Các trường hợp sản phụ bắt buộc sinh mổ

Bác sĩ gia đình

14:11 +07 Thứ sáu, 09/09/2022

FIGO khuyến cáo tỷ lệ mổ lấy thai khoảng 20%, tỷ lệ mổ lấy thai có xu hướng đang tăng cao ở các nước đang phát triển. Sinh mổ sẽ tăng rất nhiều nguy cơ nặng nề cho mẹ và con, nên chỉ định mổ không nên mở rộng nếu không cần thiết. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, mổ lấy thai là chỉ định bắt buộc.

1. Khung chậu bất thường

Làm nghiệm pháp lọt nếu là ngôi chỏm - khung giới hạn.
Mổ lấy thai nếu khung chậu hẹp tuyệt đối, khung chậu méo, khung chậu giới hạn làm nghiệm pháp lọt ngôi chỏm thất bại.
Mổ lấy thai với các trường hợp khung chậu bất thường không phải ngôi chỏm.

2. Đường ra của thai bị cản trở

Khối u tiền đạo: thường hay gặp là u xơ tử cung hay cổ tử cung, u nang buồng trứng, các khối u khác nằm trên đường thai đi ra.
Rau tiền đạo trung tâm hay các trường hợp rau tiền đạo chảy máu cần mổ cấp cứu để cứu mẹ.

Các trường hợp sản phụ bắt buộc sinh mổ — Rau tiền đạo làm cản trở đường ra của thai nhi

3. Tử cung có sẹo mổ trong trường hợp sau

Các sẹo mổ ở thân tử cung: sẹo bóc u xơ, sẹo của phẫu thuật tạo hình tử cung, sẹo khâu chỗ vỡ, chỗ thủng tử cung, sẹo của phẫu thuật cắt xén góc tử cung, sừng tử cung.
Sẹo của phẫu thuật mổ ngang đoạn dưới tử cung từ 2 lần trở lên, cân nhắc nếu lần mổ lấy thai trước cách chưa được 24 tháng.

4. Chỉ định mổ vì nguyên nhân của người mẹ

Mẹ bị các bệnh lý toàn thân mạn tính hay cấp tính nếu sinh đường dưới có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng (bệnh tim nặng, tiền sản giật nặng và sản giật...).
Các bất thường ở đường sinh dục dưới: hẹp âm đạo (bẩm sinh hay mắc phải), Vách ngăn ngang âm đạo tiền sử mổ rò âm đạo trực tràng, mổ sa sinh dục, tiền sử sinh trước có rách tầng sinh môn độ 4.
Các dị dạng của tử cung như: tử cung đôi (tử cung không có thai thường trở thành khối u tiền đạo), tử cung hai sừng... đặc biệt là khi kèm theo ngôi thai bất thường, vách ngăn tử cung ảnh hưởng đến đường ra của thai nhi.

5. Nguyên nhân về phía thai

Thai bị suy dinh dưỡng/chậm tăng trưởng trong tử cung nặng
Thai thiếu máu: bất đồng nhóm máu với mẹ có nguy cơ thai chết lưu trong tử cung
Các ngôi bất thường: ngôi vai/ngang, ngôi trán, ngôi thóp trước, ngôi mặt cằm sau.
Đa thai: nếu thai thứ nhất không phải là ngôi đầu.
Chuyển dạ có diễn tiến suy thai khi chưa đủ điều kiện sinh đường dưới.

6. Chỉ định mổ lấy thai vì các diễn biến bất thường trong chuyển dạ

Cổ tử cung mở hết đầu không lọt.
Suy thai cấp.
Chuyển dạ kéo dài, cổ tử cung không tiến triển đã có can thiệp nhưng không hiệu quả.
Chảy máu vì rau tiền đạo, rau bong non.
Dọa vỡ và vỡ tử cung.
Sa dây rốn khi thai còn sống.
Sa chi sau khi đã thử đẩy lên nhưng không thành công

Mang thai và chuyển dạ sinh là quá trình “động”, do đó, các chỉ định mổ lấy thai có thể chủ động có thể bán cấp cứu, cấp cứu hoặc tối cấp. Tuỳ thuộc vào từng trường hợp cụ thể để có chỉ định phù hợp.

