Thuốc điều trị bệnh lupus ban đỏ khi mang thai

Nội dung chính bài viết:

• Bất kỳ loại thuốc điều trị lupus ban đỏ nào khi mang thai cũng có thể có nguy cơ, khác nhau là nguy cơ thấp hay nguy cơ cao.
• Hỏi ý kiến bác sĩ về kế hoạch mang bầu ít nhất 6 tháng trước khi cố gắng thụ thai để bác sĩ xem xét, điều chỉnh phác đồ điều trị cho an toàn hơn.
• Danh sách các thuốc có nguy cơ thấp và các thuốc có nguy cơ cao.
• Phác đồ điều trị có thể thay đổi khi bà bầu chuyển dạ hoặc sinh con.

Dùng thuốc điều trị lupus khi mang thai có an toàn không?

Thực tế không may là, dù uống bất cứ loại thuốc điều trị lupus nào trong thời kỳ mang thai cũng có thể có nguy cơ. Một số loại thuốc được coi là có nguy cơ thấp, và cũng có một số làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh ở trẻ.

Đó là lý do tại sao bạn nói chuyện với bác sĩ về kế hoạch mang bầu ít nhất 6 tháng trước khi cố gắng thụ thai. Bác sĩ có thể xem lại thuốc của bạn và đề nghị các biện pháp thay thế an toàn hơn nếu cần.

Dành thời gian chuẩn bị có nghĩa là bạn có thể chắc chắn rằng tình trạng ổn định với bất kỳ loại thuốc mới nào bạn đang dùng trước khi bạn mang thai. Điều này rất quan trọng bởi vì kiểm soát tốt bệnh lupus là chìa khóa mang lại thai kỳ khỏe mạnh.

Kiểm soát các bệnh mạn tính trong thai kỳ là một hành động cân bằng, cân nhắc giữa các nguy cơ có thể xảy ra. Nói chuyện với bác sĩ về những rủi ro và lợi ích của thuốc bạn đang dùng và tìm kiếm ý kiến ​​thứ hai nếu bạn không chắc chắn điều gì phù hợp với mình. Điều này sẽ cho bạn cơ hội tốt nhất để đưa ra những lựa chọn hợp lý về cách kiểm soát tình trạng của mình khi mang bầu.

Thuốc điều trị lupus nào có nguy cơ thấp khi mang thai?

Không có thuốc nào hoàn toàn không có nguy cơ, và chỉ nên dùng một số loại thuốc nếu cần. Bác sĩ có thể giúp cân nhắc những lợi ích và rủi ro của mỗi loại thuốc bạn uống. Các loại thuốc dưới đây có thể được dùng trong thai kỳ và liệt kê lần lượt từ loại được khuyến cáo dùng nhiều nhất đến ít nhất.

Lupus đang hoạt động hoặc thuyên giảm

• Thuốc ức chế miễn dịch. Hydroxychloroquine (Plaquenil) được khuyến cáo cho tất cả phụ nữ bị lupus trong thời kỳ mang thai. Hydroxychloroquine ban đầu là một thuốc chống sốt rét đã được tìm thấy có thể giảm nguy cơ bùng phát lupus ở bầ bầu. Nó không gây ra bất kỳ vấn đề gì ở trẻ sơ sinh và có thể giúp ngăn ngừa lupus sơ sinh. Lupus sơ sinh là một tình trạng ảnh hưởng đến một số lượng nhỏ các em bé sinh ra từ những phụ nữ có các kháng thể loại A hoặc B của hội chứng Sjögren (một hội chứng tự miễn dịch) trong máu. Một số em bé phơi nhiễm với những kháng thể này phát triển một biến chứng có khả năng đe dọa mạng sống gọi là block tim bẩm sinh.

Lupus đang hoạt động hoặc có biến chứng

• Corticosteroid. Steroids được sử dụng để phòng ngừa và điều trị bệnh lupus. Prednisone được coi là corticosteroid an toàn nhất để sử dụng trong thai kỳ vì chỉ có một lượng rất nhỏ qua được hàng rào nhau thai. Nếu bạn dùng steroid để kiểm soát lupus trước khi mang bầu, có thể bác sĩ sẽ đề nghị bạn tiếp tục, nhưng giảm liều. Liều cao hơn 10 miligam mỗi ngày sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng như cao huyết áp, bệnh tiểu đường, tăng cân, nhiễm trùng và vỡ màng ối sớm. Nếu bạn bị lupus, bác sĩ có thể đề nghị điều trị một đợt steroid ngắn với liều cao hơn để đưa lupus về dưới mức kiểm soát. Nếu bạn đã sử dụng các liều steroid cao hơn trong thời gian chuyển dạ, thì có thể dùng liều bổ sung ("liều đặc biệt - stress dose") trong lúc sinh để giúp cơ thể đối phó cới các nhu cầu thể chất cần để có thể sinh em bé.
• Thuốc ức chế miễn dịch. Những loại thuốc mạnh này ngăn cản hệ miễn dịch tấn công các bộ phận cơ thể khỏe mạnh. Azathioprine (Imuran) là một thuốc ức chế miễn dịch được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp với một steroid để kiểm soát bùng phát bệnh trong khi mang bầu. Azathioprine được xem là an toàn hơn trong thai kỳ so với các thuốc ức chế miễn dịch khác- các loại thuốc thường có tác dụng phụ nghiêm trọng hơn và có nguy cơ cao hơn đối với trẻ sơ sinh. Mặc dù các chuyên gia cho rằng azathioprine an toàn với bà bầu, nhưng một số nghiên cứu cho thấy thuốc có thể liên quan đến những khiếm khuyết nhỏ trong tim đang phát triển của trẻ (các dị tật vùng ngực và tâm thất trái) và khi trẻ sinh non hoặc có cân nặng khi sinh thấp.
• Thuốc chống đông máu (chất làm loãng máu). Các loại thuốc giảm loãng máu, được gọi là heparin chưa phân đoạn hoặc heparin phân tử thấp (Lovenox hoặc Fragmin) được kê toa cho những phụ nữ có kháng thể chống lại phospholipid trong máu hoặc có tiền sử huyết khối. Những loại thuốc này không đi qua nhau thai, vì vậy chúng được xem là an toàn khi sử dụng trong thời thai kỳ. Chúng thường được đưa vào cơ thể bằng cách tiêm, và bạn có thể cần tiêm hai lần một ngày.
• Vitamin bổ sung. Bác sĩ cũng có thể khuyên bạn nên bổ sung canxi và vitamin D. Người bị bệnh lupus thường thiếu các chất dinh dưỡng quan trọng này để duy trì xương khỏe mạnh. Và việc bổ sung đủ canxi và vitamin D đặc biệt quan trọng nếu bạn dùng steroid vì một tác dụng phụ của việc sử dụng steroid dài ngày là gây loãng xương.

