Tiếp cận chẩn đoán một số rối loạn thị giác thường gặp trên lâm sàng - Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

Thị giác bình thường của con người không phải là một khả năng thống nhất đơn lẽ, đúng hơn, nó là một sự tổng hợp của nhiều hệ thống chức năng nhỏ bán tự trị, được phân chia thành những đường hoặc kênh riêng biệt giữa mắt và não. 

Chẩn đoán mất thị lực thoáng qua (Transient vision loss =TVL)

Mất thị lực thoáng qua là mất thị lực kéo dài từ vài giây, vài phút đến vài giờ, có thể xuất hiện trong nhiều bệnh cảnh khác nhau.

Nguyên nhân thông thường của VTL là do thiếu máu cục bộ hệ thống mạch máu cung cấp cho mắt từ võng mạc đến não bộ (ở đây không đề cập đến nguyên nhân tại  mắt như bất thường film nước mắt, giác mạc)

Bệnh sử

  • Đặc điểm của cơn mờ mắt thoáng qua là rất quan trọng bởi vì kết quả thăm khám hầu hết bình thường.
  • Mờ một hay hai mắt? TVL một mắt thường do bệnh của mạch máu nhãn cầu (đm cảnh, đm mắt, đm trtvm), migraine hoặc bệnh lí TTK, hốc mắt . TVLhai mắt chỉ điểm bệnh của hệ thống tuần hoàn cấp máu cho 2 mắt (hẹp đm cảnh 2 bên, tăng áp lực nội sọ với phù gai thị, thiểu năng đm đốt sống thân nền, migraine
  • Thời gian của TVL? Ví dụ TVL1 kéo dài vài giây là đặc điểm của mờ thoáng qua trong nhồi máu TTK hoặc phù gai. VTL1 kéo dài 2-30 ph là đđ của bệnh đm cảnh.
  • Tình trạng TTK và mm võng mạc. Ví dụ soi đáy mắt có thể thấy phù gai thị trong mờ thoáng qua, nghẽn mạch vm trong bệnh tim, bệnh động mạch cảnh.

Mù thoáng qua (amaurosis fugax) là một cơn thiếu máu mắt cục bộ thoáng qua TIA (transient ischemic attack). Bệnh nhân thường thấy có một bóng đen phủ ngang qua thị trường một mắt và thường kéo dài từ 2 – 5 phút, như ng có thể kéo dài đến 1 giờ trước khi biến mất hoàn toàn. Tiền sử về bệnh tim mạch cao huyết áp, đái tháo đường cần được ghi nhận.

Người bị migraine có thể có hiện tượng thị giác dương tính (positive visual phenomena) như là những đường vàng zigzag, ánh sáng màu, hoặc những nhấp nháy hình lăng trụ ở một hoặc hai mắt. Những hiện tượng nầy có xu hướng lớn lên một cách chậm chạp rồi từ từ  bớt dần, quá trình nầy thường kéo dài 15 – 45 phút rồi khỏi hoàn toàn. Nhức đầu có thể theo sau cơn tiền triệu, nhưng không phải có ở tất cả. Bệnh nhân có kèm bán manh đồng danh thường mô tả mất thị lực cùng bên bởi vì họ không thể thấy bên đó. Những khiếm khuyết thị trường nầy có thể thấy trong migraine nhưng cũng có thể gặp trong thiếu máu cục bộ thoáng qua ở hệ thống tuần hoàn não sau. Trong những trường hợp muộn, bán manh đồng danh có thể phối hợp chóng mặt, nói khó, thất điều, hoặc nhìn đôi.

Phù gai thị, drusen gai thị cũng làm mờ (đen thị trường) kéo dài vài giây ở một hoặc hai mắt sau khi đứng lên hoặc cuối xuống. Bệnh nhân với áp lực n ội sọ cao thường than phiền tiếng mạch đập ở tai, song thị do liệt dây TK 6, và nhức đầu.

Các khối choáng chổ trong hốc mắt thường gợi ý mờ thoáng qua có liên quan với vận động mắt. Sự  xuất hiện mù một mắt thoáng qua (TMB transient monocular blindness) sau khi nhìn ánh sáng gợi ý thiếu tưới máu động mạch cảnh cùng bên. Bệnh nhân với tiền sử viêm TTK cũng ghi nhận cơn mờ mắt thoáng qua kéo dài khoảng 1 giờ và liên hệ với sự gia tăng nhiệt độ (triệu chứng Uhthoff’s ). Cuối cùng, tuổi và các triệu chứng thích hợp với viêm động mạch tế bào khổng lồ cũng cần được xem xét.

Chẩn đoán

  • Bệnh nhân với mô tả điển hình của một cơn migraine với tiền triệu thị lực, hoặc có những bằng chứng thích đáng của khô mắt không cần phải làm xét nghiệm gì thêm.
  • Nếu nghi ngờ nguyên nhân của mờ mắt thoáng qua từ thiếu máu cục bộ mắt cần phải làm dopler động mạch cảnh, ECG, siêu âm tim. Nếu nghi ngờ thiểu năng đm đốt sống thân nền cần phải làm MRI, siêu âm xuyên sọ, MRA.

