Gây mê nội khí quản phẫu thuật tháo lồng ruột

Lồng ruột xảy ra phổ biến ở trẻ em, là hiện tượng một đoạn ruột bất thường chui vào trong lòng của đoạn ruột kế tiếp. Theo ThS. DD Chu Thị Hoa, thuộc Khoa Ngoại tổng hợp của Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, các nguyên nhân gây ra chứng lồng ruột thường đến từ sự mất cân đối giữa kích thước hồi tràng và van hồi manh tràng, hoặc do viêm hạch mạc treo ruột, viêm đường hô hấp...

Dấu hiệu để nhận biết chứng lồng ruột ở trẻ là:

• Bị đau bụng theo cơn, đối với trẻ nhỏ, những cơn đau này sẽ gây ra các cơn khóc thét dữ dội và thường xuất hiện đột ngột.
• Trẻ xoắn vặn người và ngừng chơi, bỏ bú mẹ... khi bị đau.
• Ở giai đoạn đầu, trẻ sẽ nôn ói thức ăn. Càng về sau, trẻ có thể nôn ra dịch xanh/dịch vàng... tùy theo mức độ lồng ruột; cùng với đó là trẻ đi ngoài ra máu.

Nếu như cha mẹ phát hiện sớm và đưa bé đến bệnh viện sớm, các bác sĩ có thể tiến hành cấp cứu bằng cách tháo lồng bằng hơi. Tuy nhiên, nếu trẻ đến bệnh viện muộn hoặc thủ thuật tháo lồng bằng hơi không thành công, tùy theo tình hình của bé mà bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật tháo lồng ruột.

Trong hầu hết trường hợp, các bác sĩ sẽ cố gắng gỡ các chỗ tắc trong đoạn ruột bằng cách bơm hơi vào đường tiêu hóa. Đây được gọi là phương pháp tháo lồng ruột bằng hơi. Tuy nhiên, không phải lúc nào giải pháp này cũng thành công.

Lúc này, phẫu thuật tháo lồng ruột sẽ được tiến hành. Các bác sĩ sẽ phẫu thuật tháo hoặc cắt bỏ đoạn ruột bị lồng, sau đó sử dụng kháng sinh để điều trị nhiễm trùng.

Nếu như các bác sĩ đề nghị phẫu thuật, phụ huynh không nên bác bỏ đề nghị này. Cần phải biết rằng chứng lồng ruột ở trẻ nếu không được điều trị sẽ dẫn đến nhiễm trùng máu và thậm chí là gây hoại tử, đe dọa đến tính mạng của bé.

Phương pháp điều trị ngoại khoa được áp dụng từ năm 1871 đến nay và được chứng minh là có thể điều trị hiệu quả chứng lồng ruột. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả cao, một quy trình đúng tiêu chuẩn là cần thiết.

• Gây mê: kỹ thuật gây mê được áp dụng cho thủ tục tháo lồng ruột là gây mê nội khí quản.
• Đường phẫu thuật: khu vực đường trắng ở giữa dưới và trên rốn.
• Tiến hành tháo lồng ruột.
• Cắt ruột thừa và cố định hồi tràng vào manh tràng, manh tràng vào thành bụng phía bên phải.

Khi thực hiện phẫu thuật này cần chú ý:

• Nếu đoạt ruột lồng bị hoại từ, bác sĩ cần phải nối ruột ngay lập tức tùy theo tình trạng ổ bụng và ruột.
• Khi ổ bụng không bị viêm phúc mạc và quai ruột hoạt động tốt, cần nối ruột ngay.
• Trường hợp ổ bụng bị viêm phúc mạc, cần dẫn lưu 2 đầu ruột ra bên ngoài.

Do đối tượng hầu hết là trẻ em, quá trình gây mê trước khi phẫu thuật tháo lồng ruột cần phải được tiến hành cẩn thận dưới sự đồng ý và hợp tác của trẻ.

Quy trình gây mê nội khí quản cho trẻ em cần phải được tiến hành theo đầy đủ các bước sau.

4.1. Chuẩn bị

Về phía nhân sự, bệnh viện cần phải có đầy đủ các bác sĩ và điều dưỡng từ chuyên khoa Gây mê – Hồi sức.

Về phía bệnh nhân:

• Cần được thăm khám trước khi gây mê và phẫu thuật để phòng ngừa các rủi ro, nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật.
• Bệnh nhân phải được thuyết phục để hợp tác với bác sĩ và điều dưỡng trong quá trình gây mê.
• Nếu như cần thiết, bệnh nhân có thể sử dụng thuốc an thần vào buổi tối trước khi phẫu thuật.

4.2. Tiến hành chung

Trong hầu hết các kĩ thuật gây mê nội khí quản, một số bước sau cần được tiến hành trước bước khởi mê, gồm:

• Bệnh nhân ở tư thế nằm ngửa và thở Oxy 100% trong khoảng 5 phút trước quá trình khởi mê.
• Lắp máy và thiết lập các đường truyền.
• Nếu cần thiết có thể xử lý tiền mê.

4.3. Khởi mê

• Thuốc ngủ: Thuốc mê tĩnh mạch như propofol, etomidate, ketamin..., hay thuốc mê bốc hơi như sevofluran.
• Thuốc giảm đau: phổ biến nhất là morphin, ngoài ra còn có fentanyl hoặc sufentanil...
• Một số bệnh nhân cần sử dụng thuốc giãn cơ...
• Kiểm tra điều kiện đặt ống nội khí quản của bệnh nhân: phải ngủ sâu và có đủ độ giãn cơ.
• Đặt ống nội khí quản: thường có 2 kỹ thuật chính là theo đường miệng hoặc đường mũi.

4.4. Duy trì mê

Suốt quá trình phẫu thuật, các bác sĩ vẫn sẽ duy trì mê bằng các loại thuốc mê tĩnh mạch, thuốc mê bốc hơi, thuốc giảm đau cũng như thuốc giãn cơ khi cần thiết. Ngoài ra, hô hấp cũng sẽ được kiểm soát bằng máy móc hoặc bóp tay...

Nhìn chung, phẫu thuật tháo lồng ruột là một thủ tục cơ bản trong việc điều trị chứng lồng ruột ở trẻ, thường là giải pháp sau cùng khi những cách điều trị trước không đem lại hiệu quả. Trong đó, quá trình gây mê nội khí quản trước phẫu thuật phải tiến hành cẩn thận và đầy đủ để bệnh nhi có thể trải qua cuộc phẫu thuật một cách êm ái nhất.

Hiện nay nguyên nhân gây lồng ruột ở trẻ vẫn chưa được tìm ra nên không có biện pháp dự phòng đặc hiệu. Cách tốt nhất là phụ huynh nhận biết các dấu hiệu bất thường ở trẻ để phát hiện sớm lồng ruột, tránh các biến chứng nguy hiểm do bệnh gây ra. Theo đó, khi thấy trẻ có dấu hiệu đau bụng từng cơn, biểu hiện bằng cơn khóc thét đột ngột, dữ dội, trẻ ưỡn người, bỏ bú, xoắn vặn, ngừng chơi,... thì cha mẹ cần ngay lập tức đưa trẻ đi khám. Các bác sĩ sẽ thăm khám, chẩn đoán cận lâm sàng để chẩn đoán xác định và có biện pháp can thiệp kịp thời cho trẻ.