Kỹ thuật xạ trị điều biến liều điều trị ung thư tiền liệt tuyến - Bệnh viện 108

Ung thư tiền liệt tuyến:

• Tuyến tiền liệt là một tuyến nội tiết sinh dục ở nam giới, nằm dưới đáy bàng quang, sau niệu đạo, trước trực tràng.
• Tại Mỹ, ung thư tiền liệt tuyến (UTTLT) là loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới với ước tính năm 2016 có 180.890 ca mới mắc và 26.120 ca tử vong.
• Tuy nhiên, tại Việt Nam theo thống kê năm 2012, UTTLT không nằm trong 10 loại ung thư phổ biến với 1132 ca mới mắc và 872 ca tử vong.
• Tỷ lệ tử vong do UTTLT tại Mỹ thấp và có xu hướng ngày càng giảm do người dân có nhận thức tốt và được sàng lọc phát hiện sớm UTTLT.
• Tại Việt Nam, do chưa có chương trình sàng lọc và nhận thức của người dân còn chưa cao nên đa số UTTLT được phát hiện ở giai đoạn muộn, đã có di căn, điều trị khó khăn.

Vai trò của xạ trị:

• Yếu tố nguy cơ rất thấp (very low risk) có dự kiến tuổi thọ ≥ 20 năm: xạ trị ngoài đơn thuần triệt căn.
• Yếu tố nguy cơ thấp (low risk) có dự kiến tuổi thọ ≥ 10 năm: xạ trị ngoài đơn thuần triệt căn.
• Yếu tố nguy cơ trung bình (intermediate risk) có dự kiến tuổi thọ ≥ 10 năm: xạ trị ngoài triệt căn có hoặc không kết hợp điều trị nội tiết hủy androgen (androgen deprivation therapy - ADT) 4 – 6 tháng.
• Yếu tố nguy cơ cao (high risk), rất cao (very high risk) hoặc có di căn hạch vùng: xạ trị ngoài triệt căn kết hợp điều trị nội tiết hủy androgen 2 – 3 năm.
• Di căn xương: xạ trị giảm đau.

Các tác dụng phụ:

Viêm trực tràng, viêm ruột do tia xạ:

• Triệu chứng đau bụng, mót rặn, đại tiện nhiều lần, có thể đại tiện ra máu.
• Các triệu chứng này thường hết sau kết thúc xạ trị 3 - 8 tuần.
• Tác dụng phụ muộn trên trực tràng thường ở độ 1 – 3 với tỷ lệ 2 – 20%.

Viêm bàng quang, niệu đạo:

• Xảy ra ở 50% bệnh nhân với các triệu chứng tiểu nhiều lần, tiểu khó, mót tiểu.
• Các triệu chứng này thường hồi phục sau khi kết thúc xạ trị 4 tuần.
• Tác dụng phụ muộn trên bàng quang, niệu đạo thường ở độ 1 – 3 với tỷ lệ 6 – 20%.

Rối loạn chức năng tình dục:

• Rối loạn cương dương, bất lực xảy ra ở 30 – 45% bệnh nhân.
• Có thể sử dụng các thuốc như Viagra để cải thiện tình trạng bất lực sau xạ trị UTTLT.

Gãy xương kín đáo với tỷ lệ 6%

• Biểu hiện đau xương vùng chậu hoặc cột sống thắt lưng
• Đặc biệt ở các BN sau xạ trị hạch chậu.

Ung thư thứ phát:

• Tỷ lệ ung thư bàng quang và trực tràng sau xạ trị UTTLT rất thấp chỉ tăng khoảng 1% sau 10 năm so với BN được phẫu thuật triệt căn cắt bỏ tiền liệt tuyến.

Nguồn: Bệnh viện 108