Thiểu năng hoàng thể thai kỳ: Những điều cần biết

Chu kỳ kinh nguyệt được chia thành 2 phần gồm: Giai đoạn phát triển nang buồng trứng (giai đoạn noãn nang) và giai đoạn hoàng thể. Về giai đoạn noãn nang, bao gồm kích thích hormone thay đổi trong nang buồng trứng cho tới khi trứng trưởng thành và rụng. Sau khi trứng rụng, nang trứng giải phóng trứng và trở thành hoàng thể. Hoàng thể tiết ra hormone estrogen và progesterone.

Hormone progesterone đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn hoàng thể vì:

• Ức chế các hormone FSH, GnRH và LH: Đây là những loại hormone kích thích buồng trứng và gây rụng trứng. Nếu không có progesterone, người phụ nữ có thể tiếp tục thụ thai sau khi đã mang thai;
• Chuẩn bị nội mạc tử cung: Progesterone kích hoạt niêm mạc tử cung (hoặc nội mạc tử cung) sản xuất các protein đặc biệt để nuôi dưỡng phôi thai;
• Ngăn kinh nguyệt xảy ra: Progesterone cũng ngăn chặn nội mạc tử cung bị phá vỡ, từ đó ngăn ngừa nguy cơ sảy thai nếu người phụ nữ đang mang thai.

Giai đoạn hoàng thể trung bình kéo dài 12 - 14 ngày. Tuy nhiên, nó cũng có thể rút ngắn khoảng 8 ngày hoặc kéo dài tới 16 ngày. Nó xảy ra vào khoảng thời gian sau khi rụng trứng và trước ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo. Trong thời gian này, buồng trứng sản xuất hormone progesterone báo hiệu cho lớp niêm mạc tử cung phát triển. Nếu có thai, thai nhi sẽ bám và lớp lót này. Nếu không mang thai, lớp lót sẽ rơi ra, kinh nguyệt xuất hiện.

Một số phụ nữ có vấn đề về khả năng sinh sản thường có giai đoạn hoàng thể ngắn. Người đã từng bị sảy thai liên tục (sảy thai 2 lần hoặc nhiều lần liên tiếp) cũng có liên quan tới giai đoạn hoàng thể ngắn bất thường.

Thiểu năng hoàng thể thai kỳ là tình trạng hoàng thể tiết không đủ lượng progesterone mà cơ thể cần, dẫn tới sảy thai. Các triệu chứng hoặc vấn đề liên quan tới thiểu năng hoàng thể thai kỳ bao gồm: Xuất hiện đốm máu nhỏ ở khoảng giữa thời gian rụng trứng và chu kỳ kinh nguyệt, rụng trứng bất thường, chu kỳ kinh nguyệt ngắn và sảy thai sớm lặp đi lặp lại.

Thiểu năng hoàng thể thai kỳ có thể xảy ra nếu buồng trứng không giải phóng đủ progesterone. Tình trạng này liên quan tới nhiều vấn đề sức khỏe bao gồm chán ăn, tập luyện cường độ quá cao, béo phì, lạc nội mạc tử cung, rối loạn tuyến giáp, mắc hội chứng buồng trứng đa nang,...

Để điều trị tình trạng này, bác sĩ sẽ ưu tiên điều trị các vấn đề được cho là nguyên nhân gây thiểu năng hoàng thể thai kỳ. Đồng thời, sử dụng các thuốc hỗ trợ sinh sản (thúc đẩy sự rụng trứng để giai đoạn hoàng thể diễn ra một cách bình thường), bổ sung progesterone giảm nguy cơ sảy thai sớm và tiêm hCG liều lượng thấp trong suốt giai đoạn hoàng thể. Tuy nhiên, việc bổ sung progesterone vẫn phổ biến hơn vì ít gây tác dụng phụ với phụ nữ.

Khi được xác định thiểu năng hoàng thể thai kỳ, người bệnh cần tuân thủ mọi chỉ định của bác sĩ trong quá trình can thiệp điều trị để đảm bảo khả năng sinh sản.

Để chuẩn bị một thai kỳ khỏe mạnh, giảm thiểu tình trạng thiểu năng hoàng thể thai kỳ, cả vợ và chồng nên kiểm tra sức khỏe sinh sản từ 3-5 tháng trước khi mang thai.

Người vợ nên:

• Tiêm chủng trước khi mang thai (đặc biệt là ngừa rubella vì rubella trong thai kỳ cực kỳ nguy hiểm)
• Xét nghiệm gen để sàng lọc các bệnh lý di truyền trước khi mang thai
• Kiểm tra tình trạng viêm nhiễm phụ khoa tránh gây ảnh hưởng tới sức khỏe của mẹ và thai nhi
• Đặc biệt là phụ nữ trên 35 tuổi nếu muốn mang thai (nhất là chưa mang thai lần nào) sẽ phải kiểm tra sức khỏe rất chi tiết do mang thai ở tuổi này thường gặp các vấn đề: Suy buồng trứng, sinh non, nguy cơ dị tật thai nhi, rau tiền đạo, tiền sản giật cao hơn.

Người chồng nên:

• Kiểm tra sức khỏe sinh sản, phát hiện các bệnh lý teo tinh hoàn, yếu sinh lý, tinh trùng yếu...
• Các bệnh lây qua đường tình dục nhất là những bệnh không thể chữa khỏi vô cùng nguy hiểm