Tìm hiểu về tác dụng của caffeine đối với làn da

Caffeine có nhiều đặc tính có lợi cho da như chống oxy hóa và chống viêm, có thể giúp điều trị nhiều vấn đề về da như da nhạy cảm. Caffeine còn có đặc tính co mạch, điều này có lợi cho việc điều trị bệnh trứng cá đỏ (rosacea).

Caffeine không gây khô da, không làm bít tắc lỗ chân lông và cũng không gây ra bất kỳ tác dụng phụ nghiêm trọng nào khi dùng trên da. Caffeine được coi là một thành phần mỹ phẩm rất an toàn.

Caffeine là gì?

Caffeine là một hợp chất có nguồn gốc từ thực vật thuộc nhóm methylxanthine. Đây là một chất kích thích tác động đến thụ thể adenosine.

Caffeine có trong quả cà phê, lá trà và một số loại thực vật khác. Đây là một trong những chất chống oxy hóa và chất chống viêm được tiêu thụ nhiều nhất.

Mặc dù tên hơi giống nhau nhưng caffeine và axit caffeic là hai hợp chất hoàn toàn khác nhau, không liên quan gì đến nhau.

Caffeine không chứa bất kỳ axit béo, flavonoid hay hợp chất nào khác. Caffeine có độ pH trung tính.

Caffeine không phải là một loại dầu, tinh dầu và cũng không phải axit mà chỉ đơn giản là một hợp chất hóa học.

Khả năng hấp thu vào da của caffeine

Caffeine có khả năng thẩm thấu và hấp thu vào da hiệu quả khi bôi lên da. Do có đặc tính kỵ nước và kích thước phân tử nhỏ, caffeine có thể nhanh chóng đi qua lớp sừng rồi vào lớp biểu bì và trung bì của da. Các nghiên cứu cho thấy rằng hơn 99% lượng caffeine được thoa lên da sẽ thẩm thấu vào da chỉ trong vòng 5 - 10 phút và bắt đầu phát huy tác dụng. Caffeine tan trong chất béo ở mức độ vừa phải, điều này cho phép hợp chất này phân chia thành các lipid tạo nên hàng rào bảo vệ da. Tuy nhiên, caffeine cũng tan trong nước nên sau đó, hợp chất này có thể hòa tan vào môi trường nước bên trong và giữa các tế bào. Khi đi vào các lớp da, caffeine sẽ khuếch tán nhanh chóng do trọng lượng phân tử thấp. Nhờ có tỷ lệ hấp thu và khả năng hòa tan cao nên caffeine có thể phân bố đều khắp các mô da, nhờ đó có thể đạt được nồng độ cần thiết để khắc phục các vấn đề về da. Nghiên cứu đã nhận thấy rằng sau khi thoa lên da, nồng độ caffeine trong lớp biểu bì và trung bì cao hơn so với nồng độ caffeine trong huyết thanh sau khi tiêu thụ qua đường uống. Những yếu tố này làm cho caffeine trở thành một thành phần rất phù hợp để sử dụng trong các sản phẩm dưỡng da.

Phản ứng với các thành phần khác

Caffeine có thể được sử dụng trong nhiều loại sản phẩm chăm sóc da khác nhau. Do có dạng bột tinh thể, caffeine tan tốt trong nước, propylene glycol và các dung môi khác, vì thế nên rất phù hợp dùng trong mỹ phẩm. Caffeine có độ ổn định nhiệt cao nên có thể dùng trong các sản phẩm cần xử lý bằng nhiệt hoặc thanh trùng. Caffeine tương thích về mặt hóa học với hầu hết các thành phần mỹ phẩm và duy trì sự ổn định trong phạm vi pH rộng. Caffeine có khả năng phản ứng thấp nên không bị oxy hóa và phân hủy khi được kết hợp cùng với các chất chống oxy hóa như vitamin C hay vitamin E. Tuy nhiên, caffeine có thể tương tác với một số axit amin và protein, vì vậy nên cần phải đánh giá khả năng tương thích khi kết hợp với các thành phần peptide. Do có khả năng hòa tan tốt, tính ổn định và an toàn nên caffeine không gây nhiều khó khăn trong quá trình sản xuất mỹ phẩm. Nồng độ caffeine trong các sản phẩm dưỡng da thường là 1 - 5%. Nhìn chung, caffeine là một hoạt chất linh hoạt và dễ sử dụng, mang lại nhiều lợi ích cho da như chống lão hóa, chống oxy hóa và làm săn chắc da.

