Những kỹ thuật y tế nào giúp chẩn đoán xương vai bị gãy

1. Khi nào được gọi là gãy xương vai

Vai được cấu thành từ một nhóm các xương kết hợp với nhau để cho phép vai và cánh tay hoạt động linh hoạt. Xương vai gồm có: Xương cánh tay trên, xương đòn (xương quai xanh) và xương bả vai. Vai có các khớp đó là khớp ổ chảo (kết hợp giữa chỏm xương cánh tay và ổ chảo), khớp cùng đòn (kết hợp giữa mỏm cùng vai và đầu ngoài xương đòn).

Gãy bất kỳ xương nào ở vai đều có thể làm giảm khả năng vận động của vai tay và gây đau dữ dội. Gãy xương vai có thể xảy ra do chấn thương hoặc tổn thương ở vai do ngã. Nguyên nhân khác như do chấn thương thể thao, tai nạn giao thông hoặc bất kỳ lực đánh trực tiếp nào vào vai.

Xương vai bị gãy có thể không di lệch hoặc di lệch. Gãy xương vai không di lệch là phổ biến nhất và chiếm khoảng 80% tổng số các trường hợp gãy xương ở vai.

Những trường hợp gãy xương vai không di lệch thường được điều trị bằng phương pháp không phẫu thuật. Gãy xương kèm theo trật khớp có thể phải phẫu thuật để sắp xếp lại xương.

Gãy xương vai có thể chia thành các loại khác nhau như sau:

• Gãy xương đòn: Xương đòn là xương dài và mỏng, nằm ở vùng nền cổ.
• Gãy xương cánh tay: Là xương chạy từ vai đến khuỷu tay.
• Gãy xương bả vai: xương bả vai là một xương dẹt, có hình tam giác nằm ở vùng lưng. Những vết gãy xương bả vai có liên quan đến té ngã hoặc va đập. Từ đó có thể dẫn đến tổn thương kết hợp là trật khớp vai hoặc mất ổn định vai.

Những triệu chứng điển hình của gãy xương vai bao gồm:

• Đau nhức ở vùng vai, đặc biệt là ở vị trí xương bị gãy.
• Sưng tấy, bầm tụ máu.
• Nhạy cảm với cảm giác đau.
• Biến dạng hoặc vết sưng tại vị trí gãy xương
• Màu sắc da xung quanh vùng vai thay đổi.
• Hạn chế vận động vai, và đau khi vận động. Bất kỳ cử động nhẹ nào cũng có thể gây đau ở vùng vai.
• Vai của bạn có cảm giác như bị tuột ra khỏi ổ khớp, đây là tình trạng vai không ổn định.

Nếu bạn xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào nói trên, sau khi bị ngã hoặc va đập vào vùng vai, hãy đến gặp ngay bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình càng sớm càng tốt. Mục đích là để các bác sĩ kiểm tra xem bạn có bị gãy xương ở vai hay không.

Để chẩn đoán xương vai bị gãy, các bác sĩ chuyên khoa sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện các xét nghiệm hình ảnh nâng cao. Mục đích là để xác định chính xác vị trí xương bị gãy và mức độ nghiêm trọng của tình trạng gãy xương vùng vai. Những kỹ thuật cận lâm sàng có thể thường được sử dụng để chẩn đoán gãy xương vai, gồm có:

• Chụp X-Quang vùng vai.
• Chụp CT Scanner vùng vai.
• MRI vùng vai
• Siêu âm cơ xương khớp vùng vai.

Những hình ảnh thu được cho phép các bác sĩ chẩn đoán xác định một cách chính xác nhất tình trạng xương vai gãy. Từ đó các bác sĩ chuyên khoa sẽ đưa ra kế hoạch điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.

5.1. Các biện pháp điều trị Nội khoa

Hầu hết các trường hợp gãy xương vai không di lệch cần phải cố định trong băng quấn. Thời gian cố định kéo dài cho đến khi vết gãy lành lại đủ để có thể vận động vai tay thoải mái. Đồng thời việc cố định này giúp người bệnh có thể cử động mà không có nguy cơ làm các mảnh gãy rời ra.

Chụp X-Quang sẽ được sử dụng để kiểm tra, đánh giá xem liệu vết gãy đã lành đủ để cho phép các bài tập chuyển động hay chưa.

Điều quan trọng khi cố định khớp vai đó là phải duy trì sự linh hoạt của khuỷu tay, cổ tay và các ngón tay. Với sự hướng dẫn của bác sĩ, bạn có thể bắt đầu cử động vai khi vết gãy đã lành. Nếu bạn cử động cánh tay quá sớm, có thể làm chậm quá trình lành vết thương, nhưng nếu cử động quá ít sẽ dẫn đến cứng khớp.

