Tác hại của việc nặn mụn

Nội dung chính của bài viết

• Việc nặn mụn có thể làm vi khuẩn vào sâu hơn dưới da và làm cho tình trạng mụn nặng hơn.
• Hiện tượng đỏ, ngứa và viêm của mụn là do hệ miễn dịch gây ra, không phải vi khuẩn p.acnes. 
• Có nhiều cách trị mụn mà không cần nặn mụn. Nếu bạn lo lắng về vẻ bề ngoài khi bị mụn, bạn có thể dùng mỹ phẩm để che mụn.

Xem thêm: cách trị mụn

Có nhiều cách để trị mụn trên da mà không cần nặn mụn.

Tại sao việc nặn mụn lại gây hại?

Một phần lý do khiến việc nặn mụn gây hại đó là mụn thường không phải do vi khuẩn gây ra mà là do hệ miễn dịch.

Mụn mủ, mụn đầu trắng và mụn đầu đen đều là những lỗ chân lông có chứa vi khuẩn gây mụn p.acnes. Khi phát hiện có vi khuẩn trong da, hệ miễn dịch sẽ tiêu diệt chúng bằng cách sản sinh ra các chất có tên cytokines, đặc biệt là hai loại cytokines: IL-6 và IL-8.

Cytokines tiêu diệt không chỉ vi khuẩn mà còn cả những tế bào da xung quanh. Đó là nguyên nhân vì sao nốt mụn thường sưng đỏ và khiến bạn cảm thấy ngứa, đôi khi còn thấy đau ở nốt mụn. Nếu hệ miễn dịch không tấn công vi khuẩn, da sẽ không bị mụn.

Việc nặn mụn không có tác dụng đẩy hết vi khuẩn ra khỏi da mà sẽ sót lại một vài cá thể trong lỗ chân lông. Lỗ chân lông này sau đó sẽ bị một lớp da mới mọc trùm lên và các loại kháng sinh bạn bôi lên da sẽ không tiếp cận được những vi khuẩn này, trong khi đó hệ miễn dịch sẽ vẫn tiếp tục sản sinh ra chất gây viêm để tiêu diệt vi khuẩn. Vi khuẩn sẽ chống trả bằng cách tiết ra các chất làm cho tế bào da xung quanh trở nên nhạy cảm hơn với các phản ứng viêm, từ đó vùng mụn sẽ ngày càng lan rộng ra.

Việc nặn mụn còn phá hủy đi lớp rào bảo vệ lỗ chân lông khỏi vi khuẩn. Những tế bào tạo dầu trong da tiết ra chất béo dưới dạng triglycerides, đây là những hợp chất có dạng đặc và có tác dụng như những thành phần đồng nhất da.

Triglycerides do da tiết ra nhanh chóng phân hủy thành các axit béo tự do, những axit này có thể tiêu diệt vi khuẩn gây mụn p.acnes. Tuy nhiên, khi nặn mụn, bạn sẽ tiêu diệt cả những tế bào sản sinh triglycerides và khiến cho mụn đầu trắng và mụn đầu đen có cơ hội phát triển thành mụn mủ.

Những phương pháp trị mụn đúng cách

Điều đầu tiên bạn cần làm là kích thích da sản sinh ra những chất tự bảo vệ. Những chất này sẽ phát huy tác dụng ngay cả khi lỗ chân lông bị viêm. Trên thực tế, những chất do da tiết ra thường đảm nhận hầu hết các nhiệm vụ trong quá trình trị mụn từ bên trong.

Thông thường khi nhắc đến chất béo, chúng ta thường nghĩ đến những tác hại mà chúng gây ra cho cơ thể tuy nhiên, những chất mà làn da sử dụng để tự chữa lành lại chính là axit béo, nhưng không phải loại axit béo nào cũng có tác dụng trị mụn.

• Axitlauric có thể diệt 99% vi khuẩn gây mụn p.acnes.
• Axitpalmitic có thể diệt 99.99% vi khuẩn gây mụn p.acnes.
• Axit oleic có thể diệt 99.999% vi khuẩn gây mụn p.acnes.

Ba loại axit béo này đều không phải axit béo thiết yếu. Axit oleic là loại axit béo có trong dầu oliu, nhưng dù không bao giờ ăn dầu o-liu, mỡ ở phần bụng của chúng ta cũng đều là axit oleic được tạo bởi cơ thể do sự tích lũy calo thừa.

