Các bước thực hiện đốt u xơ tử cung bằng sóng cao tần

U xơ tử cung là căn bệnh phổ biến thường gặp ở phụ nữ ở độ tuổi sinh sản và trung niên. Bệnh thường là nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt, rong kinh, giảm khả năng sinh sản ở nữ giới. Thực tế, u xơ có thể tự bị triệt tiêu khỏi cơ thể khi nội tiết tố estrogen suy giảm nhưng với một số trường hợp u xơ tử cung phát triển lớn và không được thăm khám, điều trị kịp thời có thể tiến triển và chèn ép lên các cơ quan khác trong cơ thể như tử cung, buồng trứng, ống dẫn trứng, bàng quang.

U xơ có thể được loại bỏ bằng cách dùng thuốc hoặc mổ hở để lấy khối u xơ ra. Tuy nhiên, cả hai hình thức này đều gây ảnh hưởng đến sức khỏe sau hậu phẫu, ví dụ như tụ dịch sau mổ, tổn thương niêm mạc tử cung, ảnh hưởng đến buồng trứng... Bên cạnh đó, sau khi điều trị người bệnh cần nằm viện trong thời gian dài, đồng thời bị tác động tiêu cực bởi kháng sinh và thuốc giảm đau sau điều trị.

Hiện nay, có một phương pháp điều trị u xơ tử cung mới được thực hiện trong những năm gần đây có thể hạn chế được một số nhược điểm so với phương pháp cũ, đó là phương pháp đốt u xơ bằng sóng cao tần RFA (Radio Frequency Ablation).

Phương pháp này hoạt động bằng cách tác động điện cực vào trung tâm khối u. Khi u xơ chịu tác dụng của nhiệt ma sát sẽ làm khô phần mô xung quanh, tế bào bị mất nước và thúc đẩy làm hoại tử khối u. Tia sóng cao tần có tần số nằm trong khoảng sóng âm thanh (radio, 200 – 1.200MHz). Nguồn điện này được truyền vào cơ thể thông qua điện cực dạng kim đi vào đầu kim và sinh nhiệt. Sóng cao tần chỉ có tác dụng lên khối u xơ và không ảnh hưởng đến những cơ quan lân cận.

Đốt u xơ tử cung bằng sóng cao tần RFA là phương pháp điều trị mới, được kỳ vọng giúp điều trị bệnh hiệu quả, ít xâm lấn và đặc biệt không gây đau đớn cho người bệnh. Trên thực tế, phương pháp RFA đã rất phổ biến khi điều trị đốt u tuyến giáp cùng một số bệnh lý khác.

Theo đó, phương pháp này có thể được thực hiện cho các bệnh nhân sau:

• Người bệnh có kích thước khối u không lớn quá 8cm. Số lượng khối u không quá ba nhân xơ.
• Người bệnh đã sinh đủ số con và có thể dừng sinh nở.

Là một phương pháp điều trị mới nhưng mỗi bệnh nhân sẽ có một phác đồ điều trị khác nhau. Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào kích thước của của từng khối u nên sẽ có thời gian thực hiện, số lần thực hiện khác nhau.

Trước tiên, người bệnh sẽ được siêu âm để xác định vị trí khối u xơ cũng như các đặc điểm của chúng. Từ đó, các bác sĩ sẽ có cơ sở để xác định kích thước, thể tích của u xơ. Nếu trong trường hợp khó xác định chính xác, bệnh nhân có thể được chỉ định thực hiện sinh thiết bằng kim nhỏ FNA để đánh giá chính xác u lành tính hay ác tính. Sau đó, các bác sĩ cũng sẽ chỉ định người bệnh làm xét nghiệm máu, đo huyết áp, điện tâm đồ, trước khi thực hiện.