Tiếp cận chẩn đoán mất thị lực hằng định (Persistent visual loss)

Nguyên nhân có thể từ các môi trường trong suốt, bệnh lí đầu thị thần kinh, bệnh lí thị thần kinh trong hốc  mắt, đỉnh hốc mắt, tại giao thoa, và phần sau giao thoa đến vỏ não thị giác. 

Nguồn: Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

Blog khác của bác sĩ
Video có thể bạn quan tâm
CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH VÕNG MẠC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG Ở TỪNG GIAI ĐOẠN CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH VÕNG MẠC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG Ở TỪNG GIAI ĐOẠN 03:34
CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH VÕNG MẠC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG Ở TỪNG GIAI ĐOẠN
Có 3 giai đoạn mà bệnh nhân đái tháo đường cần hết sức lưu ý: khi chưa có biến chứng, biến chứng tùy giai đoạn võng mạc đái tháo đường và đục thủy...
 1 năm trước
 366 Lượt xem
HÀNH TRÌNH LẤY LẠI THỊ LỰC VÀ THẨM MỸ: BỆNH NHÂN MỔ CẬN, MỔ LÁC TẠI BỆNH VIỆN MẮT HÀ NỘI 2 HÀNH TRÌNH LẤY LẠI THỊ LỰC VÀ THẨM MỸ: BỆNH NHÂN MỔ CẬN, MỔ LÁC TẠI BỆNH VIỆN MẮT HÀ NỘI 2 02:58
HÀNH TRÌNH LẤY LẠI THỊ LỰC VÀ THẨM MỸ: BỆNH NHÂN MỔ CẬN, MỔ LÁC TẠI BỆNH VIỆN MẮT HÀ NỘI 2
Thực hiện mổ cận và mổ lác cách nhau chỉ 1,5 tháng
 1 năm trước
 378 Lượt xem
BẠN ĐÃ THỰC SỰ HIỂU RÕ VỀ ÁNH SÁNG XANH? BẠN ĐÃ THỰC SỰ HIỂU RÕ VỀ ÁNH SÁNG XANH? 01:28
BẠN ĐÃ THỰC SỰ HIỂU RÕ VỀ ÁNH SÁNG XANH?
Phải chăng sự xuất hiện của ánh sáng xanh chỉ đến từ màn hình của các thiết bị điện tử như máy tính, điện thoại?Hãy cùng BS Nguyễn Thị...
 1 năm trước
 257 Lượt xem
BÍ QUYẾT PHÒNG NGỪA BỆNH VỀ MẮT CHO NGƯỜI LỚN TUỔI BÍ QUYẾT PHÒNG NGỪA BỆNH VỀ MẮT CHO NGƯỜI LỚN TUỔI 03:04
BÍ QUYẾT PHÒNG NGỪA BỆNH VỀ MẮT CHO NGƯỜI LỚN TUỔI
Vào độ tuổi 50 trở đi, cũng như tất cả các bộ phận khác trên cơ thể, mắt của chúng ta bắt đầu lão hoá và dần xuất hiện các triệu chứng bệnh khác...
 1 năm trước
 286 Lượt xem
CHIA SẺ CỦA ANH PONLARPAT - NHÀ QUẢN LÝ NGƯỜI THÁI ĐANG LÀM VIỆC TẠI VIỆT NAM- VỀ TRẢI NGHIỆM XÓA CẬN TẠI MẮT SÀI GÒN️ CHIA SẺ CỦA ANH PONLARPAT - NHÀ QUẢN LÝ NGƯỜI THÁI ĐANG LÀM VIỆC TẠI VIỆT NAM- VỀ TRẢI NGHIỆM XÓA CẬN TẠI MẮT SÀI GÒN️ 03:09
CHIA SẺ CỦA ANH PONLARPAT - NHÀ QUẢN LÝ NGƯỜI THÁI ĐANG LÀM VIỆC TẠI VIỆT NAM- VỀ TRẢI NGHIỆM XÓA CẬN TẠI MẮT SÀI GÒN️
Khoảnh khắc quyết định tìm lại tự do cho đôi mắt của mỗi người có thể diễn ra ở những thời điểm khác nhau. Có bạn đợi tốt nghiệp Đại học xong là...
 1 năm trước
 245 Lượt xem
BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG CÓ GÂY RA BIẾN CHỨNG Ở MẮT KHÔNG BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG CÓ GÂY RA BIẾN CHỨNG Ở MẮT KHÔNG 03:32
BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG CÓ GÂY RA BIẾN CHỨNG Ở MẮT KHÔNG
Đái tháo đường đã trở thành căn bệnh thế kỷ ngày nay với khoảng 425 triệu người mắc, và Việt Nam cũng không nằm ngoài bối cảnh đó.Người bệnh...
 1 năm trước
 373 Lượt xem

atopalm

 

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây