Gây mê nội khí quản phẫu thuật lấy thai trên người bệnh lao phổi và tiền căn lao phổi
![](/themes/smile/images/users/no_avatar.png)
I. ĐẠI CƯƠNG
Gây mê nội khí quản phẩu thuật lấy thai trên người bệnh lao phổi hoặc tiền căn lao phổi là kỹ thuật gây mê toàn thân có đặt nội khí quản với mục đích kiểmnsoát hô hấp trong suốt cuộc phẫu thuật và hồi sức sau phẫu thuật.
II. CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh có lao bẩm sinh hay lao thứ phát đã hút dịch tràn màng phổi do bệnh
- Kiểm soát dường hô hấp bằng mặt nạ khó khăn.
- Người bệnh từ chối hoặc có chống chỉ đi5nh gây tê vùng
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH TƯƠNG ĐỐI
- Người bệnh không đồng ý
- Không đủ phương tiện gây mê, hồi sức
- Không thành thạo kĩ thuật
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện kỹ thuật
- Bác sĩ, điều dưỡng viên chuyên khoa gây mê hồi sức.
2. Phương tiện
- Hệ thống máy gây mê kèm thở, nguồn oxy bóp tay, máy theo dõi chức năng sống (ECG, huyết áp động mạch, SpO2, EtCO2, nhịp thở, nhiệt độ) máy phá rung tim, máy hút...
- Đèn soi thanh quản, ống nội khí quản các cỡ, ống hút, mặt nạ (mask), bóng bóp, canul miệng hầu, kìm Magill, mandrin mềm.
- Lidocain 10% dạng xịt.
- Salbutamol dạng xịt.
- Các phương tiện dự phòng đặt nội khí quản khó: ống Cook, mask thanh quản (laryngeal mask), ống soi phế quản mềm, bộ mở khí quản, kìm mở miệng...
3. Người bệnh
- Thăm khám gây mê trước mổ phát hiện và phòng ngừa các nguy cơ, giải thích cho người bệnh cùng hợp tác.
- Đánh giá đặt ống nội khí quản khó.
- Sử dụng thuốc an thần tối hôm trước mổ (nếu cần).
4. Hồ sơ bệnh án
- Theo qui định của Bộ y tế
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ: Phiếu tư vấn , biên bản hội chẩn , giấy cam đoan
2. Kiểm tra người bệnh : số nhập viện trên vòng đeo tay , thời gian nhịn ăn , răng giả
3. Thực hiện kỹ thuật
- Các bước tiến hành chung:
- Tư thế: nằm ngửa, thở oxy 100% 3-6 l/phút trước khởi mê ít nhất 5 phút.
- Lắp máy theo dõi
- Thiết lập đường truyền có hiệu quả.
- Tiền mê (nếu cần)
- Khởi mê:
- Thuốc ngủ: thuốc mê tĩnh mạch (propofol, etomidat, thiopental, ketamin...), thuốc mê bốc hơi (sevofluran...).
- Thuốc giảm đau: fentanyl, sufentanil, morphin...
- Thuốc giãn cơ (nếu cần): (succinylcholin, rocuronium, vecuronium...).
- Điều kiện đặt ống nội khí quản: người bệnh ngủ sâu, đủ độ giãn cơ (trong đa số các trường hợp).
- Kĩ thuật đặt nội khí quản đường miệng:
- Mở miệng,đặt một tay dưới cổ để cổ ngửa thẳng, đưa đèn soi thanh quản vào bên phải miệng, gạt lưỡi sang bên trái, đẩy đèn sâu, phối hợp với tay phải đè sụn giáp nhẫn tìm nắp thanh môn và lỗ thanh môn.
- Tiến hành khởi mê nhanh và làm thủ thuật Sellick trong trường hợp dạ dày đầy (ấn sụn nhẫn 20-30 kg ngay khi người bệnh mất tri giác tới khi đặt ống nội khí quản xong).
- Luồn ống nội khí quản nhẹ nhàng qua lỗ thanh môn, dừng lại khi bóng của ống nội khí quản đi qua dây thanh âm 2-3 cm.
- Rút đèn soi thanh quản nhẹ nhàng.
- Bơm bóng nội khí quản.
- Kiểm tra vị trí đúng của ống nội khí quản bằng nghe phổi và kết quả EtCO2
- Cố định ống bằng băng dính .
- Đặt canul vào miệng để tránh cắn ống (nếu cần).
-Trong trường hợp đặt nội khí quản khó: áp dụng qui trình đặt ống nội khí quản khó.
