Xuất huyết dịch kính là bệnh gì?

Dịch kính là bộ phận nằm ở bên trong mắt, sau thủy tinh thể, với thành phần chủ yếu là nước (chiếm 99%), 1% còn lại là collagen và acid hyaluronic. 2 chất này cùng với nước tạo thành một thể gọi là dung dịch keo với thể tích khoảng 4ml, chiếm tới 80% thể tích mắt. Dịch keo được nuôi dưỡng bởi mạch máu của võng mạc.

Xuất huyết dịch kính là hiện tượng máu chảy vào khoang chứa dịch kính của mắt, khi đó máu hòa chung với dịch kính. Nếu không được phát hiện, điều trị đúng phác đồ khi bị xuất huyết dịch kính, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng dấu hiệu ruồi bay trước mắt, thấy màu hồng và thị lực giảm đi nhanh chóng. Theo thống kê, tỷ lệ người mắc xuất huyết dịch kính là 7/100.000.

Triệu chứng xuất hiện dịch kính rõ ràng, dễ phát hiện. Có nhiều triệu chứng khác nhau, tuy nhiên phổ biến nhất ở giai đoạn nhẹ là người bệnh có dấu hiệu nhìn thấy những vật thể lờ mờ như cặn trôi nổi trong tầm nhìn, thấy vệt màu đỏ, nhìn thấy màu hồng rực hoặc thấy 1 màn sương đen mỏng trước mắt,... Người bệnh không bị đau mắt hay mất thị lực, tuy nhiên bệnh tiến triển nhanh chóng.

Triệu chứng nặng hơn người bệnh thấy bị suy giảm thị lực nhanh, đặc biệt thấy mờ vào buổi sáng. Nguyên nhân do sau một đêm, máu trong mắt lắng đọng và che phủ võng mạc, điểm vàng làm thị lực bị suy giảm nghiêm trọng hơn.

Nguyên nhân gây xuất huyết dịch kính được xác định bởi những vấn đề sau:

• Sau chấn thương

Bệnh xuất huyết dịch kính là bệnh lâm sàng thường gặp sau chấn thương. Xuất huyết dịch kính sau chấn thương chiếm từ 12% tới 18,8% nguyên nhân gây bệnh. Xuất huyết dịch kính có thể gặp sau cả với người bị chấn thương xuyên nhãn cầu và chấn thương đụng dập nhãn cầu. Ngoài ra, cũng có thể gặp trong một số trường hợp bệnh nhân bị chấn thương sọ não (hội chứng Terson và shaken baby syndrome).

• Tổn thương mạch máu trong mắt

Khi mạch máu trong võng mạc bị tổn thương do chấn thương, bong võng mạc sẽ làm máu bị rò rỉ vào trong khoang mắt, hòa lẫn với dịch kính gây xuất hiện tình trạng xuất huyết dịch kính.

Tắc tĩnh mạch võng mạc làm máu bị ứ đọng ở mạch máu khác, tràn vào khoang mắt cũng là nguyên nhân gây xuất huyết dịch kính.

• Tăng sinh các mạch máu bất thường

Khi người bệnh mắc các bệnh lý về mắt có thể gây ra sự phát triển bất thường ở mạch máu, nguy cơ cao bị vỡ mạch máu, rò rỉ vào khoang mắt.

Người mắc đái tháo thường ở giai đoạn muộn sẽ bị bệnh võng mạc làm thoái hóa điểm vàng thể ướt, bị suy tĩnh mạch võng mạc cũng có nguy cơ cao bị xuất huyết dịch kính.

• Nguyên nhân khác

Máu từ nguồn khác mà không phải từ trong mạch máu võng mạc cũng sẽ gây ra tình trạng xuất huyết dịch kính. Khi có khối u ở cạnh mắt có thể bị rò rỉ máu, chảy vào khoang mắt làm xuất huyết dịch kính, tuy nhiên nguyên nhân này hiếm khi xảy ra.

Máu trong dịch kính được làm sạch hàng ngày với tốc độ khoảng 1%. Máu ở ngoài khoang dịch kính tiêu biến nhanh hơn. Ở người trẻ máu tan nhanh hơn so với người trung và cao tuổi. Quá trình tan máu nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra xuất huyết dịch kính.

Điều trị làm tan máu cho người bị bệnh võng mạc đái tháo đường giai đoạn muộn và thoái hóa điểm vàng ở người già là khó khăn và tốn nhiều thời gian để điều trị nhất. Xuất hiện dịch kính gây suy giảm thị lực nhanh chóng, vì vậy khi thấy xuất hiện những triệu chứng bất thường ở mắt, cần nhanh chóng đi tới các phòng khám, chuyên khoa về mắt để được kiểm tra kịp thời.

Bệnh xuất huyết dịch kính do tăng sinh mạch máu bất thường nếu không điều trị đúng cách, kéo dài trên một năm sẽ dẫn đến các biến chứng, bao gồm:

• Bệnh nhiễm độc sắt: người bệnh bị nhiễm độc sắt sẽ làm các tế bào máu hemoglobin bị phá vỡ, sắt tồn đọng ở các bộ phận trong mắt như giác mạc, mống mắt, thủy tinh thể, võng mạc. Nhiễm độc sắt sẽ làm biến đổi màu mống mắt, gây rối loạn chức năng võng mạc. Nhiễm độc sắt là biến chứng nghiêm trọng do xuất huyết dịch kính gây ra.
• Tăng sinh dịch kính võng mạc: bệnh lý xuất hiện sau xuất huyết dịch kính. Các đại thực bào và những yếu tố làm tăng sinh dịch kính võng mạc gây ra sẹo võng mạc, bong võng mạc nguy hiểm cho người bệnh.
• Tăng nhãn áp góc mở: Tế bào máu trong khoang mắt chặn kênh thoát dịch. Khi dịch không thoát ra được sẽ làm tăng áp lực trong mắt gây ra bệnh tăng nhãn áp góc mở.

Xuất huyết dịch kính mức độ nhẹ có thể tự biến mất sau vài tuần mà không cần phải điều trị. Với trường hợp đánh giá bệnh xuất huyết dịch kính không thể tự phục hồi, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật, phương pháp Vitrectomy. Đây là phương pháp loại bỏ hết dịch kính ở trong mắt, áp dụng với bệnh nhân có dấu hiệu bị bong võng mạc.

Với bệnh nhân xuất huyết dịch kính do tăng sinh mạch máu mới có thể điều trị bằng chiếu laser. Với những người có bệnh lý tiểu đường, cao huyết áp,... có nguy cơ cao bị xung huyết dịch kính, vì vậy cần đi khám định kỳ sức khỏe để phát hiện, điều trị kịp thời, tránh gây mất thị lực do biến chứng xuất huyết dịch kính gây ra.

Với những hậu quả mà bệnh gây ra, xuất huyết dịch kính được đánh giá là tình trạng bệnh lý khá nguy hiểm, do đó chúng ta không nên chủ quan. Khi xuất hiện những dấu hiệu đầu tiên, bạn nên đến các cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra và có hướng can thiệp kịp thời.