Kỹ thuật chụp x quang tuyến nước bọt

Chụp x quang tuyến nước bọt có chống chỉ định trong các trường hợp viêm tuyến nước bọt cấp, dị ứng thuốc đối quang (tương đối). Phương pháp này được chỉ định trong trường hợp bệnh nhân sỏi ống tuyến, chít hẹp, giãn ống tuyến, đường rò và có khối u trong ống tuyến...

• Ống thông Rabinov 22 Gauge và dây dẫn 0.018 inch
• Các dây nối tiêm truyền tĩnh mạch
• Que đè lưỡi, băng dính, gạc...
• Bơm tiêm 5, 10, 20ml
• Kim tiêm 18-20G
• Thuốc đối quang i ốt tan trong nước (nếu không có loại lipiodol ultrafluide)
• Thuốc sát khuẩn ngoài da
• Thuốc phun tê tại chỗ, thuốc an thần
• Nước cất hoặc nước muối sinh lý
• Găng tay, mũ, khẩu trang phẫu thuật
• Bộ khay quả đậu, kẹp phẫu thuật
• Bông, gạc phẫu thuật
• Hộp thuốc và dụng cụ cấp cứu tai biến thuốc đối quang
• Quả chanh tươi
• Đèn chiếu sáng qua đầu

Chụp xquang tuyến nước bọt được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa hoặc kỹ thuật viên điện quang cùng với đầy đủ vật tư tiêu hao nói trên và hệ thống máy chụp xquang, phim, cát xét, hệ thống lưu trữ đầy đủ và hoạt động bình thường.

Người bệnh được giải thích trước về quy trình chụp x quang tuyến nước bọt, chuẩn bị tâm lý và ký kết vào giấy cam kết thực hiện kỹ thuật trước khi tiến hành.

Bệnh nhân được tẩm thuốc gây tê lên gạc, luồn dây dẫn ống thông, nạp thuốc đối quang vào bơm tiêm, nối bơm tiêm với dây nối rồi đuổi bọt khí.

• Xác định đúng vị trí lỗ đổ của ống tuyến bằng cách quan sát hoạt động tiết nước bọt.
• Để dễ dàng có thể kích thích tiết nước bọt bằng cách nhỏ vài giọt chanh vào miệng người bệnh.
• Gây tê tại chỗ bằng gạc tẩm thuốc gây tê nếu cần.
• Luồn dây dẫn vào ống tuyến, khi dây đã vào trong ống tuyến, tịnh tiến ống thông vào ống tuyến.
• Đặt ống thông.
• Khi ống thông đã vào trong ống tuyến, một tay giữ chặt ống thông, một tay rút dây dẫn ra, nối ống thông với dây nối của bơm tiêm chứa thuốc đối quang.
• Quấn đuôi ống thông bằng một miếng gạc, đặt miếng gạc giữa hai hàm răng người bệnh, yêu cầu người bệnh cắn chặt miếng gạc để cố định ống thông trong lúc chụp.
• Tiến hành chụp.
• Chụp các tư thế trước, sau, nghiêng, chếch, tư thế dưới hàm-đỉnh sọ
• Có thể tiến hành chụp như chụp phim toàn cảnh dựa trên tình trạng của bệnh nhân (Panorama).

Chụp x quang tuyến nước bọt chuẩn sẽ cho thấy thuốc đối quang hiện trên hình ống tuyến nước bọt chính, các nhánh phụ. Điều này giúp phân tích kết quả để xác định các bất thường ở hình thái.

Các tai biến có thể xảy ra do thuốc đối quang. Bệnh nhân có thể bị chảy máu khi rút ống thông. Bác sĩ sẽ cầm máu bằng gạc ép. Một số trường hợp bệnh nhân sẽ bị nhiễm trùng có thể được điều trị bằng kháng sinh. Khi chụp, người bệnh cần mát xa tuyến nước bọt nhằm giải trừ thuốc đối quang nhanh, hạn chế tai biến tối đa.