Thuốc điều trị lupus nào có nguy cơ cao trong thời kỳ mang thai?

Các loại thuốc lupus dưới đây được biết là gây dị tật bẩm sinh hoặc các vấn đề sức khoẻ khác ở trẻ sơ sinh. Nếu bạn đang có kế hoạch mang bầu, bác sĩ sẽ xem xét lại thuốc của bạn và tư vấn cho bạn về kế hoạch điều trị an toàn nhất. Không được ngừng dùng thuốc mà không nói chuyện trước với bác sĩ vì ngừng thuốc đột ngột cũng có thể gây ra vấn đề.

Thuốc điều trị bệnh Lupus gây dị tật bẩm sinh

Các loại thuốc điều trị lupus này có liên quan đến dị tật bẩm sinh cho thai nhi và nên được dừng lại ít nhất 3 tháng trước khi cố gắng thụ thai:

• Mycophenolate mofetil (CellCept)
• Methotrexate (Trexall, Rheumatrex, Otrexup, Rasuvo)
• Cyclosporin (Sandimmune, Neoral, Gengraf)
• Cyclophosphamide (Cytoxan)

Các loại thuốc điều trị lupus có nguy cơ khác

• Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs). Các thuốc NSAIDs giảm đau, như ibuprofen và naproxen, được sử dụng trong tam cá nguyệt thứ nhất và thứ hai chỉ nếu không có bất kỳ phương pháp thay thế nào khác. Dùng NSAID trong tam cá nguyệt đầu tiên có liên quan đến dị tật bẩm sinh, mặc dù các chuyên gia không thể chắc chắn rằng đó là do thuốc này. NSAIDs không được khuyến khích sử dụng sau tuần thai thứ 28 vì chúng làm tăng nguy cơ thai nhi sẽ phát triển một vấn đề khiến một mạch máu quan trọng dẫn đến phổi đóng lại sớm hơn so với thông thường (đóng sớm ống động mạch). Bác sĩ có thể đề nghị uống acetaminophen thay vì NSAID vì an toàn hơn trong thai kỳ.
• Corticosteroid. Một số corticosteroid không an toàn để sử dụng thường xuyên trong thai kỳ. Dexamethasone (Decadron) và betamethasone (Celestone) cả hai đều điều trị viêm thận do lupus nhưng chúng đi qua nhau thai với nồng độ cao và có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bé. Tuy nhiên, nếu dùng liều nhỏ các loại thuốc này cũng có thể giúp phổi của trẻ phát triển nhanh hơn bình thường, điều mà rất quan trọng nếu bạn có nguy cơ sinh non.
• Thuốc ức chế miễn dịch. Leflunomide (Arava) là một loại thuốc có thể gây ra các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng. Có thể mất đến 2 năm mới đào thải hết ra khỏi cơ thể, do đó thường không được chỉ định đối với phụ nữ (hoặc nam giới) những người muốn có con. Nếu bạn dùng leflunomide để kiểm soát lupus, bạn có thể được điều trị để “tẩy” nó khỏi cơ thể trước khi bắt đầu tìm cách thụ thai.
• Thuốc chống đông máu (chất làm loãng máu). Warfarin được sử dụng để điều trị hoặc ngăn ngừa đông máu, và nó rất có hại cho trẻ sơ sinh, gây dị tật bẩm sinh hoặc sảy thai khi sử dụng trong tam cá nguyệt thứ nhất. Warfarin có thể được dùng một cách thận trọng trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Heparin (xem ở trên) là một phương pháp thay thế an toàn hơn, do đó nhà cung cấp có thể sẽ chuyển sang loại này để làm giảm nguy cơ cho thai nhi.

Phác đồ điều trị có thay đổi trong quá trình chuyển dạ và sinh không?

Có thể phác đồ điều trị lupus của bạn sẽ thay đổi. Nếu bạn đang dùng steroid liều cao trước khi mang thai và tiếp tục dùng chúng khi mang bầu, thì bạn có thể chuyển sang liều bổ sung đặc biệt (stress dose), như đã đề cập ở trên.

Nếu có nguy cơ sinh non, bác sĩ có thể kê toa một loại steroid (hoặc dexamethasone hoặc betamethasone) để giúp phổi và các cơ quan khác của bé phát triển càng nhanh càng tốt trước khi sinh.

Bạn cũng có thể cần thuốc để ngăn ngừa huyết khối sau khi sinh, có thể là heparin hoặc warfarin. Không nên dùng warfarin trong thời kỳ mang thai, nhưng loại thuốc này được coi là an toàn sau khi sinh và khi cho con bú sữa mẹ.