Caffeine có thể tương tác với các axit amin và peptide dưới đây:

• Arginine: Caffeine có thể kết hợp với arginine và tạo thành hợp chất phức tạp, làm giảm tính khả dụng của cả hai chất. Sự tương tác này phụ thuộc vào độ pH.
• Glycine: Caffeine liên kết với glycine và làm giảm lượng glycine. Điều này sẽ làm giảm hiệu quả của các loại kem dưỡng chứa glycine.
• Proline: Caffeine phản ứng với proline, đặc biệ là ở độ pH trung tính. Điều này có thể làm giảm hiệu quả của các peptide chứa proline.
• Glutathione: Caffeine liên kết với cysteine còn lại trong glutathione thông qua cầu nối disulfide. Điều này có thể làm giảm tác dụng chống oxy hóa của glutathione.
• Peptide đồng (copper peptide): Caffeine có thể tạo ra hợp chất phức tạp với các ion đồng và phá vỡ phức hợp peptide đồng cũng như những lợi ích mà peptide đồng mang lại cho da.
• Tyrosine: Kết hợp caffeine với tyrosine có thể làm giảm tác dụng của tyrosine (thành phần chính tạo nên melanin và các protein khác)
• Vitamin C (axit ascorbic): Vitamin C làm tăng tốc quá trình oxy hóa caffeine, điều này có thể làm giảm hiệu quả của cả hai hợp chất.

Caffeine dễ tương tác nhất với các axit amin và peptide có chứa nhóm lưu huỳnh, vòng thơm và mạch bên có tính axit hoặc bazơ. Do đó, không nên sử dụng các sản phẩm chứa caffeine cùng với các sản phẩm chứa peptide.

Cơ chế tác dụng của caffeine

Hai tác dụng chính của caffeine đối với da là chống viêm và chống oxy hóa.

Đặc tính chống oxy hóa đến từ cấu trúc của caffeine. Hợp chất này có các điểm cuối có thể liên kết và vô hiệu quả các gốc tự do.

Tác dụng chống viêm

Đặc tính chống viêm của caffeine rất có lợi cho sức khỏe làn da. Các nghiên cứu cho thấy caffeine có thể ngăn chặn các con đường tín hiệu gây viêm bằng cách ngăn chặn các thụ thể như thụ thể A2A và ức chế các enzyme như COX-2. Điều này dẫn đến giảm sản xuất các cytokine gây viêm như IL-6 và yếu tố hoại tử khối u TNF-alpha. Lợi ích chống viêm của caffeine một phần đến từ tác dụng làm co mạch. Bằng cách thu hẹp các mạch máu, caffeine làm giảm tình trạng sưng phù cũng như sự tích tụ các tế bào và chất trung gian gây viêm. Cơ chế này giúp giảm sưng đỏ do viêm da. Tác dụng co mạch của caffeine còn thúc đẩy sự thoát dịch dư thừa và các chất thải được tạo ra trong phản ứng viêm. Ngoài ra, caffeine còn giúp chống viêm bằng cách liên kết với gốc tự do, điều này giúp trung hòa stress oxy hóa, một tác nhân chính gây viêm. Nhờ khả năng ức chế cytokine trực tiếp, co mạch và chống oxy hóa nên thoa caffeine lên da có thể ngăn chặn nhiều phần trong phản ứng viêm.