- Duy trì mê:
- Duy trì mê bằng thuốc mê tĩnh mạch hoặc thuốc mê bốc hơi, thuốc giảm đau thuốc giãn cơ (nếu cần).
- Kiểm soát hô hấp bằng máy hoặc bóp tay.
- Theo dõi độ sâu của gây mê dựa vào nhịp tim, huyết áp, vã mồ hôi, chảy nước mắt (PRST); MAC, BIS và Entropy (nếu có)...
- Theo dõi các dấu hiệu sinh tồn: nhịp tim, huyết áp, SpO2, EtCO2, thân nhiệt.
- Đề phòng ống nội khí quản sai vị trí, gập, tắc.
4. Tiêu chuẩn rút ống nội khí quản
- Người bệnh tỉnh, làm theo lệnh.
- Nâng đầu trên 5 giây, TOF >0,9 (nếu có).
- Tự thở đều, tần số thở trong giới hạn bình thường.
- Mạch, huyết áp ổn định.
- Thân nhiệt > 350 C.
- Không có biến chứng của gây mê và phẫu thuật.
VI. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ
1. Trào ngược dịch dạ dày vào đường thở
- Có dịch tiêu hóa trong khoang miệng và đường thở.
- Hút sạch ngay dịch, nằm đầu thấp, nghiêng đầu sang bên
- Đặt nhanh ống nội khí quản và hút sạch dịch trong đường thở
- Theo dõi và đề phòng nhiễm trùng phổi sau mổ
2. Rối loạn huyết động
- Hạ hoặc tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim (nhịp chậm, nhịp nhanh, loạn nhịp)
- Xử trí tùy theo triệu chứng và nguyên nhân
3. Tai biến do đặt nội khí quản
- Không đặt được ống nội khí quản
- Xử lý theo qui trình đặt ống nội khí quản khó hoặc chuyển phương pháp vô cảm khác.
- Đặt nhầm vào dạ dày
- Nghe phổi không có rì rào phế nang, không đo được EtCO2.
- Đặt lại ống nội khí quản.
- Co thắt thanh - khí - phế quản
- Khó hoặc không thể thông khí, nghe phổi có ran rít hoặc phổi câm.
- Cung cấp oxy đầy đủ, thêm thuốc ngủ và giãn cơ, đảm bảo thông khí và cho các thuốc giãn phế quản và corticoid.
- Nếu không kiểm soát được hô hấp: áp dụng qui trình đặt ống nội khí quản khó.
- Chấn thương khi đặt ống
- Chảy máu, gãy răng, tổn thương dây thanh âm, rơi dị vật vào đường thở...
- Xử trí tùy theo tổn thương.
4. Các biến chứng về hô hấp
- Gập, tụt, ống nội khí quản bị đẩy sâu vào một phổi, tụt hoặc hở hệ thống hô hấp, hết nguồn oxy, soda hết tác dụng dẫn tới thiếu oxy và ưu thán.
- Xử trí: đảm bảo ngay thông khí và cung cấp oxy 100%, tìm và giải quyết nguyên nhân.
5. Biến chứng sau rút ống nội khí quản
- Suy hô hấp sau khi rút ống nội khí quản do nhiều nguyên nhân
- Đau họng khàn tiếng
- Co thắt thanh - khí - phế quản
- Viêm đường hô hấp trên
- Hẹp thanh - khí quản
- Xử trí triệu chứng và theo nguyên nhân
- Lưu ý các vấn đề sau :
- Gây tê tủy sống và gây tê ngoài màng cứng được ưa chuộng trong phẩu thuật lấy thai nếu người bệnh không bị lao cột sống kèm theo
- Cần cho sản phụ và nhân viên gây mê mang mask N95 tránh lây lan
- Gắn bộ loc tác dụng cao (high-efficiency particulate air HEPA) vào chổ nốiY và mask hay ống nội khí quản, bộ loc vi trùng đặt vào nhánh thở ra của máy gây mê tránh vi trùng vào không khí
500 quy trình kỹ thuật gây mê hồi sức
500 quy trình kỹ thuật gây mêm hồi sức
500 quy trình kỹ thuật gây mê hồi sức
500 quy trình kỹ thuật gây mê hồi sức
![Có nên dùng kem nhuộm da hoặc giường phơi nắng khi mang thai?](/uploads/suc-khoe/2020_02/nhuom-da.jpg&w=1280&h=854&checkress=655e094f0b961c52f048a0e8a91d9656)
Câu hỏi: - Bác sĩ ơi, việc dùng kem nhuộm da hoặc giường phơi nắng trong thai kỳ có an toàn cho em bé của tôi không ạ? Cảm ơn bác sĩ!
