Khi việc diệt vi khuẩn gây mụn P.acnes phản tác dụng

Nội dung chính của bài viết

• Nếu mụn có khả năng kháng thuốc thì rất có thể đó không phải là mụn trứng cá mụn, mà đó là mụn do nấm men.
• Các loại kháng sinh trị mụn như clindamycin, tetracycline, minocycline, doxycycline,... sẽ không có tác dụng trong trường hợp này.
• Nếu bạn trên 30 tuổi mà vẫn chưa trị được mụn, hãy đến khám bác sĩ để kiểm tra liệu có phải da đã bị nhiễm nấm men hay không.

Các nhà nghiên cứu thuộc trường Y Konkuk, Hàn Quốc gần đây đưa ra một thông tin rằng việc diệt trừ toàn bộ vi khuẩn trên da chưa chắc đã là điều tốt.

Mối liên hệ thực sự giữa vi khuẩn gây mụn P.acnes và mụn trứng cá

Các vi sinh vật được tìm thấy phổ biến nhất trong các nốt mụn mủ là vi khuẩn gây mụn Propionibacterium. Các loại mụn do viêm như mụn mủ, mụn viêm hay mụn bọc đều được gây ra bởi vi khuẩn Propionibacterium. Tuy nhiên, loại vi khuẩn này lại không phải thủ phạm gây viêm và kích ứng ở mụn. Hiện tượng sưng đỏ, ngứa và đau là do phản ứng của hệ miễn dịch với các vi khuẩn này. Tuy nhiên, vi khuẩn lại có khả năng tiết ra các chất có tên là chemotaxin để đẩy các phản ứng viêm quay ngược lại tác động lên làn da.

Xem thêm: cách trị mụn

Vi khuẩn mụn Propionibacterium chỉ là một trong số 2000 loài vi khuẩn sống trên da. Vi khuẩn mụn chỉ thực sự gây ra vấn đề khi nó bị mắc kẹt lai trong lỗ chân lông. Sự xâm nhập của vi khuẩn chỉ là bước đầu của quá trình hình thành mụn. Trước khi có vi khuẩn xâm nhập, trên da xảy ra một hiện tượng gọi là quá trình tích tụ sừng. Ở quá trình này, các tế bào da trên thành lỗ chân lông phát triển với một tốc độ rất nhanh làm lỗ chân lông thu hẹp, giữ lại dầu thừa và vi khuẩn mụn bên trong. Nếu quá trình này không diễn ra thì cũng sẽ không có sự nhiễm khuẩn.

Việc chống lại sự nhiễm khuẩn chỉ có thể làm giảm phản ứng của hệ miễn dịch đối với vi khuẩn. Vấn đề sẽ phức tạp hơn nhiều nếu loài vi sinh vật phát triển trong da là nấm men Malassezia.

Nấm men và mụn trứng cá

Malassezia là tên của một nhóm nấm men có thể phát triển ở trên da. Thông thường, vi sinh vật thuộc nhóm này không gây ra các vấn đề về da nếu chỉ tồn tại với số lượng nhỏ ở sâu trong lỗ chân lông và bình thường chúng cũng không hay xâm nhập vào lỗ chân lông. Nếu ở trong lỗ chân lông, chúng sẽ ăn dầu thừa. Dầu thừa do da tiết ra có chứa axit béo giúp bôi trơn cho da. Vi khuẩn nấm men phân hủy những axit béo này thành các loại axit béo khác có thể gây hại cho da.

Malassezia có thể phát triển ở bất kì đâu trên cơ thể nhưng thường ở vùng trán và ngực hơn là ở vùng mặt, chúng không bao giờ phát triển ở vùng má. Tuy nhiên, như chúng ta đều biết, mụn lại thường hay mọc ở má hơn là ở trán hay ngực.

Cũng theo nghiên cứu tại Hàn Quốc nói trên, vi khuẩn mụn thường không cùng tồn tại trong một lỗ chân lông. Malassezia thường chiếm chỗ propionibacterium do đó mụn mủ sẽ không được hình thành. Việc tiêu diệt toàn bộ vi sinh vật trên mặt có thể diệt luôn cả những vi khuẩn có lợi giúp ngăn chặn vi khuẩn mụn xâm nhập lỗ chân lông.

