Nguyên nhân nào gây hôi nách?

Mặc dù không phải vấn đề hiếm gặp nhưng hôi nách hay mùi cơ thể (bromhidrosis) vẫn khiến cho nhiều người cảm thấy tự ti. 

Hôi nách không phải vấn đề đáng lo ngại và có rất nhiều cách để giảm thiểu hay ngăn ngừa mùi khó chịu. 

Nguyên nhân gây hôi nách

Cơ thể của chúng ta có các tuyến mồ hôi. Các tuyến này có chức năng tiết ra mồ hôi giúp điều hoà thân nhiệt.

Có hai loại tuyến mồ hôi chính là tuyến mồ hôi eccrine và tuyến mồ hôi apocrine.

• Tuyến mồ hôi eccrine (eccrine sweat gland): Những tuyến mồ hôi này nằm ở khắp nơi trong cơ thể và tiết ra mồ hồi trực tiếp lên bề mặt da.
• Tuyến mồ hôi apocrine (apocrine sweat gland): Nằm ở những vùng có nhiều nang lông như bẹn và nách. Khác với tuyến mồ hôi eccrine, các tuyến mồ hôi apocrine tiết ra chất lỏng vào nang lông và chất lỏng này sau đó chảy lên bề mặt da.

Khi cơ thể nóng lên, các tuyến eccrine sẽ tiết ra mồ hôi để làm mát. Mồ hôi từ tuyến Eccrine chủ yếu chứa nước và muối. Một số loại thực phẩm và đồ uống cũng như một số loại thuốc cũng có thể khiến tuyến eccrine tiết ra mồ hôi có mùi bất thường.

Các tuyến apocrine chủ yếu hoạt động khi chúng ta bị căng thẳng. Các tuyến này cũng tiết ra chất lỏng không mùi và chỉ có mùi khi tiếp xúc với vi khuẩn trên da. Chất lỏng từ tuyến Apocrine chứa nhiều lipid và protein, vi khuẩn bề mặt da phân hủy các sản phẩm này tạo thành mùi hôi. Tuyến mồ hôi apocrine bắt đầu hoạt động ở giai đoạn dậy thì và đó là lý do tại sao đây là thời điểm mà đa số mọi người bắt đầu nhận thấy mùi cơ thể. Theo các nghiên cứu tại Nhật Bản và Hàn Quốc, ở những người hôi nách nặng, tuyến Apocrine vùng nách số lượng nhiều và kích cỡ rất to, đây chính là thủ phạm của mùi hôi nách.

Một số người đổ mồ hôi nhiều hơn bình thường. Tình trạng này được gọi là tăng tiết mồ hôi (hyperhidrosis). Những người bị tăng tiết mồ hôi thường đổ mồ hôi nhiều ở bàn tay, bàn chân và nách. Nếu người bệnh có các dấu hiệu tăng tiết mồ hôi, bác sĩ sẽ yêu cầu thực hiện một số phương pháp để xác nhận chẩn đoán và đưa ra phương pháp điều trị.

Cách trị hôi nách

Phương pháp kiểm soát tình trạng hôi nách phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân gây mùi. Nách có mùi khó chịu có thể là do vi khuẩn tích tụ hoặc cũng có thể là do một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Dùng chất chống mồ hôi hoặc chất khử mùi

Sử dụng chất chống mồ hôi hoặc chất khử mùi sau khi tắm hàng ngày có thể giúp khắc phục tình trạng hôi nách. Có thể phải sử dụng thử nhiều loại khác nhau để tìm ra loại phù hợp nhất.

Chất chống mồ hôi giúp giảm lượng mồ hôi tiết ra bằng cách tạm thời bít các lỗ chân lông. Khi có ít mồ hôi chảy lên bề mặt da, mùi khó chiu ở vùng nách sẽ giảm bớt.

Chất khử mùi có tác dụng giảm mùi của mồ hôi nhưng không ngăn sự tiết mồ hôi. Các sản phẩm này thường chứa cồn và làm tăng tính axit của da. Điều này ngăn sự tích tụ vi khuẩn gây mùi.

Điều trị tăng tiết mồ hôi

Nếu đã sử dụng các loại chất khử mùi không kê đơn mà không hiệu quả thì hãy trao đổi với bác sĩ về việc dùng chất khử mùi kê đơn hoặc tiêm Botox.

Phương pháp tiêm Botox được biết đến với tác dụng làm mờ nếp nhăn và trẻ hóa khuôn mặt nhưng ngoài ra, phương pháp này còn có một ứng dụng khác. Tiêm Botox vào tuyến mồ hôi có thể làm giảm sự tiết mồ hôi và giảm mùi. Đây là phương pháp điều trị phổ biến cho những người bị chứng tăng tiết mồ hôi.

Tuy nhiên, tiêm Botox không phải là một giải pháp lâu dài. Hiệu quả sau tiêm chỉ kéo dài vài tháng và do đó sẽ phải tiêm lại thường xuyên để duy trì.

• Đọc thêm: trị hôi nách

Cách ngăn ngừa hôi nách

Có nhiều cách để ngăn ngừa hôi nách:

• Tắm bằng xà phòng hàng ngày: Tắm ngay sau các hoạt động ra nhiều mồ hôi như tập thể dục để loại bỏ vi khuẩn và mồ hôi gây mùi.
• Mặc quần áo bằng chất liệu rộng rãi, thoáng khí như cotton, linen: Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người ra nhiều mồ hôi. 
• Loại bỏ lông: Một nghiên cứu vào năm 2016 cho thấy rằng cạo hoặc wax lông vùng nách làm giảm đáng kể mùi hôi. Lý do là vì khi không còn lông, việc vệ sinh vùng nách sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn.
• Hạn chế căng thẳng: Vì căng thẳng có thể khiến các tuyến mồ hôi tiết ra nhiều mồ hôi hơn nên thư giãn và hạn chế lo âu, căng thẳng sẽ giúp giảm thiểu tình trạng mùi cơ thể.

Khi nào cần đi khám?

Nếu đã sử dụng nhiều loại chất khử mùi hay chất chống mồ hôi mà tình trạng hôi nách vẫn không cải thiện thì hãy đi khám vì rất có thể nguyên nhân là do một bệnh lý tiềm ẩn. Cần phải xác định và điều trị nguyên nhân gốc rễ thì mới có thể chấm dứt mùi khó chịu ở vùng dưới cánh tay.

Tóm tắt bài viết

Hôi nách là do vi khuẩn phân hủy mồ hôi trên da. Thủ phạm chính là tuyến Apocrine

Một số người bị tăng tiết mồ hôi – tình trạng cơ thể ra nhiều mồ hôi hơn bình thường và điều này có thể dẫn đến mùi cơ thể. Có nhiều cách để khắc phục tình trạng hôi nách, chẳng hạn như dùng chất chống mồ hôi hoặc chất khử mùi. Nếu những cách này không hiệu quả thì có thể thử các chất khử mùi mạnh hơn hoặc tiêm Botox.

Giữ vệ sinh tốt, mặc quần áo rộng rãi, giảm căng thẳng và tẩy lông là những cách hiệu quả để ngăn ngừa hoặc giảm mùi cơ thể.