Bệnh quai bị ở trẻ em - bệnh viện 103

1. Đặc điểm sinh học

• Virus quai bị thuộc nhóm MYXO, họ paramyxoviridae. Hình cầu, cấu tạo giống virus cúm, nhưng kích thước to hơn: 150 nanômet.
• Nuôi trên phôi gà đã ấp 7-8 ngày; phát hiện virus bằng phản ứng NKHC.
• Virus có sức chịu đựng tốt hơn virus cúm. ở nhiệt độ buồng virus sống được vài ngày, vì vậy có thể lây gián tiếp qua đồ dùng: đũa, thìa, đồ chơi trẻ em v.v..
• Chỉ có một típ kháng nguyên không biến đổi.

2. Khả năng gây bệnh

• Lây theo đường hô hấp và tiêu hóa, thời gian nung bệnh: 2-3 tuần.
• Virus quai bị gây ra các vụ dịch viêm tuyến mang tai cấp trong các tập thể thanh thiếu niên hoặc trẻ em: trường học, quân đội, xí nghiệp, vườn trẻ v.v..
• Ngoài biểu hiện lâm sàng điển hình là viêm tuyến mang tai, còn có các biểu hiện khác: viêm tuyến dưới hàm, tuyến dưới lưỡi, viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm tụy cấp,  viêm màng não nước trong, viêm não (rất nặng, tuy hiếm).
• Đáng chú ý là : viêm tuyến sinh dục có thể dẫn đến mất khả năng sinh đẻ.
• Miễn dịch: Sau khi khỏi bệnh, miễn dịch lâu bền, có những trường hợp tái phát, nhưng hiếm.

3. Chẩn đoán

Bệnh quai bị điển hình thì quá rõ về lâm sàng. Vì vậy chỉ làm xét nghiệm những ca không điển hình ( ví dụ: viêm màng não,…).

Phân lập virus: Lấy bệnh phẩm (nước bọt, DNT…) xử lý và tiêm vào phôi gà. Phát hiện VR bằng phản ứng NKHC, xác định bằng P/ư NNKHC.

Chẩn đoán huyết thanh

4. Phòng bệnh và điều trị

Phòng: 

Có hai loại vacxin

• Vacxin tiêm trong da một lần, liều 0,1ml cho bất cứ tuổi nào, có thể gây miễn dịch nhiều năm. Miễn dịch bắt đầu xuất hiện khoảng 3 tuần sau khi tiêm. Chỉ định tiêm khi bắt đầu có dịch.
• Vacxin đường uống: rỏ vào miệng 1-2 giọt. Chỉ định giống như trên.

Điều trị:

• Bất động phòng biến chứng.
•  An thần + thuốc tăng miễn dịch.

Nguồn: Bệnh viện 103