Mối liên quan giữa da dầu và mụn trứng cá

Tóm tắt bài viết:

• Mụn ở da dầu cần đến những biện pháp chữa trị riêng biệt.
• Dầu trong da không gây mụn. Sự tích tụ của da chết từ thành lỗ chân lông làm bít lỗ chân lông mới là nguyên nhân gây mụn. Lượng dầu trong lỗ chân lông chỉ là nhân tố ảnh hưởng đến kích thước của mụn.
• Điều đầu tiên cần làm khi trị mụn cho da dầu là mở lông chân lông bằng axit salicylic. Không dùng các sản phẩm có nồng đọ axit salicylic cao hơn 3% tại nhà.
• Điều thứ hai là ngăn chặn sự sản sinh dầu thừa bằng các sản phẩm có chứa tinh chất trà xanh bôi trực tiếp lên da.
• Khi lỗ chân lông đã khỏi mụn, bạn có thể dùng các sản phẩm chăm sóc da có chứa witch hazel để thu nhỏ lỗ chân lông.
• Ngay cả khi có da dầu, thỉnh thoảng bạn vẫn nên dùng kem dưỡng ẩm, đặc biệt là cho vùng da hai bên mặt và quai hàm.

Da nhờn là do đâu?

Để hiểu được nguyên nhân khiến da bị nhờn bạn sẽ cần đến một chút kiến thức về cấu trúc của da.

Lớp trên cùng của da được gọi là lớp biểu bì và được cấu tạo nên từ 4 lớp tách biệt. Khi quan sát da, chúng ta sẽ chỉ thấy được 4 lớp ngoài cùng trong số 25 lớp tế bào da. Khi lớp da này mịn màng, nó sẽ phản chiếu ánh sáng đều hơn so với khi sần sùi. Khi có đủ độ ẩm, da sẽ có màu tự nhiên hơn và khi có nhiều dầu, da sẽ bị bóng.

Lớp dưới cùng trong 4 lớp gọi là lớp đáy. Đây là lớp các “tế bào mẹ” tạo ra các “tế bào con” và các “tế bào con” này sẽ được đưa lên bề mặt da sau từ 26 – 42 ngày. Ở trẻ nhỏ, làn da thường tự làm mới sau 26 ngày, khi đến tuổi 30, quá trình này thường phải mất đến 35 ngày. Khi đến tuổi 70, da thường chỉ làm mới một lần sau mỗi 6 tuần.

Lớp da mà chúng ta có thể quan sát được là lớp da đã già. Lớp da này được bảo vệ bởi một hợp chất dưỡng ẩm tự nhiên gọi là aquaporin. Chất này có khả năng giữ nước do đó có thể giữ lớp da ngoài cùng đủ ẩm mà không ảnh hưởng đến mạch máu ở bên dưới da và không khiến chất lỏng trong cơ thể rỉ ra ngoài.

Khi thời tiết hanh khô hay khi da bị khô do cồn và các chất tẩy rửa, lớp da bên dưới sẽ tạo ra nhiều aquaporin hơn để giữ cho lớp biểu bì khỏe mạnh. Quá trình này thường phải mất trong vài ngày nên trong lúc đó, tuyến bã nhờn dưới lỗ chân lông tạo ra nhiều dầu hơn để giữ cho da ẩm.Ở những người da dầu, tuyến bã nhờn hoạt động đặc biệt tích cực để bảo vệ cho da, tạo nên hiện tượng da đổ nhiều dầu.

Tại sao da nhờn lại là một vấn đề của mụn?

Thực chất dầu trong da không phải là nguyên nhân gây mụn. Thông thường, dầu trong lỗ chân lông chảy ra ngoài lên bề mặt da – nơi mà dầu trở thành nguồn thức ăn cho vi khuẩn hoặc bị rửa trôi. Nếu quá trình này vẫn diễn ra bình thường thì lỗ chân lông sẽ luôn thông thoáng và không hình thành mụn. Tuy nhiên, đôi khi các mảnh da chết nhỏ li ti lại tích tụ gây bít lỗ chân lông.

Khi lỗ chân lông bị tắc, dầu cũng bị tích tụ lại và khô, hình thành nên nhân mụn. Nếu nhân mụn này không bị oxy hóa thì nó sẽ có màu vàng hoặc trắng. Khi phần nhô ra ngoài của nhân mụn tiếp xúc với oxy trong không khí và bị oxy hóa, phần đầu mụn sẽ biến thành màu đen, biến thành mụn đầu đen. Nếu vi khuẩn mụn bị mắc lại trong lỗ chân lông, hệ miễn dịch sẽ tìm cách tiêu diệt chúng nhưng vi khuẩn lại tiết ra các hợp chất gọi là chemotactins để chuyển hướng sự tấn công của hệ miễn dịch lên da, gây ra mụn mủ.

