Mối liên hệ giữa rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD) và mụn trứng cá

Nội dung chính của bài viết

• Những người mắc rối loạn cảm xúc theo mùa luôn muốn ngủ thêm, thường là nửa tiếng đến 2 tiếng vào ban đêm và khó thức dậy vào buổi sáng.
• Những người này cũng ăn nhiều hơn, đặc biệt là đồ ngọt và thường sống tách biệt với bạn bè và người thân trong nhà.
• Liệu pháp ánh sáng xanh có thể điều trị được chứng rối loạn cảm xúc theo mùa.
• Bên cạnh đó, liệu pháp ánh sáng xanh nâng cao có thể điều trị cùng lúc rối loạn cảm xúc theo mùa và mụn trứng cá. 

Xem thêm: cách trị mụn

Các triệu chứng rối loạn theo mùa thường xuất hiện vào cuối thu và những tháng đầu đông khi có rất ít ánh nắng nhưng những người phải làm việc trong văn phòng kín hay dưới tầng hầm có thể bị hội chứng này vào bất cứ thời điểm nào trong năm. Rối loạn cảm xúc theo mùa có những triệu chứng cũng nghiêm trọng như các dạng trầm khác.

Cơ sở sinh học của rối loạn cảm xúc theo mùa

Các nhà sinh lí học đã phát hiện ra rằng những người mắc rối loạn cảm xúc theo mùa có một dạng hóa học thần kinh – hormone melatonin khác với những người bình thường. Melatonin là loại hormone khiến chúng ta có cảm giác buồn ngủ. Não bộ sản xuất ra melatonin khi ngủ và khi mắt không cảm nhận thấy ánh sáng xanh. Kể cả các loại đèn ngủ cũng phát ra ánh sáng xanh gây cản trở cho sự sản sinh melatonin. Tuy nhiên, những người mắc rối loạn cảm xúc theo mùa lại không nhạy cảm lắm với ánh sáng xanh.

Chứng rối loạn cảm xúc thường chỉ bộc phát khi ngủ trong phòng tối và lúc này, não bộ sẽ tạo ra thừa melatonin và làm bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, chán nản trong suốt một ngày. Tác động của chứng rối loạn cảm xúc theo mùa cũng giống như tác động của việc uống bổ sung melatonin trong ngày nhưng có mức độ nặng hơn. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng tuyến tùng (nơi sản xuất melatonin) có thể to ra do tình trạng hoạt động quá sức vào đầu mùa đông ở những người bị rối loạn cảm xúc theo mùa.

Điều trị rối loạn cảm xúc theo mùa bằng ánh sáng xanh

Một cách chữa trị rối loạn cảm xúc theo mùa hiệu quả là dùng ánh sáng xanh để làm gián đoạn sự sản sinh melatonin. Ánh nắng mạnh có ánh sáng xanh và có thể giúp người mắc rối loạn cảm xúc tỉnh dậy dễ dàng hơn vào buổi sáng. Tuy nhiên, những người rối loạn cảm xúc theo mùa lại thường sống ở những nơi không có nhiều ánh nắng do đó họ cần đến sự hỗ trợ của các loại đèn.

Trước đây, bác sĩ từng cho rằng càng nhiều ánh sáng xanh thì càng đem lại hiệu quả tốt. Các loại hộp đèn với ánh sáng mạnh đã được thiết kế ra dành riêng cho người mắc rối loạn cảm xúc theo mùa. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng cho thấy, cường độ ánh sáng thích hợp nhất cho điều trị rối loạn cảm xúc theo mùa là 550 lux. Ngoài ra, cần phải mở mắt và tiếp xúc với ánh sáng xanh từ 2 – 3 giờ thì mới có hiệu quả điều trị.

Trị mụn trứng cá bằng ánh sáng xanh

Ánh sáng xanh không chỉ được dùng để điều trị rối loạn cảm xúc theo mùa mà còn được dùng trong điều trị mụn. Vi khuẩn mụn p.acnes có chứa một loại sắc tố có tên porphyrin, loại sắc tố này có thể cộng hưởng với ánh sáng xanh và phá hủy lớp màng bảo vệ vi khuẩn, do đó vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt trong vòng 48 giờ.