Tác dụng chống oxy hóa

Caffeine là một chất chống oxy hóa mạnh có thể giúp bảo vệ da khỏi tác hại của các gốc tự do và stress oxy hóa. Caffeine trung hòa các loại oxy phản ứng (reactive oxygen species - ROS) như anion superoxide và gốc hydroxyl thông qua cơ chế “nhường” electron. Điều này ngăn ROS bắt đầu phản ứng dây chuyền làm tổn hại lipid, protein và DNA của tế bào. Caffeine còn giúp tăng cường hệ thống phòng thủ chống oxy hóa tự nhiên của cơ thể bằng cách tăng biểu hiện của các enzyme chống oxy hóa nội sinh như glutathione S-transferase và catalase. Những enzyme này giúp tăng cường hơn nữa khả năng vô hiệu hóa ROS trong tế bào của da. Ngoài ra, caffeine có thể điều chỉnh yếu tố phiên mã nhạy cảm với oxy hóa khử Nrf2, yếu tố này kích hoạt các gen tham gia vào phản ứng chống oxy hóa. Thông qua sự kết hợp các cơ chế này, caffeine giúp tăng cường khả năng bảo vệ da chống lại tia cực tím (UV), chất gây ô nhiễm và các chất oxy hóa khác từ môi trường – nguyên nhân tạo ra các gốc tự do. Bằng cách trung hòa ROS và tăng cường khả năng phòng vệ chống oxy hóa, caffeine mang lại lợi ích chống lão hóa và bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời, nhờ đó có thể làm giảm nguy cơ lão hóa da sớm do tổn thương oxy hóa.

Caffeine có những lợi ích gì cho da?

Caffeine mang lại nhiều lợi ích cho da như chống viêm, chống oxy hóa, chống lão hóa, điều trị da sần vỏ cam và một số lợi ích khác.

Một số nghiên cứu đã cho thấy kết quả đầy hứa hẹn rằng caffeine có thể giúp ích trong việc ngăn ngừa một số loại ung thư da.

Cụ thể, nghiên cứu này cho thấy caffeine có khả năng ức chế chất gây ung thư do tia UVB gây ra.

Tuy nhiên, luôn cần có thêm nhiều nghiên cứu hơn nữa về các phương pháp điều trị ung thư và caffeine không thể chữa khỏi bất kỳ loại ung thư nào.

Caffeine có tác dụg giảm viêm, do đó có thể được sử dụng trong các sản phẩm điều trị bệnh trứng cá đỏ, bệnh chàm, mụn trứng cá và nhiều vấn đề về da do viêm khác.

Caffeine có thể liên kết và vô hiệu hóa các loại gốc tự do khác nhau trên da, nghĩa là caffeine là một chất chống oxy hóa hiệu quả.

Caffeine mang lại lợi ích chống viêm thông qua cơ chế làm co mạch, có nghĩa là thu hẹp các mạch máu. Bằng cách làm thu hẹp các mạch máu, tình trạng sưng đỏ do viêm sẽ giảm đi.

Caffeine không có tác dụng dưỡng ẩm hay làm sáng da và chỉ có tác dụng kháng khuẩn ở nồng độ cao. Vì những lý do này nên công dụng chính của caffeine trong chăm sóc da là giảm viêm và chống lão hóa.

Giảm viêm

Caffeine là một hợp chất chống viêm rất hiệu quả nhờ khả năng làm co mạch máu. Các mạch máu giãn nở là nguyên nhân gây ra tình trạng sưng đỏ khi bị viêm. Trên thực tế, caffeine được coi là một chất co mạch.

Viêm và mẩn đỏ là những vấn đề về da phổ biến. Đây cũng chính là những triệu chứng thường gặp của bệnh trứng cá đỏ.

Do có đặc tính giảm viêm nên caffeine rất tốt cho việc điều trị bệnh trứng cá đỏ.

Caffeine còn giúp điều trị mụn trứng cá, da khô và da nhạy cảm.

Chống lão hóa

Là một chất chống oxy hóa mạnh, caffeine có thể giúp chống lão hóa và ngăn ngừa nếp nhăn.

