Huyết áp cao có làm tăng nguy cơ đột quỵ? - Bệnh viện Việt Đức
Tăng huyết áp là gì?
Huyết áp cao có nghĩa là lực đẩy máu vào hai bên động mạch của bạn luôn ở mức cao. Điều này có thể dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc suy thận….
Có hai số đại diện cho huyết áp, đó là tâm thu và tâm trương, được tính bằng milimet thuỷ ngân (mmHg). Huyết áp tâm thu cao hơn (được liệt kê đầu tiên), cho thấy áp lực trong khi tim đang đập, huyết áp tâm trương nhỏ hơn, cho thấy áp lực khi tim đang nghỉ giữa các nhịp đập.
Huyết áp bình thường dưới 120/80 mmHg, tăng huyết áp được định nghĩa khi huyết áp tâm thu ³ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ³ 90 mmHg hoặc khi đang được điều trị bằng một thuốc hạ huyết áp.
Đột quỵ não là gì ?
Đột quỵ não là tình trạng tổn thương chức năng thần kinh xảy ra đột ngột do nguyên nhân mạch máu não (thường tắc hay vỡ động mạch não), gây nên yếu liệt nửa người, rối loạn tri giác.
Các triệu chứng trên thường xảy ra đột ngột, có thể tự hồi phục hoàn toàn trước 24 giờ (gọi là đột quỵ não thoáng qua) hoặc tồn tại hơn 24 giờ và thường là nhiều tháng, nhiều năm (gọi là đột quỵ thực sự), làm cho người bệnh giảm khả năng làm việc và lao động, gây tăng gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Làm thế nào để tăng huyết áp không dẫn đến nguy cơ đột quỵ ?
ThS.BS Khổng Tiến Bình, Trưởng khoa Nội, Can thiệp tim mạch – Hô hấp, Trung tâm Tim mạch và lồng ngực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết:
Tăng huyết áp làm tăng gánh nặng cho tim và làm hỏng các động mạch và các cơ quan của bạn theo thời gian. So với những người có huyết áp bình thường, những người bị tăng huyết áp có khả năng bị đột quỵ cao hơn.
Tăng huyết áp lâu ngày làm tăng xơ vữa động mạch, chính sự nứt ra của mảng xơ vữa dẫn đến hình thành cục máu đông, gây ra hẹp tắc lòng mạch.
- Có đến 87% số người bị đột quỵ là do mạch máu bị thu hẹp hoặc tắc trong não, dẫn đến giảm lượng máu đến các tế bào não, làm cho các tế bào não bị chết, đây là dạng đột quỵ nhồi máu.
- Có khoảng 13% của đột quỵ xảy ra khi một mạch máu bị vỡ trong hoặc gần não, đây là đột quỵ dạng xuất huyết. Chính tăng huyết áp làm cho tăng áp lực các động mạch ở não, làm phát triển vi phình mạch não, dẫn đến một mạch máu nào đó có thể bị vỡ, làm chảy máu trong não.
Làm thế nào để biết một người bị đột quỵ ?
Sử dụng các chữ cái trong “F.A.S.T” để phát hiện các dấu hiệu của đột quỵ và biết khi nào cần gọi 115.
Có những yếu tố nguy cơ làm tăng huyết áp mà bạn có thể kiểm soát được:
- Hút thuốc lá và tiếp xúc với người hút thuốc
- Bệnh tiểu đường
- Bệnh béo phì, thừa cân
- Cholesterol máu cao
- Chế độ ăn uống không lành mạnh: nhiều muối, thừa mỡ, uống nhiều rượu
- Không hoạt động thể chất
- Tình trạng căng thẳng về tâm lý
Có những yếu tố nguy cơ không thể sửa đổi được hoặc khó kiểm soát:
- Tiền sử gia đình bị tăng huyết áp
- Chủng tộc, sắc tộc
- Tuổi cao
- Giới tính nam
- Bệnh thận mạn tính
- Ngừng thở khi ngủ
Cần kiểm soát tăng huyết áp và hạn chế nguy cơ bị đột quỵ não.
- Không hút thuốc và tránh khói thuốc
- Giảm cân nếu bạn thừa cân
- Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh, mà có ít muối, chất béo
- Ăn tăng trái cây và rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm từ sữa ít béo, bao gồm thực phẩm giàu kali
- Tăng cường vận động thể lực
- Hạn chế rượu không quá 02 ly/ngày nếu bạn là nam giới và 01 ly/ngày với nữ giới
- Uống thuốc huyết áp theo chỉ định của bác sỹ và theo dõi huyết áp hằng ngày
Nguồn: Bệnh viện Việt Đức.
Huyết áp cao, bất kể ở mức nào cũng đều làm suy yếu thành mạch máu, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc khiến động mạch não dễ bị vỡ.
Rối loạn cương dương (ED) có thể xảy ra do nhiều yếu tố khác nhau, trong đó có sức khỏe tim mạch kém. Mức cholesterol cao có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, từ đó làm tăng nguy cơ mắc ED.
Đột quỵ do huyết khối xảy ra khi cục máu động hình thành trong động mạch của não, làm tắc nghẽn động mạch và cản trở sự lưu thông máu đến một phần não. Các triệu chứng của tình trạng này tùy thuộc vào việc tắc nghẽn ở động mạch nhỏ hay động mạch lớn.
Nếu huyết áp tăng đáng kể trong khi tập thể dục và duy trì ở mức cao trong nhiều giờ sau khi tập thì bạn có thể bị tăng huyết áp do tập thể dục (exercise-induced hypertension). Điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp và các vấn đề về tim mạch khác sau này.
Nhịp tim lúc nghỉ ngơi trung bình thường dao động từ 60 đến 80 bpm, tuy nhiên, một số vận động viên có nhịp tim lúc nghỉ ngơi thấp đến 30-40 bpm. Nếu bạn là vận động viên hoặc là người thường xuyên tập thể dục, nhịp tim lúc nghỉ ngơi thấp thường không là vấn đề, thậm chí còn là biểu hiện cho trạng thái sức khỏe tốt. Hãy đến gặp bác sĩ nếu thấy nhịp tim thấp đi kèm với các triệu chứng khác, như mệt mỏi hoặc chóng mặt.





