Những kỹ thuật y tế nào giúp chẩn đoán gãy xương bả vai?

1. Dấu hiệu gãy xương bả vai

Khi bị gãy xương, triệu chứng chính mà bạn thường gặp phải chính là tình trạng sưng, đau và bầm tím ở bả vai. Bên cạnh đó, bạn có thể xuất hiện một số dấu hiệu khác, chẳng hạn như:

• Bị chấn thương ở cánh tay, gần sát với cơ thể hơn bình thường
• Khi di chuyển cánh tay, cơn đau tăng lên
• Không thể nâng cánh tay lên
• Do thành ngực vận động khiến xương bả vai di chuyển và gây đau nên người bệnh cảm thấy đau sau mỗi lần hít thở sâu
• Bị dẹt vai hoặc biến dạng

Bạn nên đến gặp bác sĩ nếu xuất hiện các triệu chứng như sau:

• Cảm thấy đau khi chuyển động vai
• Vai bị sưng
• Xung quanh vai xuất hiện vết bầm tím
• Trong vòng từ 3 đến 5 ngày, cơn đau vai không cải thiện
• Xuất hiện các chấn thương nghiêm trọng ở vai, thành ngực, lưng hoặc cổ có thể gây ra các vấn đề nguy hiểm, vì vậy, bạn cần phải đi cấp cứu ngay trong các trường hợp này

Liên hệ ngay với trung tâm cấp cứu nếu bạn xuất hiện các triệu chứng sau:

• Tay bị thương không còn cảm giác tốt như trước
• Thở nông
• Đau bụng
• Vai bị biến dạng hoặc đau nghiêm trọng
• Ở cánh tay bị thương xuất hiện tình trạng ngứa ran kéo dài hoặc yếu, tê

Thông thường, gãy xương bả vai chỉ xảy ra khi có những chấn thương nghiêm trọng với lực lớn tác động đến bả vai mới khiến xương bị gãy. Chấn thương thành ngực, phổi và vai liên quan đến 80% trường hợp xương bả vai bị gãy. Một số nguyên nhân cụ thể khiến xương bả vai bị gãy như:

• Tai nạn xe máy hoặc xe hơi
• Ngã và vai bị va chạm mạnh đất
• Ngã trong tư thế tay đang duỗi thẳng
• Vai bị tác động bởi một lực đánh mạnh

Bác sẽ tiến hành kiểm tra theo cảm quan ở nơi bị ảnh hưởng của gãy xương để đánh giá sưng, đau, biến dạng, vết thương hở hay không khi khám bệnh. Sau đó, sẽ xác định xem mức độ nặng nhẹ và đánh dấu vị trí của vết gãy để kiểm tra xem có tổn thương khớp và dây thần kinh hay không.

Bác sĩ sẽ yêu cần khám thực thể để xem xương vai có bị lệch hay không nếu nghi ngờ xương bả vai gãy. Để chẩn đoán tình trạng này, bác sĩ sẽ áp dụng một số kỹ thuật y tế, chẳng hạn như:

• Chụp X-quang khớp vai và lồng ngực
• Đánh giá các tổn thương khác thông qua chụp CT ngực và bụng
• Chẩn đoán gãy xương bả vai thông qua MRI hoặc CT

Các phương pháp điều trị sẽ được đưa ra tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ và độ lệch của đường gãy.

• Điều trị theo phương pháp bảo tồn: Phần lớn các trường hợp bị gãy xương bả vai có thể được điều trị mà không cần phải phẫu thuật. Để xương lành lại, bác sĩ sẽ cố định vai bằng cách đeo đai số 8 cố định xương đòn trong một thời gian. Tuy nhiên, điều trị gãy xương bả vai đã có nhiều sự thay đổi trong khoảng 10 năm trở lại đây. Đối với việc điều trị bảo tồn gãy xương bả vai vẫn còn tồn tại một số vấn đề như thời gian bất động kéo dài, khoảng 15 đến 20% các trường hợp không liền xương đòn, khoảng 15-20% các trường hợp liền xương xấu sau điều trị bảo tồn, mất cân bằng hai vai, xương bả vai nhô cao, mất thẩm mỹ.
• Ngoài ra, để giúp tăng khả năng vận động của vai, giảm cứng khớp và đau, bác sĩ cũng sẽ đề nghị bạn làm vật lý trị liệu. Cho đến khi bác sĩ yêu cầu tập vật lý trị liệu, bạn cũng sẽ cần nghỉ ngơi trước đó. Bạn sẽ cần phải vật lý trị liệu cho đến khi vai cử động hoàn toàn.
• Điều trị theo phương pháp phẫu thuật: Bạn sẽ được gây mê trong quá trình thực hiện phẫu thuật. Bằng các tấm kim loại, ốc vít hoặc dây chuyên dụng, bác sĩ phẫu thuật sẽ đưa xương trở lại thẳng hàng và có thể gắn chúng lại với nhau. Bạn cũng cần phải nghỉ ngơi và vật lý trị liệu cho đến khi vai hoàn toàn có thể vận động trở lại sau phẫu thuật. Chỉ một số ít các trường hợp gãy xương bả vai mới được chỉ định thực hiện phẫu thuật, bao gồm: Kết hợp với gãy đầu ngoài xương đòn di lệch, gãy thân xương đòn có mảnh rời di lệch, gãy xương đòn có biến chứng (gãy hở, tổn thương mạch...) hoặc sau điều trị bảo tồn gãy xương bả vai mà xương không liền. Ngày nay, chỉ định phẫu thuật được mở rộng hơn, cùng với sự phát triển của gây mê hồi sức, phương tiện và dụng cụ phẫu thuật cũng như kỹ thuật mổ. Bác sĩ sẽ có những cân nhắc phù hợp dựa vào người bệnh (tuổi, nghề nghiệp, nhu cầu vận động, bệnh lý kèm theo...) cũng như tình trạng gãy xương (loãng xương, đặc điểm của diện gãy, diện gãy di lệch, tổn thương phần mềm tại chỗ, tổn thương phối hợp...). Do đó, để khám và được chỉ định điều trị phù hợp, người bệnh cần tới khoa chấn thương của các bệnh viện.

Bạn hiếm khi mắc các rủi ro không mong muốn khi điều trị bằng phương pháp không phẫu thuật. Tuy nhiên, bạn có thể gặp một số biến chứng nhỏ khi điều trị bằng phẫu thuật, chẳng hạn như:

• Phản ứng không mong muốn với thuốc mê
• Tình trạng chảy máu nghiêm trọng
• Nhiễm trùng
• Trong quá trình phẫu thuật có thể xảy ra sai sót
• Chấn thương thần kinh

Sau 6 tháng đến 1 năm, những người điều trị gãy xương bả vai thành công có thể quay trở lại công việc hàng ngày.

Xương gãy có thể lành lại nhưng có thể không đúng vị trí nếu không được điều trị. Điều này khiến cho người bệnh cảm thấy đau, cứng hoặc gặp khó khăn trong vấn đề vận động, vết sưng ở mặt sau của xương bả vai.