Khi lỗ chân lông tiết ra nhiều dầu thì mụn đầu trắng và mụn đầu đen thường có kích thước to và rõ hơn. Tuy nhiên, dầu lại đẩy vi khuẩn ra ngoài nên nguy cơ hình thành mụn mủ được giảm đi. Khi lỗ chân lông tiết ra ít dầu thì mụn mủ thường có kích thước nhỏ nhưng lại sưng đỏ hơn. Sở dĩ có điều này là vì vi khuẩn bị mắc kẹt lại gần với thành lỗ chân lông hơn và các chất chemotactin do chúng tiết ra sẽ đi vào đường máu quanh lỗ chân lông.

Sự khác biệt trong việc trị mụn cho da dầu

Nếu bạn có làn da khô, chắc và bị mụn mủ, bạn sẽ cần phải tập trung vào việc loại bỏ vi khuẩn gây mụn p.acnes. Nhưng nếu da bạn là da dầu và bị mụn cám, mụn đầu đen thì bạn lại cần phải tập trung vào việc loại bỏ dầu thừa trong da. Tuy nhiên, mấu chốt của vấn đề là chỉ loại bỏ dầu thừa hoặc ngăn chặn sự sản sinh dầu thừa chứ không phải là làm khô da vì khi da bị khô, các vảy da chết sẽ lại bít lỗ chân lông. Sau đây là những cách để trị mụn cho da dầu.

`1. Mở lỗ chân lông với BHA

Khi lỗ chân lông vẫn bị bít thì sẽ không thể hấp thụ được bất cứ sản phẩm nào được bôi lên da để ngăn chặn sản sinh dầu thừa. Do đó, bước đầu tiên trong việc trị mụn cho da dầu là phải phá vỡ được lớp bã nhờn bít trong lỗ chân lông, và để làm được điều này, bạn có thể dùng đến các sản phẩm có chứa BHA.

Trên thực tế, loại BHA duy nhất được dùng trong dưỡng da là axit salicylic - loại axit có thể được chiết xuất từ vỏ cây liễu. Khi có nồng độ từ 0.5% - 3% và có độ pH từ 3 – 4, axit salicylic sẽ lấy đi lớp da chết, giúp cho lỗ chân lông thông thoáng và tự chữa lành mụn.

Bạn không nên nặn hay cậy mụn đầu đen vì ngay cả khi bạn lấy được nhân mụn ra ngoài thì nó lại để lại hậu quả là lỗ chân lông bị to ra.Axit salicylic có thể loại bỏ được nhân mụn một cách nhanh chóng nhưng sau đó lỗ chân lông lại tự lành một cách từ từ, giúp cho thành lỗ chân lông có thời gian khôi phục lại hình dạng ban đầu.

2. Ngăn chặn sự tiết dầu thừa bằng tinh chất trà xanh

Có rất nhiều thành phần tự nhiên có thể ngăn chặn sự tiết dầu thừa.Ví dụ như witch hazel nhưng witch hazel lại có nhược điểm đó là có thể khiến dầu mắc lại bên trong lỗ chân lông. Do đó, lựa chọn phù hợp hơn là các sản phẩm có chứa tinh chất trà xanhvới nồng độ ít nhất 3%. Trà xanh có công dụng hạn chế sự tiết dầu ở tuyến bã nhờn.Mặc dù không có tác dụng trị mụn nhưng trà xanh có thể ngăn mụn quay trở lại.

3. Giữ ẩm cho da khi cần thiết

Có một sự thật nghe có vẻ phi lí đó là, độ ẩm có thể giúp ngăn ngừa mụn, tuy nhiên độ ẩm ở đây là ở bên trong da, chứ không phải là dầu trên bề mặt da. Việc sử dụng kem dưỡng ẩm khi da không tạo ra đủ aquaporin sẽ ngăn chặn hiện tượng vùng da quanh lỗ chân lông bị co và giữ da chết, vi khuẩn cùng với dầu thừa lại bên trong. Nếu có da dầu, bạn có thể không cần bôi kem dưỡng cho vùng mũi, trán mà chỉ cần bôi cho những vùng da dễ bị khô ví dụ như hai bên mặt.

Xem thêm: cách trị mụn