Một trong những nguyên nhân chính gây lão hóa da là các gốc tự do trên da gây tổn thương DNA của tế bào da và làm hình thành nếp nhăn. Caffeine có thể liên kết và vô hiệu hóa nhiều loại gốc tự do, nhờ đó bảo vệ da khỏi sự lão hóa.

Caffeine sẽ phát huy hiệu quả tốt nhất khi được sử dụng kết hợp cùng với các hoạt chất chống lão hóa khác, ví dụ như các hoạt chất kích thích sự tổng hợp collagen. Điều này sẽ giúp ngăn chặn nhiều nguyên nhân gây lão hóa da khác nhau.

Một số hoạt chất chống lão hóa có thể sử dụng kết hợp cùng với caffeine gồm có:

• Coenzyme Q10 (CoQ10)
• Axit hyaluronic
• Retinoid
• Vitamin C

Trị mụn trứng cá

Caffeine có thể giúp điều trị mụn trứng cá vì có đặc tính chống viêm. Caffeine không gây bít tắc lỗ chân lông.

Caffeine không có đặc tính kháng khuẩn đáng kể nên không tiêu diệt được vi khuẩn gây mụn trên da.

Caffeine cũng không có tác dụng tẩy tế bào chết, loại bỏ bã nhờn hay làm sạch lỗ chân lông bị bít tắc.

Các hoạt chất trị mụn trứng cá thường có một trong các đặc tính gồm: kháng khuẩn, chống viêm, tẩy tế bào chết, làm giảm hoặc tăng độ pH của da để ngăn vi khuẩn gây mụn phát triển và đặc biệt là không được gây bít tắc lỗ chân lông.

Có nhiều hoạt chất có tác dụng trị mụn tốt hơn caffeine. Nếu bạn muốn tìm các hoạt chất trị mụn tự nhiên thì có thể chọn:

• Axit azelaic
• Tinh dầu khuynh diệp (eucalyptus oil)
• Tinh dầu hoa oải hương (lavender oil)
• Dầu marula
• Tinh dầu bạc hà (peppermint oil)
• Tinh dầu tràm trà (tea tree oil)

Tăng sự tự thực bào ở da

Lão hóa da một phần là do tổn thương tế bào do stress oxy hóa. Các tế bào da thường loại bỏ các cấu trúc bị hỏng thông qua cơ chế tự thực (autophagy). Tự thực giống như hệ thống tái chế của tế bào, giúp phá hủy và loại bỏ những phần bị hư hỏng. Khi có tuổi, cơ chế tự thực của tế bào trở nên kém hiệu quả hơn. Sử dụng caffeine trên da có thể giúp tăng cường khả năng tự thực của tế bào.

Caffeine làm tăng khả năng tự thực của tế bào bằng cách tương tác với các protein thụ thể tên là A2AR trên tế bào da. Điều này tạo ra một phản ứng dây chuyền kích hoạt các protein SIRT3 và AMPK. Những protein này phối hợp với nhau để kích thích quá trình tự thực. Khi khả năng tự thực được cải thiện, các tế bào da sẽ có thể loại bỏ nhiều gốc tự do gây hại hơn cũng như là các cấu trúc bị hỏng tích tụ theo thời gian.

Việc loại bỏ các phần tế bào bị hỏng giúp ngăn tế bào bước vào giai đoạn lão hóa (senescence), đây là giai đoạn mà các tế bào ngừng hoạt động khi bị tổn thương quá mức. Caffeine giúp tăng khả năng tự thực bào, nhờ đó ngăn ngừa những dấu hiệu lão hóa da do stress oxy hóa và sự lão hóa tế bào. Chỉ cần thoa lên da, caffeine sẽ kích hoạt cơ chế tự vệ của tế bào chống lại các tác nhân gây hại từ môi trường.

