Nguy hiểm ngộ độc thuốc ngủ

Thuốc ngủ có thành phần chính là benzodiazepine. Uống thuốc ngủ loại nào, liều lượng ra sao cần được chỉ định bởi bác sĩ để tránh tình trạng quá liều hoặc lạm dụng. Thuốc ngủ có các tác dụng sau:

• An thần, giảm căng thẳng, hồi hộp, giảm kích thích.
• Ngủ ngon, ngủ sâu, ngủ dài hơn.
• Điều trị chống động kinh, co giật.
• Giãn cơ vân, cơ trơn.
• Giãn mạch, điều trị hạ huyết áp, chống rối loạn nhịp tim.

Tuy nhiên, uống thuốc ngủ có thể gây ra một số tác dụng phụ như:

• Buồn ngủ, chóng mặt
• Hay quên, lú lẫn
• Mất khả năng phối hợp vận động

Thuốc ngủ là thuốc kê đơn và có nhiều loại, bao gồm cả Đông và Tây y. Trong đó, loại Đông y được bán phổ biến hơn Tây y, vì vậy dễ dẫn đến tình trạng lạm dụng thuốc ngủ gây quá liều và ngộ độc.

Tùy vào lượng thuốc sẽ có biểu hiện ngộ độc từ mức độ nhẹ đến nặng.

2.1 Ngộ độc thuốc ngủ nhẹ

Khi bị ngộ độc thuốc ngủ nhẹ, người bệnh thường xuất hiện những dấu hiệu điển hình như:

• Ngủ gà gật, lơ mơ
• Thở đều, mạch rõ và đập đều
• Có phản ứng ở da
• Phản xạ đồng tử, gân bình thường hoặc có thể giảm
• Chóng mặt, hoa mắt, đi đứng không vững
• Rối loạn chức năng ngôn ngữ

2.2 Ngộ độc thuốc ngủ nặng

Tình trạng này thường nguy hiểm hơn với nhiều biểu hiện nặng như:

• Hôn mê nhẹ hoặc nặng
• Khó thở, thở nông và chậm, thở khò khè
• Ngứa họng, mũi, mờ mắt, ù tai
• Loạn nhịp tim, mạch đập nhanh, tim đập không đều, huyết áp tụt hoặc không thể đo được huyết áp
• Thân nhiệt hạ hoặc sốt cao, tay chân lạnh, đổ nhiều mồ hôi, đồng tử co lại và phản xạ với ánh sáng giảm, phản xạ ở cơ gân mất hẳn
• Có biểu hiện của rối loạn ý thức
• Tiêu chảy, đau bụng, nôn mửa ra máu
• Vô niệu

Theo các bác sĩ chuyên khoa hồi sức cấp cứu, ngộ độc thuốc ngủ nếu được phát hiện và cấp cứu kịp thời sẽ tránh được nguy hiểm đến tính mạng. Sau khi được thở máy, người bệnh có thể tỉnh lại.

Tuy nhiên, nếu không được cấp cứu sớm, thuốc ngủ ngấm dần vào cơ thể và làm tổn thương các cơ quan nội tạng, thậm chí có thể để lại nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi hít sặc, suy hô hấp, loạn nhịp tim, trụy tim mạch, suy gan, thận, tế bào thần kinh bị tổn thương, ...

Xử trí ngộ độc thuốc ngủ gồm 3 nhiệm vụ chính sau:

• Hỗ trợ chức năng sống cho người bị ngộ độc bao gồm chức năng hô hấp và tuần hoàn cùng với điều trị triệu chứng.
• Giảm hấp thu chất độc và đẩy nhanh việc thải trừ độc tố, không để chất độc ngấm vào cơ thể.
• Điều trị giải độc đặc hiệu.

Khi tìm thấy người bị ngộ độc thuốc ngủ với các dấu hiệu ngộ độc nghiêm trọng như ngừng thở, tim ngừng đập, trước tiên cần thực hiện các thao tác giúp người bị ngộ độc loại bỏ chất độc ra ngoài nhằm phục hồi chức năng hô hấp bằng một trong những cách sau:

• Móc cổ họng, đè phần gốc lưỡi để kích thích gây nôn
• Uống nước muối pha đậm để gây phản xạ nôn

Song song, cần chú ý giữ lưu thông đường thở cho người bị ngộ độc thuốc ngủ trên đường di chuyển đến bệnh viện, cơ sở y tế để được cấp cứu, xử trí bằng cách:

• Hút dịch đờm thường xuyên
• Đặt người bị ngộ độc nằm nghiêng để dịch đờm chảy ra dễ dàng
• Cho uống siro Ipeca (một loại thuốc chống long đờm và gây nôn) và nước hoặc nước pha với đậu xanh đã giã nát, hoặc nước rau muống.

Khi xử trí người bị ngộ độc thuốc ngủ cần lưu ý những thông tin sau:

• Chỉ thực hiện gây nôn khi người bị ngộ độc còn trong trạng thái tỉnh.
• Giữ lại chất nôn để cơ sở y tế kiểm tra xác định, từ đó có phương pháp điều trị giải độc đặc hiệu.
• Với những trường người bị ngộ độc có dấu hiệu co giật, hoặc phụ nữ mang thai lớn, suy tim nặng thì không được gây nôn.
• Với người bị ngộ độc là trẻ em, tránh gây nôn bằng cách móc họng vì có thể khiến trẻ hít sặc chất nôn và dẫn đến nghẹt thở.
• Không được gây nôn bằng cách nặn chanh hoặc bôi vôi vào người uống thuốc ngủ bị ngộ độc.

Nguy hiểm ngộ độc thuốc ngủ có thể xảy ra nếu không phát hiện người bị nạn để cấp cứu, xử trí kịp thời, dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng về sau.

Với những ảnh hưởng nghiêm trọng của tình trạng ngộ độc thuốc ngủ gây ra, khi phát hiện người bệnh bị ngộ độc dù ở thể nhẹ hay nặng, cần đưa ngay tới các cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.