Ý nghĩa xét nghiệm Bicarbonat (dự trữ kiềm)

Bicarbonat là loại xét nghiệm hóa sinh dùng để đo lường tổng lượng bicarbonat có trong máu. Bicarbonate là một ion mang điện tích âm được bài tiết và tái hấp thụ bởi thận. Tác dụng của bicarbonat là giúp cơ thể cân bằng PH trong cơ thể với natri, kali và clorua.

Nếu kết quả của xét nghiệm bicarbonat (dự trữ kiềm) nằm trong khoảng 22-26mmol/L thì cơ thể có mức độ cân bằng điện giải an toàn. Nếu chỉ số xét nghiệm thấp hơn hoặc cao hơn khoảng tham chiếu, cơ thể chưa đạt mức cân bằng điện giải và có thể là dấu hiệu của sự rối loạn chức năng.

Những nguyên nhân làm cho nồng độ bicarbonat thấp, có thể do bạn đang mắc một số bệnh như bệnh addison, tiêu chảy mãn tính, tiểu đường nhiễm ceton acid hoặc nhiễm axit chuyển hóa, bệnh nhân bị bệnh thận, bị ngộ độc methanol hoặc do sử dụng aspirin quá liều,... một số loại thuốc cũng có tác dụng làm cho kết quả xét nghiệm Bicarbonat của bạn giảm xuống như thuốc lợi tiểu thiazid, thuốc methicillin,...

Nguyên nhân gây tăng chỉ số xét nghiệm bicarbonat có thể là do tình trạng nôn mửa gây ra, người bị bệnh phổi, người mắc hội chứng cushing, hội chứng Conn và người nhiễm kiềm chuyển hóa. Ngoài ra, một số loại thuốc cũng có tác dụng làm cho kết quả xét nghiệm Bicarbonat của bạn tăng lên như thuốc lợi tiểu vòng, thuốc steroid,...

Xét nghiệm Bicarbonat thường được sử dụng trong các trường hợp sau:

• Dùng cùng với các xét nghiệm kali, natri và clorua chỉ định như là một trong những xét nghiệm quan trọng trong đánh giá các căn bệnh mãn tính hoặc bệnh cấp tính.
• Dùng trong quá trình theo dõi các bệnh mãn tính như cao huyết áp
• Dùng để đánh giá kết quả của quá trình điều trị
• Đánh giá mức độ của sự mất cân bằng điện giải trong cơ thể và xác định nguyên nhân gây ra tình trạng mất cân bằng điện giải

Xét nghiệm Bicarbonat thường dùng trong các đối tượng sau:

• Bệnh nhân theo dõi máu định kỳ
• Người đang nghi ngờ cơ thể giữ nước hoặc mất nước

Bệnh nhân đang cần được đánh giá mức cân bằng điện giải và nguyên nhân gây mất cân bằng điện giải.

Bicarbonat là lượng HCO3 có trong huyết tương, bao gồm bicarbonat thực (actual bicarbonat = AB) và bicarbonat chuẩn (standard bicarbonat= SB).

Bicarbonat thực là chỉ số chỉ nồng độ thực tế bicarbonat có trong mẫu máu được lấy trong điều kiện không tiếp xúc với không khí, nó tương ứng với pH và PaCO2 thực của mẫu máu.

Bình thường: AB = 25 mmol/l. Bicarbonat chuẩn là chỉ số của lượng HCO3- (mmol/l) của mẫu huyết tương đã được quy về điều kiện chuẩn như PaCO2= 40 mmHg, To= 37oC, pH = 7,40. Giá trị bình thường nằm trong khoảng SB = 24 ± 2 (mmol/l).

Có 3 nhóm rối loạn cân bằng acid-base là rối loạn do nguyên nhân hô hấp (do PaCO2 thay đổi), rối loạn do nguyên nhân chuyển hóa (do HCO3_ thay đổi) và rối loạn hỗn hợp do cả nguyên nhân chuyển hóa và nguyên nhân hô hấp.

Trong lâm sàng khi đánh giá mức độ mất cân bằng điện giải chúng ta có thể dùng giản đồ Shneerson, Siggar Anderson, Davenport, trong đó giản đồ Davenport đ­ược sử dụng nhiều hơn. Có 6 khu vực rối loạn cân bằng acid-base trên giản đồ Davenport gồm nhiễm toan hô hấp, nhiễm kiềm chuyển hóa, nhiễm kiềm hô hấp, rối loạn toan chuyển hóa, nhiễm toan hỗn hợp và nhiễm kiềm hỗn hợp.

Như vậy có thể thấy xét nghiệm Bicarbonat (dự trữ kiềm) mang một ý nghĩa vô cùng lớn trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh. Để kết quả xét nghiệm được chính xác, bạn nên chọn những cơ sở y tế uy tín, có chất lượng tốt nhằm cho ra kết quả đánh giá được chính xác.