Trật khớp háng bẩm sinh

Các bác sĩ sẽ khám trẻ sơ sinh để tìm các dấu hiệu trật khớp háng bẩm sinh ngay sau khi sinh và trong quá trình khám sức khỏe định kỳ sau đó. Nếu trật khớp háng bẩm sinh được phát hiện ở giai đoạn sơ sinh thì thường có thể khắc phục vấn đề bằng cách mang nẹp chỉnh hình.

Trật khớp háng bẩm sinh nhẹ có thể không biểu hiện triệu chứng khi còn nhỏ và đến khi người bệnh bước sang tuổi thanh thiếu niên hoặc đầu độ tuổi trưởng thành mới có triệu chứng. Trật khớp háng bẩm sinh có thể làm hỏng lớp sụn bên trong khớp và còn có thể làm tổn thương lớp sụn mềm ở vành ngoài ổ khớp háng (sụn viền khớp háng). Tình trạng này được gọi là rách sụn viền ổ cối.

Trẻ lớn và người trưởng thành bị trật khớp háng bẩm sinh có thể phải phẫu thuật để di chuyển xương vào đúng vị trí và giúp khớp chuyển động bình thường.

Triệu chứng trật khớp háng bẩm sinh

Các dấu hiệu và triệu chứng của trật khớp háng bẩm sinh thay đổi theo từng nhóm tuổi. Trẻ sơ sinh bị trật khớp háng bẩm sinh có dấu hiệu là chiều dài hai chân không bằng nhau. Khi trẻ bắt đầu biết đi, trẻ sẽ có dáng đi bất thường. Khi thay tã, bố mẹ có thể nhận thấy rằng một bên hông của trẻ kém linh hoạt hơn bên còn lại.

Ở thanh thiếu niên và người trưởng thành, chứng trật khớp háng bẩm sinh có thể gây ra các biến chứng đau đớn như thoái hóa khớp hoặc rách sụn viền ổ cối. Các biến chứng này gây đau ở vùng hông khi hoạt động. Đôi khi, trật khớp háng bẩm sinh gây ra cảm giác khớp háng không ổn định.

Nguyên nhân gây trật khớp háng bẩm sinh

Khi mới sinh, khớp háng được cấu tạo từ sụn mềm và sau đó sụn cứng dần trở thành xương. Ở người bình thường, chỏm xương đùi nằm khít trong ổ khớp háng. Điều này giúp khớp háng có thể chuyển động trơn tru và linh hoạt. Nếu chỏm xương đùi không nằm chắc bên trong ổ khớp háng, ổ khớp háng sẽ không hình thành hoàn chỉnh xung quanh chỏm xương đùi và sẽ bị nông.

Trong tháng cuối cùng trước khi sinh, không gian bên trong bụng mẹ có thể trở nên chật hẹp đến mức khiến chỏm xương đùi của thai nhi bị lệch ra khỏi vị trí, điều này làm cho ổ khớp háng bị nông hơn so với bình thường. Các yếu tố có thể làm giảm không gian trong bụng mẹ gồm có:

• Mang thai lần đầu
• Thai nhi quá lớn
• Thai ngôi mông

Các yếu tố nguy cơ gây trật khớp háng bẩm sinh

Trật khớp háng bẩm sinh có thể di truyền và xảy ra phổ biến hơn ở trẻ em gái. Nguy cơ bị trật khớp háng bẩm sinh cũng cao hơn ở những trẻ có tư thế ngôi mông khi còn trong bụng mẹ. Việc quấn tã quá chặt khi hông và đầu gối trẻ duỗi thẳng cũng làm tăng nguy cơ trật khớp háng.

Biến chứng của trật khớp háng bẩm sinh

Trật khớp háng bẩm sinh có thể làm hỏng sụn viền khớp háng trong tương lai. Tình trạng này được gọi là rách sụn viền ổ cối. Trật khớp háng bẩm sinh còn khiến cho khớp dễ bị thoái hóa hơn. Lý do là bởi diện tích bề mặt tiếp xúc giữa chỏm xương đùi và ổ khớp háng nhỏ hơn bình thường nên khu vực tiếp xúc này phải chịu áp lực lớn hơn. Theo thời gian, điều này làm mòn lớp sụn trơn trên xương và dẫn đến thoái hóa khớp.

Phương pháp chẩn đoán trật khớp háng bẩm sinh

Trật khớp háng bẩm sinh có thể được phát hiện ngay sau khi sinh hoặc khi khám sức khỏe định kỳ sau đó. Trong quá trình thăm khám, bác sĩ sẽ di chuyển chân của trẻ sang nhiều vị trí khác nhau để kiểm tra xem chỏm xương đùi và ổ khớp háng có khớp với nhau hay không.

Trật khớp háng bẩm sinh nhẹ thường khó chẩn đoán hơn và thường phải đến đầu độ tuổi trưởng thành mới biểu hiện triệu chứng. Nếu nghi ngờ trật khớp háng bẩm sinh, bác sĩ sẽ đề nghị thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, chẳng hạn như chụp X-quang hay chụp cộng hưởng từ (MRI).

Điều trị trật khớp háng bẩm sinh

Việc điều trị trật khớp háng bẩm sinh phụ thuộc vào độ tuổi của bệnh nhân và mức độ tổn thương ở hông. Trẻ sơ sinh thường được điều trị bằng cách đeo nẹp mềm, chẳng hạn như nẹp Pavlik để giữ cố định chỏm xương đùi trong ổ khớp háng trong thời gian vài tháng. Điều này giúp ổ khớp háng ôm khít chỏm xương đùi.

Nẹp thường không hiệu quả đối với trẻ trên 6 tháng tuổi. Đối với những trẻ ở độ tuổi này, bác sĩ sẽ di chuyển chỏm xương đùi vào đúng vị trí và sau đó giữ cố định xương ở đó trong vài tháng bằng cách bó bột toàn thân. Đôi khi cần phải làm phẫu thuật để chỏm xương đùi và ổ khớp háng khớp với nhau.

Trong những trường hợp trật khớp háng bẩm sinh nặng hơn, vị trí của ổ khớp háng cũng cần được điều chỉnh. Trong ca phẫu thuật cắt xương khớp háng, ổ khớp háng được cắt ra khỏi xương chậu và sau đó được lắp lại để khớp với chỏm xương đùi.

Phẫu thuật thay khớp háng là một giải pháp cho những người lớn tuổi bị trật khớp háng bẩm sinh và khớp háng đã bị tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến thoái hóa khớp.