Nguyên nhân gây viêm nội tâm mạc

Nghe có vẻ vô lý nhưng những tiến bộ trong y học hiện nay là nguyên nhân làm gia tăng số ca mắc viêm nội tâm mạc.

Theo ước tính, tỷ lệ bị viêm nội tâm mạc mỗi năm chỉ là khoảng 3 – 10/100.000 người. Nhưng số người bị viêm nội tâm mạc đã tăng lên trong những năm gần đây vì ngày càng có nhiều người thay van tim hoặc phẫu thuật tim bẩm sinh.

Viêm nội tâm mạc là tình trạng lớp màng bên trong của tim bị nhiễm trùng và viêm.

Ở người khỏe mạnh, tim rất khó bị nhiễm trùng. Nhưng ở những người có vật liệu nhân tạo trong tim hoặc mắc các bệnh làm suy yếu tim, nội tâm mạc có nguy cơ cao bị nhiễm trùng, do đó cần nhận biết được các triệu chứng của viêm nội tâm mạc. Nếu khong được điều trị kịp thời, viêm nội tâm mạc có thể gây tử vong.

Nguyên nhân gây viêm nội tâm mạc

Viêm nội tâm mạc đa phần là do vi khuẩn gây ra. Khoảng 80 - 90% số ca viêm nội tâm mạc là do nhiễm liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn hoặc vi khuẩn đường ruột.

Vi khuẩn gây viêm nội tâm mạc có thể xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở trên da, vị trí đâm kim, phẫu thuật hoặc thậm chí là các thủ thuật nha khoa. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn di chuyển theo dòng máu đến tim. Khi đến tim, vi khuẩn có thể bị mắc kẹt ở nội tâm mạc hoặc bám vào van tim và sinh sôi, phát triển. Khi phát triển quá mức, vi khuẩn sẽ gây viêm và làm hỏng van tim.

Không chỉ gây viêm và tổn thương tim, vi khuẩn còn có thể tụ lại thành cục và di chuyển theo máu đi khắp cơ thể giống như cục máu đông. Cục vi khuẩn có thể gây tắc nghẽn mạch máu, làm gián đoạn dòng máu đến một cơ quan nào đó và dẫn đến suy tạng. Khi cục vi khuẩn gây tắc nghẽn động mạch cấp máu cho não, cơn đột quỵ sẽ xảy ra.

Mặc dù hiếm gặp hơn nhưng viêm nội tâm mạc cũng có thể là do nhiễm nấm. Loại viêm nội tâm mạc này thường nghiêm trọng hơn và khó điều trị hơn viêm nội tâm mạc do vi khuẩn. Những người có hệ miễn dịch yếu do mắc các bệnh như HIV hoặc do hóa trị có nguy cơ bị viêm nội tâm mạc do nhiễm nấm cao hơn vì cơ thể bị suy giảm khả năng chống lại sự phát triển của nấm.

Triệu chứng của viêm nội tâm mạc

Các triệu chứng của viêm nội tâm mạc gồm có:

• Sốt cao
• Ớn lạnh
• Đau đầu
• Đau cơ và khớp
• Mệt mỏi
• Đổ mồ hôi ban đêm
• Hụt hơi
• Ho
• Tiếng thổi tim
• Chán ăn và sụt cân
• Xuất huyết dưới da (các đốm nhỏ màu đỏ, nâu hoặc tím trên da)
• Những đốm đỏ nhỏ, không đau ở lòng bàn tay và lòng bàn chân
• Những đốm đỏ gây đau trên đầu ngón tay và các ngón chân
• Xuất huyết dưới móng (những đường màu đỏ hoặc đen bên dưới móng)

Nhiều triệu chứng của viêm nội tâm mạc giống với triệu chứng của các bệnh lý khác. Khi đi khám, bác sĩ sẽ yêu cầu làm xét nghiệm máu và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính (CT) để loại trừ các bệnh lý có triệu chứng tương tự.

Nếu không được điều trị, viêm nội tâm mạc có thể dẫn đến các vấn đề nguy hiểm như:

• Đột quỵ
• Suy tim
• Nhiễm trùng máu
• Vấn đề về van tim

Ai có nguy cơ bị viêm nội tâm mạc?

Nam giới có nguy cơ bị viêm nội tâm mạc cao gấp hai lần so với phụ nữ.

Ngoài ra, các yếu tố khác làm tăng nguy cơ mắc viêm nội tâm mạc còn có:

• Mắc bệnh van tim hoặc một số dị tật tim bẩm sinh
• Đã cấy máy tạo nhịp tim hoặc máy khử rung tim
• Thay van tim nhân tạo
• Vệ sinh răng miệng kém
• Đặt ống thông tĩnh mạch trung tâm trong thời gian dài
• Từng bị viêm nội tâm mạc
• Tiêm chích ma túy
• Mắc bệnh làm suy yếu hệ miễn dịch
• Sử dụng thuốc tiêm truyền qua đường tĩnh mạch

Người từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ bị viêm nội tâm mạc cao hơn do những thay đổi ở van tim khi có tuổi tạo điều kiện cho vi khuẩn bám vào và sinh sôi.

Viêm nội tâm mạc rất hiếm khi xảy ra ở người khỏe mạnh.

Tóm tắt bài viết

Viêm nội tâm mạc là tình trạng lớp màng bao bên trong của tim bị nhiễm trùng và viêm. Đây là một bệnh hiếm gặp nhưng có thể gây tử vong. Viêm nội tâm mạc thường là do vi khuẩn từ bên ngoài xâm nhập vào cơ thể, sau đó di chuyển theo máu đến tim gây ra.

Hãy đến bệnh viện ngay khi nhận thấy các dấu hiệu của viêm nội tâm mạc. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm nội tâm mạc có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng máu, đột quỵ và suy tim.