Bên cạnh đó, một số phương pháp điều trị nội khoa khác có thể được kết hợp để điều trị gãy xương vai bao gồm:

• Uống thuốc giảm đau thông thường như Paracetamol và/hoặc kháng viêm Non Steroid như Diclofenac,...
• Vật lý trị liệu khi vết gãy đã lành để phục hồi khả năng vận động của vai tay.

5.2. Điều trị ngoại khoa đối với gãy xương vai

Tình trạng gãy xương vai có thể nặng và kết hợp với tổn thương nhiều vùng da và cơ xung quanh. Khi đó, các bác sĩ phẫu thuật chấn thương chỉnh hình sẽ có thể hợp tác với các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ để giúp tái tạo các mô mềm ở vai.

Các bác sĩ phẫu thuật trên thế giới hiện nay đang không ngừng nghiên cứu các kỹ thuật và công nghệ, để thực hiện các ca phẫu thuật vai nhanh hơn và dễ dàng hơn cho bệnh nhân.

Có nhiều loại gãy xương khác nhau, chính vì vậy việc điều trị gãy vai sẽ khác nhau tùy thuộc vào vùng vai bị tổn thương và mức độ nghiêm trọng của gãy xương. Các phương pháp phẫu thuật gãy xương vai có thể được thực hiện bao gồm:

• Phẫu thuật cố định gãy xương vai: Áp dụng cho trường hợp xương bị di lệch hoặc có vết gãy hở, phẫu thuật là cần thiết để sửa chữa chỗ gãy. Đồng thời trong quá trình phẫu thuật bác sĩ sẽ tiến hành sửa chữa bất kỳ dây chằng, gân và cơ bị hư hỏng nào. Đối với những trường hợp gãy xương nặng có thể phải thay khớp vai.
• Phẫu thuật thay thế một phần vai: Áp dụng cho trường hợp gãy xương vai nghiêm trọng. Một thiết bị thay thế vai thông thường, được tạo thành từ một quả bóng kim loại và thân sẽ được sử dụng để thay thế lồi cầu bị tổn thương và phần trên của xương cánh tay. Những bệnh nhân được thay thế một phần vai sẽ ít bị đau hơn. Đồng thời giúp bệnh nhân cải thiện chức năng và tăng phạm vi chuyển động, cho phép chất lượng cuộc sống tốt hơn.
• Thay thế toàn bộ vai: Phương pháp này được áp dụng trong một số trường hợp gãy xương vai nghiêm trọng cần thay thế toàn bộ khớp vai. Trong phương pháp này, một ổ khớp và lồi cầu kim loại sẽ được lắp vào. Lồi cầu kim loại được gắn vào ổ khớp và hõm tạo hình được cố định vào phần xương vai. Phương pháp này giúp bệnh nhân giảm đau, đồng thời cải thiện chức năng và phạm vi chuyển động của vai tay.
• Phẫu thuật gãy xương vai không liền hoặc liền lệch: Áp dụng với trường hợp xương không tự liền sau khi cố định, hoặc đã liền nhưng không đúng vị trí. Mục đích là để ổn định chỗ gãy một cách tốt hơn hoặc kích thích xương phát triển bằng cách ghép xương.

Các bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình sẽ thực hiện phẫu thuật để sửa chữa tình trạng xương liền lệch phức tạp bằng phương pháp ghép xương có mạch máu. Ghép xương có mạch máu là phương pháp cấy ghép mô xương sống để thay thế mô xương bị tổn thương. Tuy nhiên, các cơ sở y tế trên toàn thế giới có thể thực hiện ghép xương mạch máu còn khá ít.

Những rủi ro của phương pháp phẫu thuật gãy xương vùng vai, bao gồm:

• Nhiễm trùng.
• Các vấn đề lành vết thương
• Chảy máu
• Tổn thương các dây thần kinh và mạch máu xung quanh chỗ gãy
• Cứng khớp vai
• Trong một số trường hợp, vết gãy không lành và người bệnh có thể phải tiến hành một cuộc phẫu thuật khác.

Gãy xương vai là một trong những loại gãy xương khá thường gặp. Nếu được chẩn đoán và điều trị kịp thời, vết gãy sẽ liền đúng vị trí, bệnh nhân có thể cử động vai bình thường sau đó. Nếu không được điều trị đúng có thể dẫn tới những biến chứng nghiêm trọng. Chình vì vậy, người bị gãy xương vai nên tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, để nhanh chóng phục hồi và lấy lại sự vận động bình thường cho vai và cánh tay.