Sai khớp háng - bệnh viện 103

Đại cương

Sai khớp hông là hiện tượng chỏm xương đùi trật ra khỏi ổ cối của xương chậu .

• Tỉ lệ thường gặp 5-7% tỏng các loại sai khớp .
• Do đặc điểm giải phẫu sinh lí , khớp hông có chỏm to khỏe , nhưng ổ cối vẫn to hơn  , sâu ôm chặt được chỏm lại có các dây chằng bao khớp khỏe , cho nên ít sai khớp , nhưng khi đã sai khớp thì rất khó nắn chỉnh , bởi vậy trước khi nắn chỉnh đòi hỏi vô cảm thật tốt , có khi phải mê nội khí quản có thuốc giãn cơ .

Cơ chế bệnh sinh

Có thể sai ra trước lên trên mu ( thể mu ) ra trước xuống dưới ( thể bịt ) có thể sau ra sau , lên trên ( thể chậu ) xuống dưới ( thể ngồi ) .

Cơ chế : do ngã ở tư thế gấp khép xoay đùi vào trong thì sai ra sau .

• Dạng xoay đùi ra ngoài sẽ sai ra trước .
• Thể chậu chiếm tỉ lệ 55% trong sai khớp hônh .
• Thể ngồi : 28% , bịt 12% , mu 5% .

Ngoài ra còn có thể sai khớp trung tâm , do chỏm xương đùi chọc thẳng làm vỡ ổ cối chui vào trong khung chậu

Triệu chứng

Tuỳ từng thể .

Ra sau

• Khép , xoay trong ( đùi )
• Lên trên : Duỗi .
• Xuống dưới : Gập .

Ra trước

• Giang , xoay ngoài ( đùi )
• Lên trên : Duỗi .
• Xuống dưới : Gập .

Biến chứng

Sớm : cỏ thể sốc , kèn theo gãy xương , mè bờ ổ cối

Muộn :

• Hoại tử vô trùng chỏm xương đùi
• Thoái hoá khớp hông
• Cốt hoá quanh khớp

Điều trị

Nguyên tắc

• Sớm , càng sớm càng tốt , coi như một cấp cứu
• Vô cảm tốt , phòng sốc xảy ra trong khi nắn
• Chọn phương pháp nắn phù hợp , tránh giằng dật làm gãy cổ xương đùi

Kĩ thuật

Dù áp dụng phương pháp nào cũng thực hiện theo thứ tự sau :

Sai khớp ra sau :

• Gập cẳng chân vào đùi , đùi vào bụng 90°
• Kéo đùi thằng đứng
• Giạng từ từ đùi
• Xoay đùi ra ngoài

Sai khớp ra trước :

• Gập cẳng chân vào đùi , đùi vào bụng 90°
• Kéo đùi thằng đứng
• Khéo đùi từ từ
• Xoay đùi vào trong

Phương pháp Bohler 

Bệnh nhân nằm ngửa , dùng đai da cố định chậu hông bệnh nhân qua xương mu và một vải quàng vào gáy cổ y sinh để thực hiện nắn theo kĩ thuật trên ( đi lâm sàng sẽ hướng dẫn cụ thể )

Phương pháp Djanelidfe 

Bệnh nhân nằm sấp buông thõng khớp sai ra ngoài bàn y sinh một tay cầm cô chân , dùng dối hoặc tay kia ấn sau 1/3 trên cẳng chân ở tư thế gối gấp 90° đùi thẳng xuống ( cũng thực hiện theo kĩ thuật trên )

Sau nắn

• Ngày xưa nhiều tác giả cho rằng ít khi bị sai lại cho nên chỉ cần bất động trong 10-15 ngày rồi cho tập vẫn động để sớm phục hồi chức năng .
• Nhưng ngày nay nhiều tác giả quan nhiệm như một bong gân nặng , dãn dây chằng bao khớp , có khi còn có thể diứt dây chằng tròn , mẻ ổ cối … Cho nên thống nhất , cố đình bột trong 3-4 tuần ( chạy bàn dây ) . Sau đó cho tập vận động từ từ tăng lên .

Nguồn: Bệnh viện 103