![Vitamin D có thể làm giảm các triệu chứng bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính](/uploads/suc-khoe/2021_06/vitamin-d.jpg&w=1500&h=846&checkress=07eed58ab4441002138d6693a6067416)
Theo các chuyên gia, vitamin D có thể làm giảm các triệu chứng của bệnh phổi ở những người bị thiếu hụt loại vitamin này.
![9 quan niệm sai lầm về chế độ ăn uống của người bệnh đái tháo đường](/uploads/suc-khoe/2022_11/lam-tuong-tieu-duong.jpg&w=640&h=427&checkress=eb1619bd30918c2bd86e3c778a3d8f15)
Mặc dù đái tháo đường là một bệnh lý phổ biến nhưng không ít người vẫn chưa hiểu đúng về căn bệnh này, dẫn đến những sai lầm trong điều trị bệnh. Một trong những điều mà nhiều người hiểu sai nhất là chế độ ăn uống khi mắc đái tháo đường.
![Những điều cần biết về phẫu thuật tuyến tiền liệt](/uploads/suc-khoe/2023_05/phau-thuat-tuyen-tien-liet.jpg&w=600&h=400&checkress=6f79d9c4ce0d38df2665d4de5ae69018)
Mục đích của việc phẫu thuật tuyến tiền liệt còn tùy thuộc vào vấn đề cần điều trị bằng phẫu thuật. Ví dụ, mục đích của phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt là loại bỏ tế bào ung thư. Mục đích của phẫu thuật điều trị tăng sản lành tính tuyến tiền liệt hay phì đại tuyến tiền liệt là loại bỏ mô tuyến tiền liệt phì đại và khôi phục lại khả năng tiểu tiện bình thường.
![Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt đơn giản](/uploads/suc-khoe/2023_05/cat-tuyen-tien-liet.jpg&w=580&h=451&checkress=685666b08e1d0393ef72035691dbe394)
Nếu tuyến tiền liệt phát triển quá lớn thì sẽ phải can thiệp phẫu thuật để cắt bỏ phần bên trong của tuyến tiền liệt. Loại phẫu thuật này được gọi là cắt tuyến tiền liệt đơn giản (simple prostatectomy).
- 1 trả lời
- 707 lượt xem
Thưa bác sĩ, tôi có nên thực hiện phẫu thuật khúc xạ (LASIK) ở mắt trong khi đang mang thai không ạ? Và việc thực hiện phẫu thuật có ảnh hưởng đến em bé không? Cảm ơn bác sĩ!
- 1 trả lời
- 16286 lượt xem
Đi siêu âm, bs cho biết: thai em đã 5 tuần, có 1 túi thai trong tử cung 17mm , nhưng chưa có phôi thai và hẹn tuần sau đến tái khám. Bs cho em hỏi thai 5 tuần mà chưa có phôi thai thì có nguy cơ sảy thai không ạ?
- 1 trả lời
- 829 lượt xem
Em đang mang thai ở tuần thứ 34, đi khám định kỳ, bs cho siêu âm rồi kê đơn thuốc như sau: sắt, canxi, progesteron đặt âm đạo, tiêm hỗ trợ phổi 2 lần (cách nhau 24h). Triệu chứng sau khi tiêm: thai cử động ít hơn, hơi cương và đau phần bụng dưới. Mẹ thấy hơi khó thở. Em muốn hỏi: tiêm thuốc hỗ trợ phổi để làm gì, liệu em bé có sao ko ạ?
- 1 trả lời
- 497 lượt xem
Chị em đang mang thai tháng thứ 4. Có bị cảm và ho. Khi đi khám thai thì bị chuẩn đoán là phổi có nước. Bác sĩ cho em hỏi trường hợp này chị em có vào BV Từ Dũ xin nhập viện điều trị được k hay phải đi đúng chuyên khoa ạ?
- 1 trả lời
- 9048 lượt xem
Em có kinh ngày cuối là 21-2, đến 3-4 thử que thì thấy 2 vạch đậm. Nhưng đi siêu âm thì chỉ có túi thai 23*9mm mà không có yolksac và phôi. Bác sĩ nói thai em có nguy cơ cao là không phát triển nữa, hẹn tuần sau đến siêu âm để xác định lại. Vậy, thai của em liệu có cơ hội phát triển được không ạ?