Liệu pháp ánh sáng trong điều trị mụn có hiệu quả thực sự không?

Nội dung chính của bài viết

• Ánh nắng mặt tời tốt cho việc điều trị mụn tuy nhiên các bước sóng xanh và đỏ trong ánh nắng mới là nhân tố chính làm nên sự khác biệt.
• Ánh sáng đỏ có thể đi sâu hơn vào dưới da và kích hoạt huyết sắc tố (hemoglobin). Ánh sáng đỏ cắt giảm đi một lượng máu vừa đủ của tuyến bã nhờn để khiến cho lỗ chân lông không tiết ra quá nhiều dầu.
• Ánh sáng xanh chỉ có thể xâm nhập vào lỗ chân lông và tiêu diệt vi khuẩn gây mụn p. acnes nhưng không phải toàn bộ số vi khuẩn, vẫn có một số vi khuẩn ở sâu bên dưới tuyến bã nhờn mà ánh sáng xanh không tiếp cận được.
• Khi điều trị với liệu pháp ánh sáng, nhiều hơn chưa chắc đã tốt hơn. Việc để da quá gần nguồn sáng đếm mức làm khô da hay gây bỏng rát sẽ không có tác dụng.

Tác động của ánh sáng xanh và ánh đỏ lên mụn trứng cá

Tại những nơi mà khí hậu chia làm các mùa như Việt Nam, bạn sẽ nhận thấy rằng, vào một số khoảng thời gian trong năm, làn da sẽ tự động đẹp lên dù không hề can thiệp gì và ngược lại cũng có những khoảng thời gian mà da tự trở nên xấu đi. Lý do dẫn đến sự thay đổi của da theo từng mùa là do ánh nắng mặt trời.

Trong ánh nắng mặt trời có những bước sóng ánh sáng đặc biệt có khả năng tiêu diệt vi khuẩn mụn p. acnes. Ánh sánh xanh nhìn thấy được trong ánh nắng (bước sóng 415 nm) khi chiếu vào da sẽ kích hoạt porphyrins trong lớp màng tế bào của vi khuẩn p. acnes và khiến chúng trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng. Khi tương tác với ánh sáng mặt trời, chất này sẽ phá hủy lớp màng bên ngoài của vi khuẩn, khiến cho vi khuẩn dần bị tiêu diệt hết trong vòng 48 giờ.

Ánh sáng đỏ nhìn thấy được trong ánh nắng mang đến hiệu quả hoàn thiện hơn trong việc trị mụn. Loại ánh sáng với bước sóng 650nm này có khả năng đi sâu hơn vào da, xuống đến tận tuyến bã nhờn – nơi sản sinh ra dầu trong da. Các tia ánh sáng đỏ trong ánh nắng được hấp thụ bởi các huyết sắc tố và làm huyết sắc tố nóng lên. Dù có thể đi sâu vào da nhưng ánh sáng đỏ chỉ dừng lại ở tuyến bã nhờn chứ không thể đi sâu hơn nữa và làm nóng mạch máu. Ngoài ra, tác động của ánh sáng đỏ lên tuyến bã nhờn chỉ là tạm thời và tuyến bã nhờn sẽ bắt đầu tiết dầu lại bình thường sau khi điều trị từ 1 – 2 tuần.

Mặc dù ánh nắng có tác dụng trị mụn nhưng bạn không nên đứng ngoài trời nắng để trị mụn. Nếu tiếp xúc lâu với nắng, nhất là vào mùa hè, bạn sẽ khiến da bị khô, bỏng rát, bong tróc hoặc thậm chí lột da. Và vì điều nà xảy ra song song với quá trình trị mụn của ánh sáng xanh và ánh sáng đỏ trong ánh nắng nên nhiều người vẫn lầm tưởng rằng ánh nắng có thể trị mụn là do tác dụng làm khô da. Tuy nhiên, sự thật không phải vậy, việc làm khô da không hề giúp trị mụn mà sự giảm tiết dầu và giảm số lượng vi khuẩn gây mụn trong lỗ chân lông mới là chìa khóa giúp da sạch mụn.

Khi thực hiện liệu pháp ánh sáng, bạn không nên để da mặt quá gần đèn để đẩy nhanh tốc độ trị mụn vì làm như vậy bạn sẽ khiến da bị khô và bỏng rát. Và bạn cũng không thể nhanh hết mụn hơn bằng cách tăng tần suất điều trị vì liệu pháp ánh sáng thường mang đến hiệu quả cao nhất khi được tiến hành với tần suất thấp.

Những nhà khoa học Thụy Điển đã tiến hành rất nhiều nghiên cứu về trị mụn trứng cá. Trong đó, 4 nhà nghiên cứu của Bệnh viện Đại học Sahlgrenska tại Göteborg đã nghiên cứu về sự khác biệt trong mức độ hiệu quả giữa liệu pháp ánh sáng cường độ cao và liệu pháp ánh sáng cường độ thấp trong 20 tuần. Những nhà nghiên cứu này thử nghiệm trên 15 người cả nam và nữ trong độ tuổi 16 – 44 để theo dõi xem sự kết hợp giữa phương pháp điều trị bằng ánh sáng và các loại thuốc trị mụn có thể đem lại sự khác biệt nào hay không.

Các nhà nghiên cứu đã thấy rằng:

• Đôi khi mụn vẫn có thể bị loại bỏ ngay cả khi số lượng vi khuẩn và mức độ tiết dầu không thay đổi.
• Tác động của liệu pháp ánh sáng lên các phản ứng viêm đóng vai trò quan trọng hơn tác động lên vi khuẩn gây mụn và tuyến bã nhờn.

Điều này có nghĩa là lợi ích thực sự mà liệu pháp ánh sáng mang lại là giảm tình trạng viêm trong da. Ngay cả khi da có mụn cám hoặc mụn đầu đen và bị viêm nhẹ thì việc điều trị bằng ánh sáng vẫn đem lại tác dụng điều trị.