Lượng axitpalmitic trong cơ thể không nhiều bằng axit oleic vì nó chỉ là một chất tạm thời trong quá trình tạo ra axit oleic.Axitpalmitic có trong dầu hạt cọ.

Axitlauric có trong dầu dừa, dầu cọ và cơ thể người.Sữa mẹ rất giàu axitlauric tuy nhiên cơ thể cả nam và nữ đều có khả năng tạo ra axitlauric trong mô vú.

Axitlauric và axitpalmitic có khả năng diệt vi khuẩn gây mụn p.acnes trong khi axit oleic - loại axit có rất nhiều trong cơ thể người, lại có thể diệt cả vi khuẩn gây mụn và tụ cầu khuẩn. Bạn không cần bôi những loại axit này lên da để diệt vi khuẩn, cơ thể sẽ tự đưa những axit này đến da dưới dạng triglyceride từ lượng calo thừa bạn nạp vào mỗi ngày.

Vậy có nghĩa là cần ăn nhiều hơn để trị mụn?

Cơ thể dùng chất béo từ thức ăn để tạo ra các chất diệt khuẩn. Vì thế, một chế độ ăn cung cấp đủ calo và không nhịn ăn để giảm cân sẽ giúp làn da tạo ra các chất để tự trị mụn.

Tuy nhiên, vẫn có một ngoại lệ. Đó là mụn trứng cá do Hội chứng đa nang buồng trứng (PCOS), một hiện tượng xảy ra ở phụ nữ do sự sản sinh quá mức testosterone trong buồng chứng. Việc ăn ít đi sẽ giúp cải thiện tình trạng nhạy cảm insulin trong cơ thể (buồng trứng không có cơ chế tự dừng sự hấp thu đường từ máu nên nếu cả cơ thể hấp thụ đường hợp lý hơn, buồng trứng sẽ tự khắc hấp thụ đường ít đi). Khi cả cơ thể hấp thụ đường hiệu quả hơn do mức đề kháng insulin thấp, buồng trứng sẽ sản sinh ít testosterone hơn và mụn sẽ dần khỏi.

Nói chung, bạn cần có một chế độ ăn hợp lý để cơ thể có thể chiến đấu chống lại mụn. Ngoài ra, khi bị mụn, bạn cần lưu ý thêm những điều sau:

• Không được cậy, chọc, hay làm các hành vi khác tác động xấu lên mụn. Cứ để da tự chữa lành mụn.
• Bôi dầu tràm trà trực tiếp lên nốt mụn hai lần mỗi ngày để giảm sưng đỏ. Một số sản phẩm chỉ có mùi thơm mà không có đủ nồng độ dầu tràm trà sẽ không có tác dụng trị mụn. Ngoài ra, không được uống dầu tràm trà và lưu ý để sản phẩm xa tầm với của trẻ em.
• Tạo thêm một lớp bảo vệ cho da bằng cách bôi benzoyl peroxide. Việc dùng kết hợp giữa benzoyl peroxide và dầu tràm trà sẽ có hiệu quả tốt hơn là chỉ dùng một trong hai. Khi mới dùng,bạn nên thử loại benzoyl peroxide nồng độ 2% để xem da có bị kích ứng không.
• Không được làm khô da. Nguyên nhân gây mụn không phải do độ ẩm của da mà là dầu trong lỗ chân lông. Ngay cả khi da bạn là da dầu, bạn vẫn cần dùng một lượng nhỏ kem dưỡng ẩm, đặc biệt là cho vùng má và mũi khi thời tiết khô hanh. Kem dưỡng ẩm giúp duy trì màu da tự nhiên và giúp da mềm mại để dầu thừa dễ dàng chảy ra khỏi lỗ chân lông.
• Thử dùng một loại tẩy da chết dịu nhẹ. Các loại tẩy da chết có thành phần AHA sẽ phù hợp nhất cho da khô, trong khi các sản phẩm có BHA lại là lựa chọn tối ưu dành cho da dầu. Chỉ có duy nhất một loại BHA được dùng trong dưỡng da, đó là axit salicylic.
• Lời khuyên dành cho những người có làn da tối màu: Làn da tối màu thường tự chữa lành bằng cách tạo ra các sắc tố da. Bất cứ tác nhân nào gây kích ứng cũng đều có thể gây thâm vĩnh viễn trên da, vì thế những người thuộc loại da này cần hết sức cẩn thận khi dùng các sản phẩm dành cho da.