Trị mụn bằng liệu pháp quang động

Nội dung chính của bài viết

• Liệu pháp quang động vận dụng tác động của một số bước sóng ánh sáng lên vi khuẩn và lên da.
• Ánh sáng xanh nhìn thấy được có thể phá hủy lớp màng tế bào của vi khuẩn gây mụn p.acnes và tiêu diệt chúng trong vòng 48 giờ.
• Ánh sáng đỏ có thể tiếp cận xuống dưới lỗ chân lông và làm nóng tuyến bã nhờn, giúp làm giảm sự tiết dầu trong da.
• Các loại da không phải da trắng thường cần đến các phương pháp xử lí trước khi điều trị bằng ánh sáng.

Ánh sáng xanh có tác dụng diệt vi khuẩn gây mụn ở trên da. Ánh sáng đỏ có tác dụng làm nóng và thu nhỏ tuyến bã nhờn bên dưới da. Sự ứng dụng của ánh sáng xanh và ánh sáng đỏ trong liệu pháp quang động có thể giảm thiểu tối đa các rủi ro trong quá trình điều trị như làm bỏng da. Tuy nhiên, giống như nhiều phương pháp khác, chỉ liệu pháp ánh sáng không thôi thì cũng chưa đủ để trị mụn dứt điểm.

Tác dụng của ánh sáng xanh đối với da mụn

Trước kia, những người bị mụn thường áp dụng cách làm khô da dưới ánh nắng mặt trời để trị mụn. Ngày nay, khoa học đã chứng minh là việc làm khô da không có tác dụng trị mụn vì da khô thường làm lỗ chân lông bị đóng chặt và giữ lại vi khuẩn cùng với dầu thừa ở bên trong. Tuy nhiên, ánh sáng xanh có trong ánh nắng mặt trời lại thực sự có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn gây mụn.

Trong lớp màng bảo vệ của vi khuẩn mụn có chất tên là porphyrins. Porphyrins trong lớp màng sẽ bị kích thích bởi ánh sáng xanh nhìn thấy được với bước sóng từ 407 – 420 nanomet. Khi bị kích thích, những sắc tố xanh porphyrins này sẽ nóng lên và đốt cháy lớp màng bảo vệ của vi khuẩn. Oxy từ các lỗ chân lông xung quanh sẽ tấn công bào quan trong vi khuẩn và khiến cho 99.99% vi khuẩn bị tiêu diệt trong vòng 48 giờ.

Phương pháp điều trị bằng ánh sáng xanh có một ưu điểm vượt trội hơn so với thuốc kháng sinh đó là vi khuẩn không có khả năng phát triển sự đề kháng chống lại ánh sáng xanh, do đó sẽ không gây ra tình trạng giống như kháng kháng sinh. Ngoài ra, các bước sóng ánh sáng cũng không gây tổn thương cho da.

Việc tiêu diệt được vi khuẩn sẽ không có tác dụng trị mụn ngay lập tức vì vi khuẩn không phải là tác nhân gây viêm trong lỗ chân lông. Sự phản ứng của hệ miễn dịch đối với vi khuẩn mới chính là nguyên nhân gây ngứa, kích ứng da và làm cứng bã nhờn trong lỗ chân lông. Khi vi khuẩn bị tiêu diệt, phản ứng của hệ miễn dịch cũng sẽ ngừng và nốt mụn bắt đầu lành lại. Ở thanh thiếu niên, mụn có thể khỏi trong 48 giờ.Việc làm sạch da hàng ngày sẽ có tác dụng ngăn ngừa mụn quay trở lại.

Tác dụng của ánh sáng đỏ đối với da mụn

Vi khuẩn p.acnes và phản ứng của hệ miễn dịch chỉ là hai trong số các nguyên nhân gây mụn. Một vấn đề nữa gây ra mụn là sự tiết dầu quá mức ở tuyến bã nhờn.Nếu như ngăn chặn được sự tiết dầu thừa trên da, các lỗ chân lông có thể thông thoáng trở lại.

