Ăn bơ động vật có làm tăng cholesterol trong máu không?

Bơ động vật là một sản phẩm từ sữa chứa chủ yếu là chất béo, cùng một lượng nhỏ nước và sữa đông. Phần lớn chất béo trong bơ động vật là chất béo bão hòa (saturated fat).

Ăn nhiều chất béo bão hòa làm tăng nồng độ lipoprotein mật độ thấp (LDL) trong máu. LDL được gọi là “cholesterol xấu” vì nồng độ LDL cao làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Ăn bơ động vật có làm tăng cholesterol trong máu không?

Những thực phẩm chứa chất béo bão hòa như bơ động vật từ lâu đã được cho là có thể làm tăng mức LDL cholesterol, cholesterol toàn phần và tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Nhưng theo một nghiên cứu vào năm 2021, chất béo bão hòa không phải lúc nào cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ. Nguy cơ còn tùy thuộc vào việc chất béo bão hòa đến từ đâu.

Ví dụ, nghiên cứu phát hiện ra rằng chất béo bão hòa từ các loại thực phẩm như sữa chua, phô mai và cá làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Mặt khác, chất béo bão hòa từ các loại thực phẩm như bơ động vật và thịt đỏ lại làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Tuy nhiên, nếu bạn đang cần giảm cholesterol trong máu thì nên giảm lượng chất béo bão hòa trong chế độ ăn sao cho calo từ chất béo bão hòa không chiếm quá 6% tổng calo nạp vào hàng ngày.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến nghị hạn chế ăn bơ động vật và thay thế bằng các nguồn chất béo thực vật, chẳng hạn như quả bơ và dầu ô liu.

Những sản phẩm thay thế cho bơ động vật

Để giảm nguy cơ tăng cholesterol máu, hãy thay bơ động vật bằng những thực phẩm có hàm lượng chất béo bão hòa thấp hơn hoặc những thực phẩm ít làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, chẳng hạn như:

• Quả bơ
• Dầu quả bơ
• Dầu ô liu
• Sữa chua

Ngoài bơ động vật, bạn cũng nên hạn chế những thực phẩm làm tăng cl máu khác.

Dưới đây là một số loại thực phẩm làm tăng LDL cholesterol và giảm HDL (cholesterol tốt) mà bạn nên hạn chế hoặc tránh hoàn toàn:

• Đồ chiên
• Các lọi bánh làm từ bơ sữa như bánh quy, bánh mỳ bơ, bánh bông lan
• Bơ thực vật, nhất là loại bơ rắn
• Rượu bia

Triệu chứng và biến chứng của cholesterol máu cao

Cholesterol máu cao không có triệu chứng. Xét nghiệm máu là cách duy nhất để phát hiện tình trạng này.

Theo thời gian, tình trạng cholesterol cao không được kiểm soát có thể gây xơ vữa động mạch và làm giảm sự lưu thông máu trong động mạch. Xơ vữa động mạch có thể dẫn đến các biến chứng:

• Nhồi máu cơ tim
• Đột quỵ
• Bệnh động mạch ngoại biên
• Bệnh động mạch cảnh
• Suy thận mạn

Cách kiểm soát cholesterol

Đôi khi, cholesterol cao là do di truyền. Những trường hợp này cần dùng thuốc, ví dụ như statin để duy trì mức cholesterol khỏe mạnh. Tuy nhiên, tăng cl máu đa phần là do lối sống và thực hiện những thay đổi sau đây có thể giúp cải thiện và kiểm soát mức cholesterol:

• Duy trì chế độ ăn có lợi cho tim mạch với nhiều chất béo tốt, thịt nạc, ngũ cốc nguyên hạt và sản phẩm từ sữa ít béo.
• Tránh đồ chiên, thực phẩm chứa chất béo chuyển hóa và thực phẩm chứa dầu hydro hóa một phần (partially hydrogenated oil)
• Ăn nhiều thực phẩm giàu axit béo omega-3 như cá, các loại hạt.
• Tăng lượng chất xơ hòa tan bằng cách ăn nhiều rau củ quả, yến mạch nguyên cám, các loại đậu.
• Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày.
• Bỏ thuốc lá.
• Giảm cân nếu thừa cân.
• Hạn chế rượu bia (không quá 10g cồn nguyên chất mỗi ngày đối với phụ nữ và nam giới trên 65 tuổi; không quá 20g cồn nguyên chất mỗi ngày đối với nam giới dưới 65 tuổi)

>>> Chất béo tốt, chất béo xấu và bệnh tim mạch

Kết luận

Theo nghiên cứu, chất béo bão hòa không phải lúc nào cũng có hại. Tác động của chất béo bão hòa đến sức khỏe tim mạch còn tùy thuộc vào nguồn gốc. Nhưng bơ động vật vẫn chứa nhiều calo và chất béo. Ăn quá nhiều bơ động vật có thể làm tăng cholesterol toàn phần. Tuy nhiên, miễn là bạn đang duy trì chế độ ăn lành mạnh, thi thoảng ăn bơ động vật sẽ không vấn đề gì.