Tác hại của mụn trứng cá lên da

Đã từng có một nghiên cứu khoa học chứng minh rằng vi khuẩn gây mụn p. acnes lợi dụng sự căng thẳng để tự bảo vệ khỏi hệ miễn dịch.

Trên thực tế, hiện tượng viêm gây ra mụn mủ không phải là do vi khuẩn mụn p. acnes gây ra mà là do hệ miễn dịch bị đánh lừa và tấn công lên da thay vì tấn công vi khuẩn. Nhưng tại sao hệ miễn dịch có thể loại bỏ được hầu như mọi loại vi khuẩn gây bệnh khác mà lại không tiêu diệt được vi khuẩn mụn p. acnes? Câu trả lời là do mối quan hệ giữa vi khuẩn gây mụn p. acnes, tình trạng viêm mụn và sự căng thẳng.

Hormone giảm stress ở trong da

Khi não nhận thấy có căng thẳng, vùng dưới đồi bên trong não sẽ tiết ra hormone giải phóng corticotrophin (CRH). Hormone này đi theo đường máu đến tuyến thượng thận, nơi bắt nguồn của sự giải phóng hormone giảm stress cortisol. Đây là loại hormone gây tăng đường huyết, huyết áp và làm sạch đường máu bằng cách đưa các axit béo trong máu vào các tế bào mỡ.

Khi nhận thấy căng thẳng, da sẽ không đợi não gửi đi tín hiệu đến tuyến thượng thận để giải phóng ra hormone cortisol mà sẽ tự tạo ra CRH để phản ứng với căng thẳng.

Khi da bị đứt, bỏng, nhiễm trùng hay tiếp xúc với các chất độc hại, CRH sẽ:

• Kích thích tuyến bã nhờn tạo ra nhiều dầu hơn. Lượng dầu được tạo thêm sẽ làm da đàn hồi hơn hoặc bị nhăn, tùy thuộc vào thời gian mà quá trình kích thích diễn ra.
• Kích thích các tế bào sừng tiết ra chất gây viêm leukotrienes để tấn công vi sinh vật gây nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, quá trình này cũng có thể tấn công cả các tế bào da khỏe mạnh.
• Kích thích quá trình dày sừng – quá trình dày lên của thành lỗ chân lông giúp ngăn cản chất độc hại xâm nhập vào cơ thể và ngăn không cho máu cùng với chất dịch trong cơ thể rỉ ra ngoài.

Tuy nhiên, sự dày lên của thành lỗ chân lông lại khiến cho vi khuẩn và dầu thừa bị mắc lại bên trong. Dầu tích tụ lại trong lỗ chân lông trở thành thức ăn cho vi khuẩn mụn p. acnes và giúp chúng sinh sôi nhanh chóng. Làn da sẽ nhận thấy điều này và tiết ra histamine (một chất tham gia vào các phản ứng dị ứng) để tấn công vi khuẩn. Tuy nhiên, vi khuẩn lại có cách để tự vệ. Chúng tiết ra một loại hợp chất gọi là chemotactins để chuyển hướng các phản ứng viêm lên thành lỗ chân lông, tạo ra lối thoát lên bề mặt da nơi chúng có thể được rửa trôi hoặc được chuyển đến các lỗ chân lông bên cạnh.

Việc phá vỡ thành của các lỗ chân lông bị làm dày lên do stress sẽ khiến cho tình trạng còn tệ hơn. Ở những lỗ chân lông khác, quá tình dày sừng cũng gây ra sự tích tụ của vi khuẩn gây mụn và dầu thừa, dẫn đến sự hình thành mụn mủ. Quá trình này sẽ tiếp diễn cho đến khi:

• Da được làm dịu. Điều này diễn ra khi căng thăng trong cơ thể được giảm đi hoặc với sự hỗ trợ của các khoáng chất chống oxy hóa, ví dụ như selen.
• Vi khuẩn bị tiêu diệt. Hệ miễn dịch vẫn có thể phản ứng với cả các vi khuẩn đã chết, do đó các phản ứng viêm vẫn tiếp tục diễn ra ngay cả khi vi khuẩn đã bị loại bỏ bởi thuốc kháng sinh hay thuốc kháng khuẩn, trong ít nhất là vài ngày hoặc vài tuần sau.
• Hệ miễn dịch được làm dịu lại để không phản ứng thái quá với stress.

Cách làm dịu da

Kẽm

Một cách hữu hiệu để làm dịu sự hoạt động quá mức của hệ miễn dịch trong da là bổ sung thêm kẽm. Kẽm oxit, kẽm acetate và kẽm gluconate đều đã và đang được sử dụng và cho kết quả tốt đối trong việc điều trị mụn, tuy nhiên kẽm oxit thường để lại vệt trắng trên da và gây mất thẩm mỹ đối với da tối màu, thậm chí trên da đen, kẽm oxit còn để lại vệt màu tím.

Ngoài ra, kẽm còn ngăn cản hệ miễn dịch. Mặc dù khi hệ miễn dịch bị ngăn cản, vi khuẩn sẽ không bị tiêu diệt nhưng khi bị mụn, đây lại là một điều có lợi.

Chỉ cần một lượng kẽm rất nhỏ thôi là đã đủ để đem lại tác dụng rất lớn lên da.Các loại kem bôi da có chứa kẽm với nồng độ chỉ 0.06% đã được chứng minh là có thể kiểm soát mụn mủ.

Vi khuẩn mụn p. acnes có khả năng tiết ra các chất hóa học bám chặt lấy các chuỗi gen ở tế bào sừng. Nhiệm vụ của tế bào sừng là tạo ra các tế bào da mới nhưng đôi khi chúng lại tạo ra một lớp da mỏng và trong suốt khóa vi khuẩn cùng với dầu lại trong lỗ chân lông và bảo vệ vi khuẩn khỏi các chất độc hại từ bên ngoài.

Đó chính là hiện tượng xảy ra khi da phát triển bên trên một nốt mụn mủ, mụn đầu đen hay mụn cám và khiến chúng ta phải cậy hoặc nặn để lấy nhân mụn ra ngoài. Tuy nhiên, bạn tuyệt đối không nên làm như vậy và thay vào đó bạn nên dùng các sản phẩm có chứa thành phần AHA hoặc BHA để làm mở lỗ chân lông và giúp mụn tự lành.