Cảnh báo ngộ độc Methanol - Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

Ngộ độc Methanol

• Là tình trạng ngộ độc ít gặp. Methanol là một loại cồn công nghiệp sản phẩm cuối của nhiều quy trình sản xuất, từ hiện tượng tự chuyển hóa của nhiều loại quả (số lượng ít), từ phân hủy rác.
• Methanol có nhiều cộng dụng khác nhau (làm sơn, lau chùi véc-ni, dung môi,…), nhưng không uống được.
• Bản thân Methanol không độc nhưng các chất chuyển hóa của nó rất độc. 
• Tốc độ chuyển hóa của Methanol chậm và rất thay đổi. Khi bệnh nhân uống rượu có cả Ethanol hoặc được dùng Ethanol hay Formepozole thì nửa đời sống của Methanol tăng lên. 
• Lọc máu thẩm tách (hemodialysis) lọc Methanol rất hiệu quả, giảm nửa đời sống của Methanol và chất chuyển hóa của nó.

Triệu chứng 

Pha yên tĩnh:

• 0,5 giờ 4 giờ, có thể đến 24 giờ.

Toàn phát:

• Thần kinh: rối loạn ý thức với nhiều mức độ khác nhau, có thể co giật, hôn mê.
• Hô hấp: khó thở, thở nhanh sâu, thở chậm.
• Thị giác: Nhìn mờ, viêm thị thần kinh.
• Toan chuyển hóa.

Các triệu chứng khác:

• Viêm tụy, suy thận cấp, mạch nhanh, tụt huyết áp.

Cận lâm sàng

• Định lượng nồng độ Methanol trong máu (ít cơ sở làm được).
• Khí máu động mạch: toan chuyển hóa do tăng khoảng trống anion.
• Tăng khoảng trống áp lực thẩm thấu.
• CT/MRI sọ não: Ưu thế tại các hạch nền và tại nhân bèo sẫm, nhiều hình thái tổn thương. Tổn thương trong giai đoạn cấp và sau này.
• Khám mắt: gai thị phù nề, sung huyết, xuất huyết, giai đoạn muộn teo gai thị và mất thị lực không phục hồi.

Điều trị

• Lọc máu ngoài thận IHD là phương pháp tối ưu giúp lấy Methanol và chất chuyển hóa ra khỏi cơ thể.
• Antidote: fomepizole và ethanol, acid folinic.
• Điều trị hồi sức:
• Kiểm soát đường thở;
• Duy trì huyết áp;
• Điều trị toan chuyển hóa;
• Điều trị suy thận.

Khuyến cáo

• Không nên uống/sử dụng các loại rượu không rõ nguồn gốc, cồn công nghiệp.
• Khi dùng các hóa chất chứa cồn công nghiệp nên được tích trữ tại các bình chứa kín, có nắp đậy.
• Đến ngay các cơ sở y tế nếu sau khi uống/sử dụng rượu có các dấu hiệu: đau đầu, co giật, hôn mê, nhìn mờ, nhìn đôi, thở nhanh, khó thở…
• Khi tiếp nhận bệnh nhân nghi ngờ ngộ độc Methanol, nhân viên y tế phải chuyển bệnh nhân tới trung tâm y tế có khả năng hồi sức và lọc máu sớm nhất có thể.

Nguồn: Bệnh viện Đại học Y Hà Nội