7. Các nguy cơ khi mổ lấy thai

Sinh đường âm đạo luôn được khuyến cáo nếu không có các chỉ định mổ lấy thai tuyệt đối, các nguy cơ có thể gặp khi mổ lấy thai như sau:

7.1 Về phía mẹ

Tai biến gần

Chảy máu: băng huyết trong hay sau mổ do đờ tử cung; chảy máu do rách đoạn dưới tử cung xé vào động mạch.
Nguy cơ tử vong cho mẹ cao hơn: có thể do thuyên tắc mạch do ối hoặc do huyết khối, chảy máu không cầm được hoặc do không có đủ máu khi người mẹ thuộc nhóm máu hiếm.
Tai biến do phẫu thuật như chạm phải các cơ quan lân cận (bàng quang, ruột, niệu quản), rò bàng quang – tử cung/ bàng quang – âm đạo.
Nhiễm trùng: nhiễm trùng vết mổ, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm phổi. Thường gặp là nhiễm trùng vết mổ; viêm phúc mạc
Liệt ruột.
Bung vết mổ, thoát vị thành bụng.
Các tai biến do gây mê – hồi sức: có thể có những biến chứng do vô cảm như hội chứng hít (trong trường hợp gây mê nội khí quản); tụt huyết áp, nhức đầu sau mổ (trong trường hợp gây tê tủy sống), phản ứng thuốc (choáng phản vệ).

Tai biến xa

Dính ruột, tắc ruột.
Tắc ống dẫn trứng, sẹo khuyết vết mổ gây vô sinh thứ phát
Lạc nội mạc tử cung tại sẹo mổ lấy thai hay sẹo mổ thành bụng
Chửa vết mổ, rau tiền đạo, rau cài răng lược ở các lần có thai sau
Sẹo trên thân tử cung có thể bị nứt trong những lần có thai sau (nứt khi chưa vào chuyển dạ hoặc khi đã vào chuyển dạ)
Trong những lần có thai sau, khả năng sẽ phải mổ lại tăng và nếu sanh ngã âm đạo phải giúp sinh thủ thuật, thai ở sẹo mổ cũ...

7.2 Về phía con

Thai nhi có thể bị ảnh hưởng bởi thuốc mê.
Bị chạm thương trong khi phẫu thuật.
Sơ sinh có nguy cơ suy hô hấp, chậm tiêu dịch phổi cao hơn và có thể đe dọa tính mạng của trẻ đặc biệt khi mẹ chưa chuyển dạ, nhất là trẻ được can thiệp sanh mổ ở thời kỳ thai chưa đủ tháng.
Tử vong chu sinh (trong vòng 28 ngày sau khi sinh) ở trường hợp mổ lấy thai cao hơn so với sinh thường.

8. Lưu ý trước khi mổ lấy thai

Tất các thông tin về cuộc mổ, chỉ định và các nguy cơ trong và sau mổ của cả mẹ và con cần được tư vấn, thảo luận rõ ràng với thai phụ và gia đình trước cuộc mổ.
Hoàn tất các thủ tục pháp lý bắt buộc.
Mổ chương trình – chủ động: Chuẩn bị từ đêm trước mổ
Nhịn ăn
Thụt tháo
Vệ sinh vùng bụng hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn

Blog khác của bác sĩ

Sự thay đổi của bà bầu tuần 19

Bà bầu tuần thứ 19 sẽ nhận thấy những thay đổi rõ rệt của cơ thể với các triệu chứng như đau lưng, chuột rút, chóng mặt, táo bón... Chúng có thể gây cho mẹ bầu cảm giác khó chịu và ảnh hưởng nhất định đến sinh hoạt hàng ngày. Cùng tìm hiểu những thay đổi của cơ thể khi mang thai tuần 19 và những việc mẹ bầu cần làm trong thời gian này.

Tắc ống dẫn trứng: Nguyên nhân gây vô sinh

Tắc ống dẫn trứng là một trong những nguyên nhân gây vô sinh nữ khá thường gặp. Tình trạng này khiến cho trứng và tinh trùng không gặp được nhau, chiếm khoảng 25-30% trong tất cả các trường hợp vô sinh. Bản chất của tình trạng tắc ống dẫn trứng là bị tắc hoàn toàn hoặc có khi chỉ có một ống bị ngăn chặn hoặc có sẹo làm hẹp lòng ống.

Khi nào nên tiêm trưởng thành phổi ở phụ nữ mang thai?

Tiêm trưởng thành phổi được thực hiện lần đầu tiên trên thế giới năm 1972. Từ đó đến nay, phương pháp tiêm trưởng thành phổi đã trở nên phổ biến, góp phần quan trọng làm giảm nguy cơ suy hô hấp cấp, tử vong và các bệnh tật khác ở trẻ sinh non.

Viêm âm đạo do Trichomoniasis

Bệnh trùng roi âm đạo Trichomoniasis là bệnh lây qua đường tình dục khá phổ biến hiện nay. Bệnh thường gặp ở nữ hơn nam, đặc biệt là phụ nữ trưởng thành, lớn tuổi; hiện vẫn chưa có vắc-xin phòng bệnh trùng roi âm đạo.

Hình thái tinh trùng bất thường có ý nghĩa là gì?

Hình thái tinh trùng hay kích thước cũng như hình dạng của tinh trùng là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng sức khỏe sinh sản ở nam giới. Hình thái tinh trùng sẽ được quan sát dưới sự phóng đại của kính hiển vi, đồng thời trong quá trình quan sát có thể phát hiện tinh trùng bất thường một cách rõ ràng.