ĐIỀU TRỊ BỆNH ĐỘNG MẠCH NGOẠI BIÊN BẰNG PHƯƠNG PHÁP CAN THIỆP MẠCH - bệnh viện 103

Đại cương

• Bệnh động mạch ngoại biên (BĐMNB) dùng để chỉ các bệnh của hệ động mạch, loại trừ bệnh của hệ thống động mạch vành nuôi tim và động mạch não. Các động mạch hay bị hẹp, tắc là động mạch chi dưới, động mạch thận, động  mạch cảnh, dẫn tới thiếu máu cho các cơ quan và chi thể.
• Nếu bệnh không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ dẫn đến hoại tử đầu chi, thậm chí phải tháo khớp hoặc cắt cụt chi.
• Trong các bệnh lý động mạch ngoại biên thì bệnh động mạch chi dưới chiếm đa số.

Nguyên nhân

Nguyên nhân chính của bệnh là do vữa xơ động mạch.

BĐMNB thường gặp ở người có nhiều yếu tố nguy cơ như:

• Cao tuổi
• Nghiện thuốc lá hoặc thuốc lào
• Tiểu đường
• Tăng huyết áp
• Rối loạn lipid máu.

Đây là bệnh khá phổ biến ở các nước phát triển và có xu hướng gia tăng nhanh chóng ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Tại Bệnh viện 103, hàng năm có hàng trăm bệnh nhân (BN) phải nhập viện, trong đó có rất nhiều bệnh nhân tới muộn phải cắt cụt chi.

Điều trị

Ngoài việc thay đổi lối sống, tập luyện, điều chỉnh các yếu tố nguy cơ, sử dụng các thuốc nhằm giảm sự phát triển của bệnh thì điều trị tái thông động mạch bị tổn thương bằng phẫu thuật hoặc can thiệp mạch vẫn là mục tiêu điều trị cơ bản.

Phương pháp can thiệp mạch 

Phương pháp can thiệp mạch có nhiều ưu điểm như:

• Thủ thuật nhẹ nhàng
• Chỉ cần gây tê tại chỗ
• Có thể tiến hành nhiều lần trên các BN cao tuổi.

Tuy nhiên, do đặc thù của bệnh cũng như hạn chế về phương tiện, dụng cụ do đó tại Việt Nam chưa có nhiều bệnh viện thực hiện kỹ thuật can thiệp mạch điều trị  BĐMNB.

Hiện nay, ở phía Bắc ngoài Bệnh viện 103, một số bệnh viện lớn như: Bệnh viện TWQĐ 108, Bệnh viện Hữu Nghị, Bệnh viện Bạch Mai,Việt Đức v.v. đã tiến hành các kỹ thuật can thiệp mạch để điều trị BĐMNB. Bệnh viện 103 được sự giúp đỡ của các chuyên gia đầu ngành đến từ các nước: Đức, Nhật, Singapore đã tiến hành điều trị BĐMNB bằng  can thiệp mạch  từ năm 2009 với các kỹ thuật nong bóng, đặt stent cho các động mạch: cảnh, dưới đòn, thận, chậu, đùi nông, khoeo.

Trung bình hàng năm có trên 150 BN được điều trị BĐMNB bằng phương pháp can thiệp mạch, trong đó có nhiều BN đến từ các tỉnh, thành trong cả nước: Bình Định, Quảng Nam, Huế, Quảng Bình, v.v.

Đặc biệt từ năm 2012 chúng tôi đã tiến hành can thiệp cho tổn thương động mạch ở dưới gối bằng các bóng nong thông thường cho tới các bóng nong phủ thuốc chống tái hẹp đã giúp cho nhiều BN không phải cắt cụt chi và có thể đi lại sinh hoạt bình thường.  Trong thời gian gần đây, Bệnh viện 103 cũng đã giúp đào tạo nhiều bác sỹ chuyên ngành về can thiệp ngoại biên cho các bệnh viện trong cả nước.

Hy vọng trong tương lai sẽ có nhiều trung tâm Tim mạch trong cả nước có thể tiến hành được các kỹ thuật can thiệp điều trị bệnh động mạch ngoại biên giúp làm giảm tỷ lệ tàn phế và tử vong đem lại chất lượng cuộc sống tốt hơn cho người bệnh.

Nguồn: Bệnh viện 103