Phương pháp chữa trị gù cột sống

Gù cột sống ở người lớn tuổi thường là do các đốt sống bị suy yếu, sau một thời gian thì bị xẹp hoặc nứt. Gù cột sống cũng có thể xảy ra ở trẻ sơ sinh hoặc thiếu niên do dị dạng cột sống hoặc nứt đốt sống.

Gù cột sống nhẹ thường chỉ gây ra một số vấn đề không đáng kể nhưng gù cột sống nghiêm trọng sẽ gây đau đớn, làm thay đổi vóc dáng và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Việc điều trị gù cột sống phụ thuộc vào độ tuổi, nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của vấn đề.

Triệu chứng gù cột sống

Gù cột sống nhẹ thường không có dấu hiệu hay triệu chứng rõ rệt nhưng khi tình trạng tiến triển nặng, gù cột sống có biểu hiện là lưng bị cong bất thường, gây đau lưng và cứng cột sống.

Nguyên nhân gây gù cột sống

Cột sống gồm có nhiều đốt xương hình trụ xếp chồng lên nhau gọi là đốt sống. Gù cột sống xảy ra khi các đốt sống ở phần lưng trên bị biến dạng theo hình chữ V.

Các nguyên nhân có thể dẫn đến điều này gồm có:

• Gãy xương: Các đốt sống bị gãy hoặc bị nghiền nát (gãy xương do đè nén) có thể dẫn đến gù cột sống. Gãy xương do đè nén nhẹ thường không biểu hiện dấu hiệu hay triệu chứng rõ rệt.
• Loãng xương: Loãng xương có thể gây gù cột sống, đặc biệt là khi các đốt sống bị suy yếu dẫn đến gãy xương do đè nén. Loãng xương xảy ra phổ biến nhất ở phụ nữ lớn tuổi và những người sử dụng corticoid (corticosteroid) trong thời gian dài.
• Thoái hóa đĩa đệm: Đĩa đệm nằm giữa các đốt sống, có vai trò giảm chấn động và giúp cho cột sống chuyển động linh hoạt. Theo thời gian, các đĩa đệm trở nên khô và co lại, điều này làm trầm trọng thêm tình trạng gù cột sống.
• Bệnh Scheuermann: Bệnh này thường bắt đầu trong giai đoạn tăng trưởng nhảy vọt trước tuổi dậy thì. Trẻ em trai có nguy cơ mắc bệnh Scheuermann cao hơn trẻ em gái.
• Dị tật bẩm sinh: Cột sống hình thành bất thường khi còn trong bào thai có thể dẫn đến gù cột sống.
• Một số hội chứng: Gù cột sống ở trẻ em có thể liên quan đến một số hội chứng, chẳng hạn như hội chứng Ehlers-Danlos và hội chứng Marfan.
• Ung thư và các phương pháp điều trị ung thư: Ung thư ở cột sống có thể làm suy yếu các đốt sống và khiến các đốt sống dễ bị gãy do đè nén. Phương pháp hóa trị và xạ trị điều trị ung thư cũng có thể làm tăng nguy cơ gù cột sống.

Biến chứng của gù cột sống

Ngoài đau lưng, gù cột sống còn có thể gây ra nhiều vấn đề khác như:

• Vấn đề về hô hấp: Gù cột sống nghiêm trọng có thể chèn ép lên phổi.
• Hạn chế khả năng hoạt động: Gù cột sống có thể gây suy yếu cơ lưng và ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các chuyển động cơ bản như đi lại hay ngồi dậy. Gù cột sống còn có thể gây khó khăn khi ngước lên, lái xe và gây đau đớn khi nằm.
• Vấn đề về tiêu hóa: Chứng gù cột sống nghiêm trọng có thể chèn ép lên đường ruột và gây ra các vấn đề như trào ngược dạ dày thực quản hay khó nuốt.
• Ảnh hưởng đến vóc dáng, tư thế: Gù cột sống khiến cho người bệnh không thể đứng thẳng, ngoài ra còn cảm thấy tự ti, mặc cảm, ngại tiếp xúc với người khác và tình trạng này có thể dẫn đến các vấn đề về tâm lý khác.

Phương pháp chẩn đoán gù cột sống

Trước tiên, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng kỹ lưỡng, bao gồm cả đo chiều cao. Người bệnh sẽ được yêu cầu cúi người từ thắt lưng để bác sĩ quan sát cột sống. Có thể phải tiến hành khám thần kinh để kiểm tra phản xạ và sức mạnh của các cơ.

Sau khi đánh giá các dấu hiệu, bác sĩ sẽ đề nghị thực hiện các phương pháp sau đây để xác nhận chẩn đoán:

• Chụp X-quang hoặc chụp CT: Chụp X-quang giúp xác định mức độ cong cột sống và phát hiện các dị tật ở đốt sống. Bác sĩ sẽ đề nghị chụp cắt lớp vi tính (CT) nếu cần hình ảnh chi tiết hơn.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Phương pháp chẩn đoán hình ảnh nàó giúp phát hiện các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc khối u ở cột sống.
• Khám thần kinh: Nếu người bệnh bị tê hoặc yếu cơ thì sẽ phải tiến hành các phương pháp kiểm tra sự truyền xung thần kinh giữa tủy sống và tứ chi.
• Đo mật độ xương: Mật độ xương thấp có thể làm trầm trọng thêm tình trạng gù cột sống.

Điều trị gù cột sống

Việc điều trị chứng gù cột sống tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của tình trạng.

Điều trị bằng thuốc

Các loại thuốc thường được dùng trong điều trị gù cột sống gồm có:

• Thuốc giảm đau: Nếu các loại thuốc giảm đau không kê đơn như acetaminophen, ibuprofen hoặc naproxen sodium không đủ thì có thể sử dụng các loại thuốc giảm kê đơn tác dụng mạnh hơn.
• Thuốc điều trị loãng xương: Thuốc tăng tái tạo xương có thể giúp ngăn ngừa gãy đốt sống và nhờ đó ngăn chứng gù cột sống tiến triển nặng thêm.

Trị liệu

Một số phương pháp trị liệu có thể giúp kiểm soát chứng gù cột sống:

• Bài tập giãn cơ: Các bài tập giãn cơ giúp cải thiện sự linh hoạt của cột sống và giảm đau lưng.
• Đeo đai chống gù lưng: Có thể ngăn chặn sự tiến triển của chứng gù cột sống ở trẻ em mắc bệnh Scheuermann bằng cách đeo đai chống gù lưng để nắn chỉnh cột sống trong giai đoạn phát triển.

Phẫu thuật

Trong những trường hợp gù cột sống nghiêm trọng, tủy sống hoặc rễ thần kinh bị chèn ép, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật. Phẫu thuật làm cứng cột sống là giải pháp phổ biến nhất để giảm mức độ cong cột sống. Trong ca phẫu thuật, bác sĩ đặt các mảnh xương của chính người bệnh vào giữa các đốt sống và sau đó cố định bằng nẹp vít cho đến khi các đốt sống liền lại với nhau vĩnh viễn.

Điều chỉnh thói quen và chế độ ăn uống

Để duy trì mật độ xương tốt, người bệnh nên:

• Ăn nhiều thực phẩm giàu canxi và vitamin D
• Không hút thuốc lá
• Hạn chế uống rượu bia