1

Nồng độ cortisol trong máu

Cortisol là hormone steroid được sản xuất bởi tuyến thượng thận và còn được gọi là hormone căng thẳng. Nếu một người bị căng thẳng cấp tính thì nồng độ cortisol trong máu sẽ tăng lên đột ngột, nếu sau đó lượng cortisol vẫn duy trì ở mức cao có thể là nguyên nhân của một số bệnh nguy hiểm.

1. Cortisol là gì?

 

Khi cơ thể con người đáp ứng một stress, vùng dưới đồi sẽ tiết ra một loại hormon gây giải phóng hormon hướng thận. Hormon này kích thích vùng trước tuyến yên tiết ra ACTH (hormon hướng thượng thận). Sau đó, ACTH lại kích thích vỏ thượng thận loại cortisol chuyển hóa đường. Như vậy nếu nồng độ cortisol trong máu sẽ tăng lên do cơ chế điều hòa ngược để kích thích tuyến yên giảm sản xuất ACTH, đây là thông số có giá trị cho việc theo dõi chức năng của vỏ thượng thận.

Cortisol có chức năng:

Nồng độ cortisol trong máu
Cấu trúc hóa học của Cortisol

 

  • Kích thích để hình thành glucose
  • Kích thích thoái giáng các chất dự trữ năng lượng của cơ thể
  • Giúp cơ thể sử dụng đường và chất béo để tạo thành năng lượng
  • Cơ thể sử dụng cortisol để phản ứng lại stress và các trường hợp nguy hiểm mà cơ thể nhận thức được thông qua việc khởi động các đáp ứng giao cảm đối với tác nhân gây stress
  • Giảm chức năng gây viêm và chức năng miễn dịch
  • Kích thích bài tiết acid dịch vị

2. Xét nghiệm nồng độ cortisol trong máu dùng để làm gì?

 

Xét nghiệm nồng độ cortisol trong máu nhằm kiểm tra mức độ sản xuất cortisol liên quan đến một số bệnh lý nhất định như hội chứng Cushingbệnh Addison (suy thượng thận). Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm đo nồng độ cortisol trong máu khi bệnh nhân có các triệu chứng gợi ý hội chứng Cushing hoặc suy thượng thận như sau

Triệu chứng gợi ý hội chứng Cushing:

  • Tăng huyết áp, tăng đường huyết
  • Béo phì, nhất là béo bụng, da bụng có những vết sọc màu tím
  • Da mỏng
  • Teo cơ và yếu cơ
  • Loãng xương
Nồng độ cortisol trong máu
Triệu chứng loãng xương cảnh báo nguy cơ mắc hội chứng cushing

Triệu chứng gợi ý bệnh Addison:

  • Sụt cân, mệt mỏi
  • Yếu cơ
  • Hạ huyết áp
  • Đau bụng
  • Có những mảng da thẫm màu

3. Giá trị bình thường của nồng độ cortisol trong máu như thế nào?

 

Nồng độ cortisol trong máu được xác định là bình thường trong các khoảng giá trị như sau:

  • 8 giờ sáng- 12 giờ trưa: 5,0- 25,0 μg/dL hay 138-690 nmol/L
  • 12h trưa đến 20 giờ tối: 5,0- 15,0 μg/dL hay 138-410 nmol/L
  • 20 giờ tối đến 8h sáng: 0- 10,0 μg/dL hay 0-276 nmol/L

Nồng độ cortisol máu tăng nếu vượt qua khoảng giá trị nêu trên có thể do một số nguyên nhân như:

  • Bỏng
  • Hội chứng Cushing
  • Sản giật
  • Tăng huyết áp
  • Cường giáp
  • Béo phì
Nồng độ cortisol trong máu
Nồng độ Cortisol trong máu thay đổi theo thời gian

 

Nếu nồng độ cortisol thấp hơn mức bình thường có thể do một số nguyên nhân chính như:

  • Bệnh Addison (suy thượng thận)
  • Hạ đường huyết
  • Suy chức năng tuyến giáp
  • Bệnh gan
  • Hoại tử tuyến yên sau đẻ

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm nồng độ cortisol trong máu

Một số yếu tố có thể gây sai lệch kết quả xét nghiệm gồm có:

  • Nồng độ cortisol màu thay đổi khi bệnh nhân gắng sức, khi ngủ hoặc stress
  • Mẫu bệnh phẩm bị vỡ hồng cầu
  • Bệnh nhân nghiện rượu hoặc mắc bệnh lý cấp tính
  • Bệnh nhân sử dụng một số thuốc làm tăng nồng độ cortisol máu như thuốc ngừa thai, amphetamin, estrogen,... hoặc làm giảm nồng độ cortisol: androgen, barbiturat,...
Nồng độ cortisol trong máu
Phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai có thể gây ảnh hưởng đến chỉ số xét nghiệm nồng độ cortisol trong máu

 

Nồng độ cortisol phản ánh sức khỏe của bạn và là cơ sở để chẩn đoán một số bệnh nguy hiểm như suy tuyến thượng thận và hội chứng Cushing. Ngay khi cơ thể có những triệu chứng khác thường, bạn nên đến cơ sở y tế uy tín để khám và được bác sĩ tư vấn.

Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Blog khác của bác sĩ
Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục Ho Rát Họng Có Đờm
Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục Ho Rát Họng Có Đờm

Ho rát họng có đờm là một vấn đề phổ biến có thể gặp ở bất kỳ ai. Nguyên nhân của tình trạng này có thể là viêm amidan, cảm cúm, viêm họng, thậm chí là ung thư vòm họng.

[Góc giải đáp] Viêm Phế Quản Có Lây Không?
[Góc giải đáp] Viêm Phế Quản Có Lây Không?

Viêm phế quản là một bệnh lý phổ biến trong xã hội ngày nay mà nhiều người có thể mắc phải. Tuy viêm phế quản không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của người bệnh.

Triệu Chứng Ho Sốt Đau Họng
Triệu Chứng Ho Sốt Đau Họng

Ho, sốt đau họng là những triệu chứng thường gặp cùng lúc và có thể ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ nguyên nhân, cách nhận biết và những phương pháp hiệu quả để giảm nhẹ và xua tan những triệu chứng này.

Tìm Hiểu Và Phòng Tránh Các Bệnh Về Họng
Tìm Hiểu Và Phòng Tránh Các Bệnh Về Họng

Là một phần quan trọng của hệ hô hấp, họng thường mắc phải nhiều bệnh lý khác nhau. Các bệnh về họng có thể đơn giản chỉ là viêm họng hoặc có thể nghiêm trọng hơn như viêm amidan, viêm thanh quản và thậm chí ung thư họng.

Dấu Hiệu Viêm Phổi Ở Trẻ Nhỏ Do Vi Khuẩn Mycoplasma
Dấu Hiệu Viêm Phổi Ở Trẻ Nhỏ Do Vi Khuẩn Mycoplasma

Thời điểm giao mùa, các trung tâm Y tế đang ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhi mắc viêm phổi do vi khuẩn Mycoplasma. Đây là một bệnh thường xuất hiện trong mùa giao mùa, đặc biệt làm lây lan nhanh chóng.

Hỏi đáp có thể bạn quan tâm

Nếp gấp màu trắng trên mí mắt sau 6 tháng cắt mí

  • Nếp gấp màu trắng trên mí mắt sau 6 tháng cắt mí
  • Nếp gấp màu trắng trên mí mắt sau 6 tháng cắt mí
  • Nếp gấp màu trắng trên mí mắt sau 6 tháng cắt mí

Dạ em có cắt mí được 6 tháng rồi ạ. Thì sau khi cắt mí 6 tháng, ở mắt phải (mắt khoanh tròn) em thấy có nếp gấp màu trắng ở đó còn mắt trái không có. Em không biết sau này có hết không ạ? Ảnh em nhắm mắt là sau 4 tháng thì cả hai mắt có đường màu trắng nhưng sau thì mắt trái hết rồi ạ. Và có một thắc mắc khác là lúc em cắt chỉ sau 7 ngày thì thấy mắt phải (mắt khoanh tròn), đường mí không vào đầu mắt ạ, còn mắt trái thì vào đầu mắt nên tự nhiên hơn, em không biết sau này nếu sửa lại thì có sửa cho mí mắt phải vào đầu mắt được không ạ?

  •  3 năm trước
  •  0 trả lời
  •  886 lượt xem
Tin liên quan
Nồng độ sắt có lợi cho sức khỏe tim mạch nhưng lại làm tăng nguy cơ đột quỵ
Nồng độ sắt có lợi cho sức khỏe tim mạch nhưng lại làm tăng nguy cơ đột quỵ

Sắt là một khoáng chất cần thiết trong cơ thể con người. Sắt tham gia vào quá trình hình thành hồng cầu – các tế bào máu có nhiệm vụ vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Nồng độ sắt thấp hay thiếu sắt sẽ gây mệt mỏi và làm giảm khả năng chống lại nhiễm trùng của cơ thể. Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi nồng độ sắt quá cao?

Thiếu máu ác tính: Triệu chứng, nguyên nhân và điều trị
Thiếu máu ác tính: Triệu chứng, nguyên nhân và điều trị

Bệnh thiếu máu ác tính thường tiến triển chậm. Bệnh này gây ra các triệu chứng tương tự như các hiện tượng mà chúng ta thi thoảng vẫn hay gặp phải nên thường khó phát hiện.

Thiếu máu do thiếu sắt: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
Thiếu máu do thiếu sắt: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Thiếu máu là tình trạng không có đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Thiếu sắt là nguyên nhân phổ biến dẫn đến thiếu máu.

Liều lượng sắt cần bổ sung khi bị thiếu máu
Liều lượng sắt cần bổ sung khi bị thiếu máu

Bổ sung sắt hàng ngày là biện pháp để kiểm soát tình trạng thiếu máu do thiếu sắt. Có thể tăng lượng sắt cho cơ thể bẳng cách ăn nhiều thực phẩm giàu sắt hoặc dùng chế phẩm bổ sung sắt.

Nên ăn những loại thực phẩm nào khi bị thiếu máu?
Nên ăn những loại thực phẩm nào khi bị thiếu máu?

Một trong các biện pháp để điều trị thiếu máu là điều chỉnh lại chế độ ăn uống. Người bị thiếu máu cần ăn nhiều thực phẩm giàu sắt và các vitamin khác cần thiết cho quá trình sản xuất hemoglobin và hồng cầu.

Dr Duy Thành

 

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây