Hiểu biết về bệnh lý vẹo cột sống bẩm sinh - Bệnh viện Việt Đức

Vẹo cột sống bẩm sinh là gì?

Vẹo cột sống bẩm sinh là sự cong vẹo, lệch bên của cột sống mà có căn nguyên từ khi sinh ra. Tỉ lệ trẻ sinh ra bị vẹo cột sống bẩm sinh là 1 trong 10.000 trẻ.

Vẹo cột sống bẩm sinh xảy ra khi đốt sống hoàn thiện không đầy đủ trong quá trình phát triển của bào thai.

 Loại vẹo cột sống này có thể có triệu chứng rất đa dạng, từ triệu chứng nhẹ cho đến triệu chứng nặng, nguy hiểm đến tính mạng. Vì cột sống phát triển cùng thời điểm với cơ quan khác của cơ thể trong những tuần đầu tiên của bào thai, nhiều trẻ vẹo cột sống bẩm sinh có kèm theo dị tật của bàng quang, thận, hệ thần kinh, hệ tim mạch.

Triệu chứng của vẹo cột sống bẩm sinh là gì?

Mặc dù vẹo cột sống bẩm sinh có nguyên nhân từ thời kì bào thai, triệu chứng có thể không rõ ràng ngay sau khi sinh. Thông thường triệu chứng của trẻ sẽ rõ dần cùng với sự phát triển của trẻ. Những triệu chứng hay gặp bao gồm:

• 2 vai không cân nhau.
• 2 hông không cân nhau.
• Đầu không ở chính giữa so với cơ thể.
• Khi trẻ cúi về phía trước, lưng sẽ cao thấp 2 bên không bằng nhau.

Trẻ bị vẹo cột sống bẩm sinh có thể có những triệu chứng khác, ví dụ như:

• Đám lông hoặc mảng sắc tố da bất thường.
• Khối gồ lên ở xương sườn hoặc sau lưng.
• Đau, giật cơ chi dưới.
• Bàn tay, bàn chân dị tật.
• Khó nghe
• Rối loạn cơ thắt bàng quang (bí tiểu, tiểu dầm).

Nguyên nhân của vẹo cột sống bẩm sinh

Vẹo cột sống bẩm sinh xảy ra từ thời kì bào thai, khi một hoặc một vài đốt sống không hình thành đầy đủ.

Hậu quả là gây ra dị tật nửa thân đốt sống, dẫn đến đốt sống hình chêm, hoặc làm cho các đốt sống dính liền nhau ở một bên.

Chẩn đoán Vẹo cột sống bẩm sinh

Để chẩn đoán vẹo cột sống bẩm sinh, bác sĩ sẽ phải khám lâm sàng cho trẻ, khai thác tiền sử của trẻ đầy đủ.

Sau đó trẻ sẽ được chụp X-quang toàn bộ cột sống để chẩn đoán.

Khoảng 30-40% trẻ có dị tật khác đi kèm, trẻ có thể cần thêm phim chụp cộng hưởng từ (MRI) cột sống, siêu âm ổ bụng, siêu âm hệ tiết niệu, siêu âm tim, đo chức năng hô hấp.

Điều trị Vẹo cột sống bẩm sinh

Điều trị vẹo cột sống bẩm sinh phụ thuộc vào tuổi, mức độ nặng của đường cong vẹo.

Một vài trẻ có góc cong vẹo nhỏ, triệu chứng nhẹ có thể điều trị bằng theo dõi định kì. Nếu đường cong tăng lên nhiều, tốc độ tăng lớn trẻ có thể phải điều trị bằng phẫu thuật. Áo nẹp có rất ít tác dụng với vẹo cột sống bẩm sinh.

Điều trị phẫu thuật

• Tùy thuộc vào tuổi, mức độ cong vẹo và tốc độ tiến triển cong vẹo, các bác sĩ sẽ chỉ định phù hợp với bệnh của trẻ:
• Nẹp tăng trưởng: Áp dụng cho trẻ nhỏ tuổi (thường dưới 10). Bác sĩ sẽ đặt vít, nẹp có khả năng giãn theo sự phát triển của trẻ. Mỗi 6 -12 tháng trẻ sẽ được giãn nẹp tùy theo quá trình thăm khám tiếp theo của bác sĩ.
• Cắt nửa thân dị tật, chỉnh vẹo bằng nẹp vít.

Nguồn: Bệnh viện Việt Đức.