Giảm mẩn đỏ da và các triệu chứng của bệnh trứng cá đỏ

Caffeine là một chất co mạch, có nghĩa là làm thu hẹp các mạch máu, bao gồm cả mao mạch. Điều này làm giảm lưu lượng máu. Giảm lưu lượng máu đến các mao mạch ở bề mặt da có thể giúp làm giảm tình trạng mẩn đỏ và đỏ bừng mặt – các triệu chứng điển hình của bệnh trứng cá đỏ.

Tác dụng co mạch của caffeine còn giúp cải thiện tình trạng mẩn đỏ da do các nguyên nhân khác và sưng đỏ do mụn trứng cá.

Giảm bọng mắt

Sự giãn nở mạch máu có thể dẫn đến xuất hiện bọng mắt và quầng thâm dưới mắt. Nhờ có tác dụng co mạch nên caffeine có thể giúp cải thiện những vấn đề này.

Điều trị da sần vỏ cam

Da sần vỏ cam (cellulite) xảy ra do các tế bào mỡ tích tụ, đẩy qua lớp mô liên kết bên dưới da và khiến cho bề mặt da trở nên gồ ghề, lồi lõm. Tình trạng này thường xảy ra ở đùi, mông hoặc bụng. Caffeine và các hợp chất khác trong nhóm methylxanthine như theophylline và aminophylline đã được chứng minh là có thể giúp cải thiện tình trạng da sần vỏ cam. Khi thoa trực tiếp lên da, các methylxanthine này sẽ thẩm thấu vào da và ức chế hoạt động của enzyme phosphodiesterase trong tế bào mỡ. Điều này ngăn chặn sự phân hủy AMP tuần hoàn (cyclic AMP), một chất khiến các tế bào mỡ giải phóng chất béo trung tính và chất lỏng dự trữ. Điều này giúp thu nhỏ các tế bào mỡ và giảm lượng chất lỏng dư thừa, nhờ đó làm phẳng vùng da bị sần vỏ cam. Các hợp chất trong nhóm methylxanthine còn kích thích sự giải phóng chất béo để chuyển hóa năng lượng. Sự kết hợp giữa giảm tích tụ chất lỏng trong tế bào mỡ và thúc đẩy sự phân hủy chất béo dẫn đến cải thiện tình trạng da sần vỏ cam. Trên thực tế, nhiều loại kem bôi điều trị da sần vỏ cam có chứa thành phần caffeine hoặc aminophylline.

Caffeine có an toàn không?

Caffeine là một trong những chất chống oxy hóa phổ biến nhất trong chế độ ăn uống. Hợp chất này hiện diện trong rất nhiều loài thực vật ăn được và không gây ra bất kỳ tác hại nghiêm trọng nào cho sức khỏe, kể cả khi dùng ngoài da hay tiêu thụ qua đường ăn uống.

Nếu bạn đang muốn tìm một hoạt chất tự nhiên để giảm viêm da, ngăn ngừa tổn thương da do ánh nắng mặt trời hoặc trị mụn trứng cá thì caffeine là một lựa chọn an toàn và hiệu quả. Hợp chất này phù hợp với nhiều loại da.

Cơ quan đánh giá thành phần mỹ phẩm (CIR) đã kết luận rằng caffeine và các hợp chất khác trong nhóm methylxanthine như theobromine và theophylline an toàn với da.

Nhóm hoạt động vì môi trường (EWG) đánh giá mức độ độc hại của caffeine ở mức 1.

Caffeine được coi là một thành phần mỹ phẩm sạch.

Rủi ro khi dùng mỹ phẩm chứa caffeine

Việc dùng caffeine trên da không có bất cứ rủi ro nào đáng kể. Caffeine rất hiếm khi gây dị ứng.

Caffeine là một chất kích thích nên có thể gây cảm giác bồn chồn, tim đập nhanh, buồn nôn nhẹ, tiêu chảy và đau đầu. Nhưng những hiện tượng này chỉ xảy ra khi uống quá nhiều caffeine hoặc ở những người nhạy cảm với caffeine. Thoa caffeine lên da sẽ không gây ra những tác dụng phụ tương tự.