Tuyến bã nhờn có chức năng tiết dầu nằm ở bên dưới lỗ chân lông – vị trí mà ánh sáng xanh không tiếp cận được. Tuy nhiên, ánh sáng đỏ lại có thể tiếp cận được. Khi da được điều trị với ánh sáng đỏ, tuyến bã nhờn sẽ bị làm nóng và thu nhỏ lại. Mặc dù có trường hợp phương pháp này làm kích ứng da, khiến da phản ứng lại bằng việc tiết ra nhiều dầu hơn nhưng một liệu trình điều trị nhẹ nhàng với cường độ ánh sáng đỏ vừa đủ sẽ giúp ngăn chặn sự hình thành mụn đầu trắng và mụn đầu đen.

Kết hợp ánh sáng xanh và ánh sáng đỏ

Để ngăn ngừa các tổn thương do ánh sáng đỏ gây ra, các chuyên gia da liễu đã tạo ra thiết bị kết hợp giữa ánh sáng xanh và ánh sáng đỏ. Phương pháp này sẽ làm nóng lớp da bên dưới chỉ vừa đủ để giảm sự tiết dâu mà không gây hại cho da.

Liệu pháp quang động có tác dụng tốt đến đâu?

Hầu như không có phương pháp trị mụn nào có thể đem lại hiệu quả 100%. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng liệu pháp quang động với tần suất điều trị 1 lần/tuần có hiệu quả trị được khoảng ½ số mụn đầu trắng, mụn đầu đen và 2/3 số mụn mủ sau một tháng. Trong khi đó, tác dụng trị mụn của benzoyl peroxide chỉ bằng một nửa.

Dưới đây là một số điều bạn cần biết trước khi chọn phương pháp điều trị bằng ánh sáng:

• Những người không thể dùng Accutane hay Retin – A như phụ nữ có thai hoặc đang có ý định mang thai là những đối tượng nên chọn liệu pháp quang động để trị mụn vì ánh sáng xanh an toàn cho cả người mẹ và thai nhi.
• Không nên điều trị ánh sáng xanh tại nhà, đặc biệt là khi bạn chuẩn bị đi ngủ vì bạn có thể làm bỏng da và ánh sáng xanh sẽ ngăn não tạo ra hormone gây buồn ngủ melatonin.
• Ánh sáng xanh chỉ có tác dụng diệt vi khuẩn gây mụn p.acnes và không có khả năng chữa trị các tổn thương trên da do việc sử dụng các sản phẩm trị mụn gây hại có chứa thành phần tẩy rửa mạnh hay chứa cồn.
• Đối với người Châu Á, làn da nên được xử lí với một chất diệt vi khuẩn trước rồi mới điều trị bằng ánh sáng xanh để có hiệu quả cao nhất. Ví dụ, bạn có thể dùng lotion benzoyl peroxide với nồng độ thấp (không quá 2.5%), sau đó nếu da không bị kích ứng bạn có thể điều trị tiếp với ánh sáng xanh vào ngày hôm sau. Không được dùng benzoyl peroxide cho da trong vòng 24 tiếng trước khi điều trị với ánh sáng xanh. Ngoài ra, chuyên gia trị liệu có thể dùng axit 5aminolevulenic để xử lí da trước rồi mới điều trị cho bạn bằng ánh sáng xanh, điều này đặc biệt có lợi cho da người Châu Á.
• Ánh sáng đỏ có hiệu quả nhất cho da nâu và nâu đen nhưng không được làm da quá nóng, nếu không làn da sẽ phản ứng lại bằng cách tăng sự sản sinh hắc tố. Nếu cảm thấy da quá nóng, hãy ngừng việc trị liệu ngay.
• Cũng giống như mọi phương pháp khác, trong liệu pháp quang động, nhiều hơn chưa hẳn đã tốt hơn. Việc để da quá gần nguồn sáng sẽ không có tác dụng trị mụn nhanh hơn. Điều này có thể tiêu diệt nhiều vi khuẩn hơn nhưng lại khiến da tiết nhiều dầu hơn.