Siêu âm bơm nước buồng tử cung - Bệnh viện 108

Siêu âm bơm nước buồng tử cung

• Là phương pháp đánh giá bên trong buồng tử cung bằng cách bơm một lượng nước muối sinh lý, không khí hoặc một chất liệu tương phản âm khác vào tử cung qua đường âm đạo, sau đó dùng siêu âm để quan sát.
• Đây được biết đến như là một phương pháp hữu hiệu để chẩn đoán các bất thường ở buồng tử cung và hai vòi trứng.

Chỉ định

• Những trường hợp rong kinh rong huyết không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở giai đoạn quanh mãn kinh hoặc sau mãn kinh.
• Vô kinh thứ phát do dính buồng tử cung.
• Những trường hợp cần đánh giá các bất thường của buồng tử cung, nội mạc tử cung trước và/hoặc sau các thủ thuật soi buồng.
• Những trường hợp vô sinh không rõ nguyên nhân, sảy thai liên tiếp.
• Những bệnh nhân sử dụng Tamoxifen hoặc nội tiết thay thế, đặc biệt nếu có kèm ra huyết bất thường.

Ưu điểm

• Đơn giản.
• Rẻ tiền.
• Ít xuyên thấu.
• Ít bị tác dụng của tia phóng xạ.
• Độ chính xác cao, đặc biệt đối với những khối u trong buồng tử cung.
• Ít bị dương tính giả.

Chống chỉ định

• Siêu âm với bơm nước buồng tử cung không nên thực hiện trong những trường hợp:
• Nghi ngờ có thai.
• Có những dấu hiệu viêm nhiễm vùng chậu.
• Bệnh nhân đang ra huyết nhiều không phải là một chống chỉ định, tuy nhiên trong trường hợp này sự đánh giá các bất thường trong lòng tử cung sẽ khó khăn hơn do những khối máu đông có thể  nhầm với những khối u thực thể.

Thời điểm thực hiện

• Thủ thuật thường được thực hiện trong khoảng từ ngày 4 đến ngày 7 của chu kỳ kinh nguyệt.
• Trong giai đoạn này buồng tử cung thường không còn máu cục và nội mạc tử cung chưa phát triển nhiều.
• Nếu thực hiện thủ thuật vào giai đoạn chế tiết, nội mạc tử cung dày lên và có hình ảnh gồ ghề có thể dẫn đến dương tính giả.
• Tuy nhiên đối với trường hợp rối loạn kinh nguyệt có thể thực hiện ở bất kì thời điểm nào.
• Khi đó các khối máu cục sẽ được đánh giá cẩn thận và chẩn đoán phân biệt với các khối u thực thể qua hình ảnh động.

Chuẩn bị trước thủ thuật

• Tâm lý bệnh nhân: yếu tố tâm lý có ảnh hưởng nhiều đến thành công của thủ thuật. 
•  Bệnh nhân cần được siêu âm trước để có những thông tin cần thiết khi tiến hành thủ thuật như tư thế của tử cung – cổ tử cung.
•  Kháng sinh dự phòng: Đối với những bệnh nhân vô sinh hoặc có bệnh sử viêm nhiễm sinh dục có thể cho kháng sinh 2 ngày trước. 
•  Giảm đau: Nên cho bệnh nhân uống 30 phút trước thủ thuật để giảm đau và tránh sốc phản vệ.

Kỹ thuật thực hiện

•  Sát trùng âm đạo thật kĩ với betadin.
• Tráng catheter trước khi đưa qua lỗ cổ tử cung để tránh các ảnh giả, không nên để đầu catheter chạm đáy buồng tử cung vì có thể làm bệnh nhân đau và/ hoặc gây sốc phản vệ.
•  Dùng kẹp giữ catheter tại chỗ trong khi lấy mỏ vịt ra, cẩn thận để hai nhánh của mỏ vịt không kéo theo catheter ra ngoài.
• Đưa đầu dò vào phía trên catherter, mặt trước cổ tử cung nếu tử cung ngả trước hoặc phía dưới catherter mặt sau cổ tử cung nếu tử cung ngả sau. 
• Bơm thật chậm nước muối sinh lý qua catheter và quan sát trên siêu âm hình ảnh nước di chuyển vào buồng tử cung, ngừng bơm khi buồng tử cung đạt đến kích thước 
•  Sau khi đánh giá buồng tử cung, nếu muốn quan sát hai vòi trứng: rút hết nước trong buồng tử cung, bơm thật chậm 10ml không khí vào và quan sát các bóng khí di chuyển qua hai sừng tử cung vào hai vòi trứng .

Sau thủ thuật

• Để bệnh nhân ngồi ở tư thế 45 độ trong vài phút.
• Điều trị giảm đau nếu cần.
• Kiêng giao hợp vài ngày để tránh nhiễm trùng.

Khó khăn

• Những trường hợp có thể gặp khó khăn khi đưa catheter qua kênh cổ tử cung:
• Teo hẹp cổ tử cung
• Bệnh nhân chưa sinh đẻ
• Bệnh nhân đã khoét chóp hoặc đốt cổ tử cung
• Bệnh nhân ở thời kỳ quanh mãn kinh hoặc đã mãn kinh

Nguồn: Bệnh viện 108