. Những tế bào này tạo ra dầu để đưa da chết và vi khuẩn thừa ra khỏi lỗ chân lông. Nhờ đó, một lượng dầu vừa đủ se giúp lỗ chân lông luôn sạch sẽ và thông thoáng, hơn nữa còn giúp da linh hoạt hơn.

Các tế bào sebocyte được kích hoạt bởi testosterone. Cơ thể của mọi phụ nữ đều tạo ra một lượng nhỏ testosterone, chỉ yếu là ở buồng trứng. Các thụ thể kích hoạt androgen phản ứng với testosterone trong cơ thể phụ nữ theo cùng một cách mà chúng phản ứng với testosterone trong cơ thể nam giới, chỉ khác một điều là cơ thể phụ nữ tạo ra ít testosterone hơn và do đó, làn da tạo ra ít dầu hơn và quá tình mọc lông cũng không mạnh bằng nam giới.

Lượng estrogen bắt đầu tăng vào đầu chu kì kinh nguyệt. Estrogen khóa chặt các thụ thể androgen, làm ngừng sự tiết dầu và làm sạch lỗ chân lông.

Lượng estrogen giảm sau khi rụng trứng. Lúc này không còn nhiều estrogen để khóa các thụ thể androgen trong tuyến dầu nữa, do đó tuyến dầu trở nên dễ bị kích thích bởi testosterone và tiếp tục tạo ra nhiều dầu cho đến khi lượng estrogen lại tăng vào tháng tiếp theo.

Tuy nhiên, không phải lúc nào sự tăng tiết dầu cũng gây mụn ngay cho da. Nếu da được làm sạch đúng cách thì mụn có thể sẽ không hình thành. Không phải chỉ có lỗ chân lông trên da mặt mới phản ứng với testosterone mà còn có lỗ chân lông trên lưng và trên ngực cũng phản ứng với testosterone.

Thay đổi nồng độ estrogen để trị mụn

Để thay đổi mức độ estrogen trong cơ thể, phụ nữ thường dùng đến thuốc tránh thai. Hầu hết các loại thuốc tránh thai đều có sự kết hợp giữa estrogen tổng hợp và progestin – một hợp chất giống với progesterone. Việc chuyển sang một loại thuốc tránh thai có chứa nhiều estrogen hơn có thể sẽ ngăn chặn được sự sản sinh dầu thừa và làm giảm mức độ của mụn trứng cá.Tuy nhiên việc này lại không thể trị được hoàn toàn số mụn trên da mà chỉ có thể loại bỏ được khoảng 30 – 50% mụn. Do đó, phụ nữ khi bị mụn tiền kinh nguyệt còn cần phải:

• Tránh gây kích da với cồn, nước hoa và các loại thành phần thảo dược (đặc biệt là tinh dầu bạc hà và quế) vào nửa sau của chu kì – từ 10 ngày đến 2 tuần trước khi kì kinh nguyệt diễn ra. Khi bị kích ứng, da sẽ tiết thêm dầu để tự phục hồi.
• Rửa mặt nhẹ nhàng ít nhất 1 lần/ngày. Các loại sữa rửa mặt tác động mạnh sẽ làm tổn thương da và lại khiến da đổ nhiều dầu hơn. Thay vào đó, bạn nên dùng những loại sữa rửa mặt nhẹ dịu có bọt mịn và chỉ xoa nhẹ nhàng lên da.
• Duy trì độ ẩm cho da để da mềm mại và lỗ chân lông thông thoáng. Bạn nên dùng các loại kem dưỡng nền dầu hoặc nền nước, tránh các sản phẩm có chứa cồn vì cồn cũng là tác nhân làm tăng tiết dầu. Các loại kem dưỡng có chứaceramide – một thành phầntự nhiên của da cũng sẽ là lựa chọn phù hợp.

Nhiều phương pháp tự nhiên để điều trị hội chứng buồng trứng đa nang cũng có tác dụng trị mụn tiền kinh nguyệt vì những phương pháp này có thể ngăn chặn cả testosterone và estrogen.

Estrogen không phải là vấn đề duy nhất

Những trường hợp mụn nghiêm trọng nhất ở phụ nữ thường đi kèm với một loại hội chứng gọi là buồng trứng đa nang hay PCOS. Hội chứng này xảy ra khi buồng trứng bị kích thích quá mức, thường là do lượng đường huyết tăng. Lúc này, buồng trứng tạo ra một lượng estrogen và testosterone lớn hơn bình thường mà testosterone lại là tác nhân kích thích sản sinh dầu thừa. Nhiều phụ nữ khi bị PCOS thường có kinh nguyệt không đều hoặc kinh nguyệt đột nhiên biến mất, làm tình trạng mụn trứng cá cứ kéo dài mãi không đỡ. Sự thừa testosterone ngoài ra còn gây mọc lông ở những vị trí không mong muốn trên cơ thể.

Lí do mà buồng trứng hoạt động quá mức thường là do một hiện tượng gọi là đề kháng insulin. Khi bị đề kháng insulin, một số chất độc và tổn thương tạo ra một lượng lớn gốc tự do.

Vì quá trình đốt cháy đường để cung cấp năng lượng tạo ra các gốc tự do trong tế bào nên hầu hết các mô trong cơ thể đều có thể tắt các thụ thể insulin để tránh phải hấp thụ quá nhiều glucose. Những mô này trở nên “đề kháng insulin”. Điều này khiến cho máu còn lại một lượng lớn glucose.

Vì buồng trứng và não bộ được ưu tiên tiếp nhận năng lượng trực tiếp nên buồng trứng không có cơ chế đề kháng insulin. Do đó, buồng trứng phải tiếp nhận một lượng đường lớn và sau đó dùng lượng đường thừa này để tạo ra estrogen và testosterone.

Cách đơn giản nhất để điều trị hội chứng đa nang buồng trứng là điều chỉnh sự nhạy cảm với insulin. Điều này có thể được tiến hành bằng các loại thuốc như metformin hoặc ăn kiêng. Việc cắt giảm lượng đường trong máu sẽ từ từ đảo ngược lại hiện tượng đề kháng insulin và sau vài tháng, buồng trứng sẽ ngừng tạo ra quá nhiều testosterone, kì kinh nguyệt sẽ diễn ra như bình thường và hiện tượng mọc lông sẽ ngừng lại.

Tuy nhiên, bạn không cần ăn kiêng quá mức để điều trị PCOS, chỉ cần giảm được 2 -3% trọng lượng cơ thể bằng chế độ ăn ít calo là đủ để lấy lại sự cân bằng nội tiết. Kết quả này chỉ đến từ việc ăn kiêng còn việc tập thể dục mặc dù có tác dụng giảm béo nhưng sẽ không có tác dụng đối với buồng trứng và da.