Đốt u xơ tử cung bằng sóng cao tần là một thủ thuật đơn giản. Các bước thực hiện như sau:

• Bước 1: Các kim dẫn điện được đưa vào trong khối u theo đường xuyên qua da (tại vị trí được gây tê), quy trình đưa kim vào khối u được theo dõi và đo độ chính xác thông qua hình ảnh trên máy siêu âm.
• Bước 2: Bác sĩ điều chỉnh dẫn điện từ kim phát ra các sóng radio đốt nóng các tế bào tại khối u. Bức sóng có tác dụng trong vòng 0,5 – 1cm kề bên khối u.
• Bước 3: Thông thường nhiệt độ kim phát nhiệt là khoảng 100°C , thời gian tác dụng trong vòng 10 phút liên tục có thể giết tất cả các tế bào u xơ.
• Bước 4: Người bệnh được đưa đến phòng hồi sức và theo dõi các biểu hiện sau đó, có thể xuất viện trong ngày nếu như không có dấu hiệu bất thường.

Thời gian thực hiện đốt u xơ tử cung bằng sóng cao tần RFA có thể diễn ra nhanh sau 15 – 20 phút. Theo đó, các bác sĩ cũng khuyến khích bệnh nhân nên điều trị u xơ tử cung ở giai đoạn sớm, bởi ở giai đoạn u nhỏ hơn 3cm, số lượng u xơ ít thì hiệu quả điều trị gần như tuyệt đối.

Sau quá trình điều trị đốt u xơ tử cung người bệnh gặp phải những tác dụng phụ như đau bụng, sốt, chảy máu vùng kín, khó chịu hoặc buồn nôn sẽ được bác sĩ chỉ định theo dõi thêm. Trong thời gian này bác sĩ chỉ định người bệnh dùng kháng sinh, thuốc giảm nôn và giảm đau để điều trị hỗ trợ.

So với các phương pháp điều trị u xơ tử cung truyền thống như mổ cần xâm lấn nhiều vào cơ thể bệnh nhân thì phương pháp dùng sóng cao tần đốt u xơ tử cung cũng có những ưu điểm và nhược điểm nhất định. Những ưu, nhược điểm có thể kể đến như:

4.1. Các ưu điểm khi thực hiện đốt u xơ tử cung bằng sóng cao tần

Một ưu điểm của phương pháp đốt sóng cao tần điều trị u xơ tử cung so với các phương pháp khác là thời gian điều trị ngắn, chỉ kéo dài từ 10 -15 phút. Bên cạnh đó, thời gian phục hồi sau hậu phẫu cũng rất nhanh chóng. Trước đây, các phương pháp mổ xâm lấn, người bệnh cần ở lại bệnh viện vài ngày để theo dõi dưới sự chỉ định của các bác sĩ.

Ngoài ra, do tính chất không xâm lấn nên phương pháp này không gây đau cho bệnh nhân, không cần gây mê khi thực hiện thủ thuật và không để lại sẹo tử cung, sẹo vết mổ sau này.

4.2. Các nhược điểm khi thực hiện đốt u xơ tử cung bằng sóng cao tần

Bên cạnh những ưu điểm thì phương pháp đốt u xơ tử cung bằng sóng cao tần cũng có những nhược điểm nhất định, ví dụ như phương pháp này chỉ được thực hiện khi người bệnh có khối u không quá lớn và số lượng nhân xơ không quá nhiều.

Mặt khác, trong quá trình sử dụng sóng cao tần có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của phụ nữ nên phương pháp này phù hợp với phụ nữ đã sinh đủ số con, không có nhu cầu sinh sản thêm. Khi thực hiện phương pháp này, bệnh nhân có thể gặp phải tác dụng phụ.

Vì có nhiều ưu điểm nên phương pháp này có chi phí điều trị rất lớn. Một đầu đốt u xơ tử cung có chi phí khoảng 15 triệu đồng và chưa được BHYT chi trả.

Tuy rằng là phương pháp điều trị mới, không xâm lấn nhưng bệnh nhân cần lưu ý một số vấn đề để không xảy ra những tác dụng phụ không mong muốn như duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tránh quan hệ tình dục, giữ vệ sinh sạch sẽ, tái khám sức khỏe định kỳ và thực hiện theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Đốt u xơ bằng sóng cao tần là phương pháp điều trị hiện đại và đang dần trở nên phổ biến trong điều trị u xơ tử cung. Người bệnh có thể tham khảo phương pháp này để có thêm một sự lựa chọn giúp điều trị bệnh an toàn và hiệu quả.