Malassezia cũng có thể gây ra các vấn đề cho da mà thường là viêm nang lông. Malassezia thường xuất hiện ở những lỗ chân lông có lông mọc. Viêm nag lông thường không xảy ra trên mặt, đặc biệt là vùng trán.

Các loại mụn do vi khuẩn mụn gây ra thường xuất hiện ở lứa tuổi thiếu niên, trong khi mụn do sự xâm nhập của nấm men thường xảy ra ở người lớn hoặc trẻ nhỏ.

Không phải mụn mà là nấm men

Các nhà nghiên cứu Hàn Quốc tin rằng nếu mụn có khả năng kháng thuốc thì đó không phải là mụn trứng cá. Đôi khi, nếu mụn không phản ứng với các phương pháp trị mụn thì đó có thể là mụn do nấm men. Điều này có nghĩa là để trị được các loại mụn này, chúng ta sẽ cần đến các loại thuốc diệt nấm thay vì thuốc kháng sinh.

Các loại kháng sinh trị mụn như clindamycin, tetracycline, minocycline, doxycycline,... thường không có tác dụng trị mụn trong những trường hợp này. Ngược lại, việc dùng các loại kháng sinh này để trị mụn sẽ tiêu diệt các đối thủ của nấm men, giúp chúng có thêm nhiều thức ăn hơn và phát triển càng nhanh khiến tình trạng da trở nên xấu đi.

Nếu bạn trên 30 tuổi mà vẫn chưa trị được mụn, hãy đến khám bác sĩ để kiểm tra liệu có phải da đã bị nhiễm nấm men hay không. Khi bị nhiễm Malassezia, da thường bị ngứa. Khả năng Malassezia xâm nhập ở vùng ngực, cánh tay, lưng, vai và cổ thường cao hơn so với vùng mặt.

Mụn gây ra bởi Malassezia thường có chứa mủ trắng hoặc vàng bên trong và thường mọc ở các nang lông. Loại mụn này thường có màu xanh hoặc trắng khi được soi dưới máy soi da.

Nếu bạn dùng sai phương pháp trị mụn, bạn sẽ có nguy cơ gặp các phản ứng không mong muốn. Nhiều người trưởng thành có mụn trên cơ thể hoặc trên mặt thường thực hiện những phương pháp không hiệu quả đối với họ. Nếu bạn chưa thể kiếm soát được mụn, đừng cố diệt trừ toàn bộ những vi khuẩn có trên da, mà chỉ diệt trừ những vi khuẩn có hại.

Các câu hỏi thường gặp về nhiễm nấm men

Câu hỏi 1: Những người nào thường có nguy cơ cao bị nhiễm nấm men gây ra triệu chứng giống mụn trứng cá?

Đáp: Những bệnh nhân tiểu đường và những người tiếp nhận xạ trị hoặc hóa trị là những người dễ bị nhiễm nấm men. Các phương pháp điều trị Hội chứng Cushing, hội chứng Hodgkin, HIV hay việc dùng thuốc infliximab để trị hội chứng Brohn, suy giảm miễn dịch sau khi cấy ghép nội tạng cũng gây nguy cơ cao bị nhiễm nấm men. Việc dùng mỹ phẩm trang điểm, thuốc chống côn trùng hay kem chống nắng cũng tạo điều kiện thuận lợi cho nấm men sinh trưởng.

Câu hỏi 2: Tôi có thể bị cả mụn trứng cá và nấm men không?

Đáp: Có, nhưng mỗi loại sẽ xảy ra ở những vị trí khác nhau trên cơ thể.

Câu hỏi 3: Có loại sản phẩm trị mụn nào làm tình trạng nhiễm nấm trở nên nặng hơn không?

Đáp: Có. Tetracycline sẽ làm tình trạng nhiễm nấm men nặng hơn.

Câu hỏi 4: Có phương pháp nào có thể trị nấm men tại nhà không?

Đáp: Các phương pháp siêu mài mòn da (Microdermabrasion) hay các sản phẩm tẩy da chết có chứa BHA (axit salicylic) sẽ giúp lỗ chân lông bị nhiễm nấm mở ra. Nếu bạn dùng vải tẩy da chết, bạn nên tiệt trùng sau mỗi lần dùng để không khiến da nhiễm khuẩn trở lại.