Bệnh Dieulafoy - Nguyên nhân hiếm gặp gây xuất huyết tiêu hoá trên ồ ạt- Bệnh Viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

I- Thương tổn Dieulafoy

Nguyên nhân hiếm gặp gây xuất huyết tiêu hoá trên ồ ạt

• Thương tổn Dieulafoy là nguyên nhân hiếm gặp gây xuất huyết dạ dày ruột ồ ạt và hay tái phát, có nguy cơ đe doạ tính mạng người bệnh.
• Tần suất gây xuất huyết đường tiêu hoá trên là 0,3-6,7%.
• 75% các trường hợp thương tổn Dieulafoy gặp ở vùng dạ dày gần (proximal stomach)
• Tổn thương thường gặp trong khoảng cách từ 6 đến 10 cm tính từ vị trí tiếp giáp giữa thực quản và dạ dày, thường là dọc theo bờ cong nhỏ.
• Các tổn thương tương tự đã được quan sát thấy ở thực quản, hành tá tràng, hỗng tràng, hồi tràng, đại trực tràng, ống hậu môn, đôi khi ở ngay cả trong phế quản.
• Phát hiện và xác định được tổn thương Dieulafoy như là nguyên nhân gây xuất huyết đôi khi khó khăn, do đa số các bệnh nhân đều đến cấp cứu với tình trạng xuất huyết ồ ạt.
• Do tính chất cách hồi của xuất huyết, lần nội soi đầu tiên chỉ phát hiện được khoảng 60% trường hợp, do đó cần thiết phải nội soi nhắc lại nhiều lần.

Đã có nhiều báo cáo thành công với đốt điện cầm máu bằng:

• Multipolar (multipolar electrocoagulation)
• Dùng nhiệt đông (heater probe),
• Laser quang đông không tiếp xúc (noncontact laser photocoagulation),
• Điều trị chích xơ (injection sclerotherapy),
• Nội soi kẹp bằng clip (endoscopic hemoclipping) 
• Thắt bằng dây thun (band ligation).

Phẫu thuật thường chỉ dành cho những trường- hợp thương tổn Dieulafoy không thể khống chế được bằng các thủ thuật cầm máu qua nội soi.

II. Hình Ảnh Lâm Sàng và Biện Pháp Điều Trị Nội Soi

• Báo cáo kinh nghiệm xử trí nội soi khẩn để đối phó với tình trạng xuất huyết dạ dày cấp trong bệnh Dieulafoy của một ekip chuyên nghiệp.
• Bệnh Dieulafoy gặp với tỉ lệ 19 trên 1124 bệnh nhân đến cấp cứu với tình trạng xuất huyết tiêu hoá trên. Đa số các bệnh nhân Dieulafoy đều là đàn ông lớn tuổi có tình trạng xuất huyết tiêu hoá trên trầm trọng.
• Chẩn đoán nội soi có thể thực hiện trên tất cả mọi bệnh nhân, nhưng trong 37% trường hợp cần thực hiện nội soi nhiều lần.
• Các tổn thương thường gặp ở vùng gần của dạ dày (79%) và hành tá tràng (21%).

Điều trị nội soi bao gồm:

• Tiêm epinephrine, và sau đó cầm máu bằng nhiệt (heater probe coagulation) ở 17 bệnh nhân,
• Điện đông bằng bipolar (bipolar electrocoagulation) ở 1 bệnh nhân,
• Và dùng laser Nd:YAG quang đông (Nd:YAG laser photocoagulation) ở 1 bệnh nhân.

III. Điều Trị Nội Soi và Theo Dõi Diễn Tiến

1. Mục tiêu

Nghiên cứu hồi cứu các  đặc điểm lâm sàng và nội soi của các thương tổn Dieulafoy xuất huyết cùng đánh giá ngắn hạn và dài hạn hiệu quả của các phương pháp điều trị bằng nội soi.

2. Phương pháp

• 23 bệnh nhân xuất huyết dạ dày ruột do thương tổn  Dieulafoy được điều trị bằng nội soi.
• Các dữ liệu về dân số, cách thức đến thăm khám, các yếu tố nguy cơ xuất huyết dạ dày ruột, nhu cầu truyền máu, các dữ kiện nội soi, chi tiết của việc điều trị qua nội soi, tỉ lệ tái phát xuất huyết và tử vong được thu thập để phân tích hồi cứu.

3. Kết quả

Cầm máu được thực hiện với:

• Tiêm dextrose 50% +epinephrine ở 10 bệnh nhân
• Dùng clip cầm máu (hemoclipping) ở 8 bệnh nhân
• Cầm máu bằng nhiệt đông (heater probe) ở 2 bệnh nhân
• Tiêm ethanolamine oleate ở 2 bệnh nhân.

Kết luận

• Các phương pháp nội soi cần được xem là chọn lựa đầu tiên trong xử trí thành công xuất huyết do các thương tổn Dieulafoy.
• Phương pháp kẹp mạch máu nội soi bằng clip (endoscopic hemoclipping therapy) được khuyến cáo sử dụng cho các thương tổn Dieulafoy xuất huyết.

Nguồn: Bệnh Viện Hoàn Mỹ Sài Gòn