Điều trị u xơ tử cung bằng UPA là thế nào

U xơ tử cung hình thành khi những khối u tăng sinh bất thường trong hoặc trên tử cung. Đây là khối u lành tính có nguồn gốc từ cơ trơn của tử cung, thường gặp ở người phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ từ 35 đến 55 tuổi. Kích thước khối u xơ tử cung rất đa dạng và thường gặp khoảng dưới 15cm.

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới u xơ tử cung như:

• Nạo phá thai nhiều lần: Nạo phá thai có thể gây ra những tổn thương đến niêm mạc tử cung
• Đặt vòng tránh thai: Thủ thuật đặt vòng tránh thai nếu không vô khuẩn sẽ là nguyên nhân vô tình đưa các vi khuẩn có hại vào trong tử cung và gây u xơ tử cung
• Rối loạn nội tiết tố: Estrogen giảm cũng chính là nguyên nhân mắc u xơ tử cung, thường gặp ở những phụ nữ tiền mãn kinh.
• Căng thẳng, stress kéo dài: Là nguyên nhân khiến nội tiết tố thay đổi, kích thích sự bài tiết estrogen. Nếu tình trạng kéo dài thì sẽ là nguyên nhân gây u xơ tử cung.
• Viêm loét tử cung không điều trị
• Bệnh viêm nhiễm phụ khoa: Các bệnh viêm nhiễm phụ khoa sẽ làm cho niêm mạc tử cung tăng sinh quá mức, đặc biệt là bệnh kéo dài lâu ngày và tái phát nhiều lần. Khi niêm mạc dày lên sẽ hình thành các u xơ tử cung bên ngoài tử cung.

Những triệu chứng xuất hiện ở bệnh nhân u xơ tử cung bao gồm:

• Chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn
• Đau lưng, đau bụng
• Tiểu rắt, tiểu khó và đi tiểu nhiều lần
• Táo bón
• Đau khi quan hệ tình dục, ngứa rát vùng kín

Điều trị u xơ tử cung bằng UPA hay còn gọi là phác đồ điều trị nội khoa. Đây là phương pháp điều trị phổ biến trong các trường hợp mắc u xơ tử cung. Ưu điểm của phương pháp điều trị bằng UPA bao gồm:

• Có thể áp dụng điều trị UPA với những bệnh nhân trước phẫu thuật, với mục đích làm nhỏ đi khối u xơ tử cung và làm giảm tình trạng thiếu máu
• Biện pháp điều trị bằng UPA có thể sử dụng lâu dài
• Điều trị nội khoa có thể thay phẫu thuật nhất là với những phụ nữ sắp đến giai đoạn mãn kinh, vẫn đang mong muốn có con, biện pháp nội khoa đáp ứng nguyện vọng giữ tử cung một cách an toàn cho hầu hết bệnh nhân.

Phương pháp điều trị u xơ tử cung bằng UPA là sử dụng thuốc giúp điều hòa thụ thể progesterone được chọn lựa. Lựa chọn thuốc Ulipristal Acetate với mục đích làm tăng chết tế bào theo tập trung và làm giảm mô nền trong khối u nên ít tái phát sau khi ngưng thuốc. Thuốc Ulipristal Acetate trong điều trị u xơ tử cung không có tác dụng trên sợi cơ bình thường của khối u, và không gây ức chế trục hạ đồi tuyến yên và buồng trứng.

Phương pháp điều trị u xơ tử cung bằng UPA được bác sĩ chỉ định áp dụng với những trường hợp sau:

• Bệnh nhân có khối u xơ tử cung chưa có triệu chứng: Bệnh nhân mắc u xơ tử cung chưa xuất hiện triệu chứng thì chưa cần điều trị mà tiếp tục theo dõi những bất thường và thăm khám xem khối u có chèn ép lên các bộ phận. Đối với những phụ nữ đã bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, khi khối u có mức tăng trưởng kích thước nhanh cần đặc biệt theo dõi tiến triển chuyển sang ác tính.
• Bệnh nhân mắc u xơ tử cung có triệu chứng xuất huyết tử cung bất thường nặng hoặc chèn ép: thường gặp ở những phụ nữ lớn tuổi. Nếu bệnh nhân có u xơ tử cung loại L0, L1, L2 điều trị bằng nội khoa để cắt đứt tình trạng xuất huyết. Sau đó sẽ được cân nhắc chỉ định phẫu thuật, tiến hành cắt bỏ tử cung, cắt các khối u với những người đã có đủ con và không có ý định sinh con. Trong trường hợp bệnh nhân cần có thai, có thể đặt dụng cụ tử cung có chứa progestin để ngăn ngừa dính buồng tử cung và tái phát triệu chứng.

4.1 Các bước tiến hành

Bước 1:

• Khám tổng thể bệnh nhân
• Chụp chiếu, xét nghiệm chức năng gan trước khi cho sử dụng UPA
• Trường hợp bệnh nhân có AST và/hoặc ALT tăng gấp 2 lần giá trị cao bình thường, không cho sử dụng phương pháp điều trị nội khoa

Bước 2:

• Uống UPA 5 mg, mỗi ngày 1 viên x 3 tháng một đợt.
• Khi đã điều trị, vẫn tiến hành xét nghiệm chức năng gan mỗi tháng một lần, nếu AST và/hoặc ALT tăng gấp 2 lần, ngưng sử dụng. Sau 13 tuần, ngưng sử dụng điều trị và xét nghiệm lại chức năng gan sau khoảng 2-3 tuần.

Bước 3:

• Kiểm tra chức năng gan bình thường, cho uống tiếp đợt 2 sau khi đã nghỉ sử dụng thuốc 2 tháng.
• Liều lượng sử dụng và tiến hành theo dõi như bước 2

Bước 4:

• Sau khi khám lại, nếu thấy cần thiết, có thể cho bệnh nhân uống thêm 4-8 đợt. Hai đợt cách nhau 2 tháng
• Những đợt sau chỉ cần xét nghiệm trước và sau mỗi đợt điều trị

4.2 Lưu ý khi áp dụng phác đồ điều trị UPA

Một số lưu ý khi áp dụng phác đồ điều trị UPA:

• Điều trị u xơ tử cung bằng UPA ảnh hưởng nhiều đến chức năng gan, chính vì vậy cần phải kiểm tra xét nghiệm tính năng gan trước khi áp dụng điều trị.
• Một số tác dụng phụ khi điều trị: Nhức đầu, đau bụng, căng ngực sau 1 – 2 ngày bắt đầu dùng thuốc.
• Phác đồ điều trị u xơ tử cung bằng UPA có tác dụng giảm chỉ định phẫu thuật cắt tử cung khoảng 50% trong những ca điều trị.
• Sau khi điều trị bệnh nhân có thể tiếp tục mang thai và sinh con.

Tóm lại, điều trị u xơ tử cung bằng UPA là phương pháp điều trị nội khoa sử dụng thuốc giúp điều hòa thụ thể progesterone được chọn lựa. Lựa chọn thuốc Ulipristal Acetate với mục đích làm tăng chết tế bào theo tập trung và làm giảm mô nền trong khối u nên ít tái phát sau khi ngưng thuốc. Đây là phương pháp điều trị hạn chế xâm lấy, giúp cho bệnh nhân giữ nguyên khả năng mang thai và có con.