Ánh sáng xanh có thể chiếu xuyên qua da vào lỗ chân lông nhưng vẫn chưa đủ mạnh để đến được mạch máu và tuyến bã nhờn, nơi vi khuẩn cũng có thể trú ngụ. Ánh sáng xanh có thể tiêu diệt số vi khuẩn đủ để giúp giảm mụn nhưng không có tác dụng trị sạch mụn hoàn toàn.

Ánh sáng xanh có thể điều trị cả mụn trứng cá và cả rối loạn cảm xúc theo mùa, vậy nếu như bị cả hai vấn đề cùng một lúc thì có thể dùng ánh sáng xanh để điều trị không? Câu trả lời là: “Chưa chắc”.

Não bộ phản ứng với ánh sáng xanh với bước sóng 464 nanomet, trong khi vi khuẩn mụn phản ứng với ánh sáng xanh có bước sóng 415 nanomet. Vì thế các loại đèn dùng cho điều trị rối loạn cảm xúc theo mùa sẽ không có tác dụng đối với mụn trứng cá và ngược lại, đèn ánh sáng xanh dùng cho trị mụn sẽ không có tác dụng điều trị rối loạn cảm xúc.

Liệu pháp ánh sáng xanh nâng cao dành cho rối loạn cảm xúc theo mùa và mụn trứng cá

Liệu pháp ánh sáng xanh nâng cao tạo ra dải ánh sáng giống như ánh sáng mặt trời và tăng cường độ ánh sáng xanh để có thể điều trị được cả rối loạn cảm xúc theo mùa và mụn trứng cá. Loại ánh sáng trong phương pháp này không có tia UV gây hại cho da.

Cường độ của loại ánh sáng xanh được dùng trong liệu pháp nâng cao không đo dược bằng đơn vị lux vì thế không thể so sánh với các loại ánh sáng xanh bình thường khác, nhưng mức năng lượng do loại ánh sáng xanh nâng cao tạo ra chỉ bằng 1/20 so với mức năng lượng tỏa ra từ các hộp đèn được dùng trong điều trị rối loạn cảm xúc. Phương pháp trị liệu nâng cao cung cấp đủ lượng ánh sáng để điều trị tình trạng căng thẳng nhưng không quá mạnh để gây chói mắt.

Ánh sáng xanh trong phương pháp nâng cao có khả năng điều trị đồng thời cả rối loạn cảm xúc và mụn trứng cá, tuy nhiên trong quá trình điều trị, người bệnh cần lưu ý: thứ nhất, phải mở mắt để não có thể “reset” lại và dừng tình trạng căng thẳng, mệt mỏi, thứ hai, vùng da bị mụn phải được tiếp xúc với ánh sáng xanh để tiêu diệt vi khuẩn. Vì phương pháp này còn phát ra ánh sáng đỏ nên có thể vừa diệt vi khuẩn gây mụn lại vừa ngăn ngừa sự tiết dầu thừa dưới da.

Khi dùng ánh sáng xanh hoặc ánh sáng đỏ để trị mụn, bạn cần nhớ một điều là: Nhiều hơn không có nghĩa là tốt hơn. Khác với tình trạng viêm do bệnh chốc lở và một số dạng nhiễm trùng khác, viêm do mụn trứng cá không phải do vi khuẩn gây ra mà là do hệ miễn dịch của cơ thể. Do đó, mục đích của việc điều trị là tiêu diệt số vi khuẩn vừa đủ để hệ miễn dịch không còn ở trong tình trạng cảnh giác cao độ và tạo ra phản ứng viêm để tiêu diệt vi khuẩn.

Ngoài ra, mục đích của việc điều trị bằng ánh sáng cũng không phải là làm khô da. Việc giảm tiết dầu thừa ở tuyến bã nhờn là không cần thiết đối với việc trị mụn. Hơn nữa, phương pháp trị liệu bằng ánh sáng cũng chỉ đóng vai trò một phần trong quá trình trị mụn.

Bạn sẽ không bao giờ trị được mụn hoàn toàn nếu như thiếu đi quy trình dưỡng da hàng ngày, ví dụ như bạn cần tẩy da chết để ngăn ngừa tình trạng da chết tích tụ trong lỗ chân lông hay cần dùng các sản phẩm trị thâm để ngăn ngừa sự hình thành các sắc tố da tối màu sau khi hết mụn.