Siêu âm trong đánh giá các bệnh lý thần kinh

Siêu âm nói chung và siêu âm hệ thần kinh nói riêng là dùng các âm thanh có tần số cao hơn so với tần số mà tai của chúng ta nghe được. Sóng siêu âm sử dụng trong y học nhằm khảo sát hình ảnh học. Phương pháp này được thực hiện bằng cách xem xét 1 phần của cơ thể tiếp xúc với sóng âm với tần số cao để chúng ta nhìn thấy những hình ảnh bên trong cơ thể. Có thể nói đây là một trong những khảo sát được sử dụng rất nhiều trong việc thăm khám, nó không gây chảy máu nhưng dễ dàng giúp các bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác.

Sự bất thường của thai nhi luôn là một trong những lo lắng và quan tâm hàng đầu của những bậc làm cha mẹ. Việc khảo sát hệ thần kinh trung ương thường được tiến hành vào tuần thứ 18 đến 22. Mặc dù vậy nhưng một số bất thường có thể xảy ra ở 3 tháng đầu của thai kỳ.

Vào tam cá nguyệt thứ 2 và 3 bác sĩ dễ dàng khảo sát cấu trúc của não thông qua siêu âm thai, dựa trên 3 mặt cắt chuẩn đó là: Mặt cắt đồi thị, mặt cắt não thất, mặt cắt tiểu não.

• Mặt cắt đồi thị

Mặt cắt đồi thị được dùng để xem xét và đánh giá đầu của thai nhi. Siêu âm hệ thần kinh thai nhi sẽ diễn ra từ sừng trán đến hộp vách, đồi thị và kể cả hồi hải mã. Mặt cắt này nhằm đo đường kính ở lưỡng đỉnh. Ngoài ra, mặt cắt này còn có nhiệm vụ xác định tuổi thai trễ.

• Mặt cắt não thất

Đối với ở mặt cắt não thất vị trí trước và sau của não thất bên được nhìn thấy rõ. Lúc này, vị trí trước não có hình giống như hai dấu phẩy và có chứa rất nhiều dịch. Khi thai nhi được 16 tuần, phần phía sau của não thất bên khá phức tạp. Phía bên trong ngã ba của não thất có sự xuất hiện của mạng mạch, echo,... Khi bước vào tam cá nguyệt thứ 2 thành trong và ngoài của não thất có vị trí song song với đường giữa dây thần kinh. Vì vậy, nó được xem như những đường sáng. Khi ở điều kiện bình thường, đám rối mạng mạch luôn lấp đầy khoang não thất. Thế nhưng, vẫn có một số trường hợp mặc dù bình thường nhưng vẫn có một lượng dịch nhỏ ở thành bên trong.

• Mặt cắt ngang tiểu não

Mặt cắt này được thực hiện bằng việc hạ đầu dò nhẹ xuống so với mặt cắt ngang ở não thất bên. Nhờ mặt cắt này có thể thấy được sừng trán của não thất bên, hộp cách có màu trong suốt, tiểu não, hố sau và cả đồi thị. Tiểu não luôn có hình dạng của một con bướm và được tạo nên bởi hình tròn của bán cầu tiểu não được nối với nhau tại đường giữa từ thùy nhộng tiểu não.

Ở giai đoạn nửa sau của thai kỳ, độ sâu của bể lớn hố sau ổn định ở mức từ 2-10m. Nếu thai kỳ sớm, thùy nhộng tiểu não sẽ không hoàn toàn bao qua não thất tư. Vấn đề này có thể sẽ gây sai lầm trong lúc chẩn đoán khiếm khuyết thùy nhộng. Nhưng thai kỳ ở sau 20 tuần việc nghi ngờ tiểu não bị bất thường càng cao.

Tóm lại, siêu âm có vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá các bệnh thần kinh. Do đó, trong thai kỳ, các bác sĩ luôn khuyến cáo mẹ bầu thực hiện siêu âm thai định kỳ để theo dõi sức khỏe và sự phát triển toàn diện nói chung và hệ thần kinh nói riêng của thai nhi.

3 tháng đầu là thời điểm nhạy cảm nhất trong suốt thai kỳ. Để mẹ và bé được khỏe mạnh, các bậc cha mẹ cần lưu ý:

• Hiểu rõ dấu hiệu sớm khi mang thai, ngộ độc thai nghén, ra máu trong thai kỳ.
• Khám thai lần đầu kịp thời, đúng và đủ, tránh khám quá sớm/ quá muộn.
• Sàng lọc dị tật thai nhi tuần thứ 12 phát hiện những dị tật thai nhi nguy hiểm có thể can thiệp sớm.
• Phân biệt chảy máu âm đạo thông thường và chảy máu âm đạo bệnh lý để can thiệp giữ thai kịp thời.
• Sàng lọc bệnh lý tuyến giáp trong 3 tháng đầu thai kỳ tránh những rủi ro nguy hiểm trước và trong khi sinh.

hiện có nhiều gói thai sản (12-27-36 tuần), trong đó chương trình thai sản trọn gói 12 tuần giúp theo dõi sức khỏe của mẹ và bé ngay từ đầu thai kỳ, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các vấn đề sức khỏe. Ngoài các dịch vụ thông thường, chương trình theo dõi thai sản từ 12 tuần có các dịch vụ đặc biệt mà các gói thai sản khác không có như: xét nghiệm Double Test hoặc Triple Test tầm soát dị tật thai nhi; xét nghiệm định lượng yếu tố tân tạo mạch máu chẩn đoán tiền sản giật; xét nghiệm sàng lọc tuyến giáp; xét nghiệm Rubella; xét nghiệm ký sinh trùng lây từ mẹ sang con gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển não bộ và thể chất của bé sau sinh.