Chẩn đoán ung thư đầu và cổ

Ung thư đầu cổ là một nhóm ung thư thường bắt đầu ở các tế bào vảy niêm mạc miệng, thanh quản (thanh quản), họng (hầu), tuyến nước bọt, khoang mũi và xoang cạnh mũi.

Ung thư đầu cổ dễ xảy ra ở người lớn trên 50 tuổi và ở nam giới cao gấp đôi. Các yếu tố rủi ro bao gồm:

• Tuổi tác
• Giới tính
• Sử dụng rượu và thuốc lá
• Tiếp xúc với bức xạ hoặc amiăng
• Vệ sinh răng miệng kém
• Dân tộc, đặc biệt là người gốc Á (ung thư vòm họng)
• Nhiễm vi rút HPV.

Các triệu chứng điển hình thường bao gồm: Đau họng dai dẳng, khó nuốt, đau miệng không lành và giọng nói khàn. Các triệu chứng khác phụ thuộc vào vị trí của ung thư, nhưng thường có thể bao gồm:

• Chảy máu không rõ nguyên nhân trong miệng
• Các mảng đỏ hoặc trắng trong miệng
• Sưng quai hàm
• Khó mở miệng
• Đau tai, đau đầu thường xuyên
• Đau khi nuốt
• Khó thở và / hoặc nói
• Nhiễm trùng xoang mãn tính
• Đau răng, đau nướu, răng lung lay
• Chảy máu mũi không rõ nguyên nhân
• Tê hoặc liệt mặt
• Mất thính lực
• Khối không đau ở cổ.

Bác sĩ sẽ hỏi bạn về tiền sử bệnh, các yếu tố nguy cơ và triệu chứng và tiến hành khám sức khỏe. Để xác định chẩn đoán ung thư và xác định xem nó có di căn hay không, bạn có thể trải qua nội soi, chụp MRI đầu, chụp CT xoang, CT đầu, chụp X-quang nha khoa toàn cảnh, CT chùm hình nón nha khoa, PET / CT hoặc chụp ngực. Nếu phát hiện thấy bất thường và các xét nghiệm không xác nhận là lành tính, bác sĩ có thể yêu cầu sinh thiết.

3.1 Nội soi vòm họng

Bài kiểm tra nội soi này sử dụng một dụng cụ quang học linh hoạt, chiếu sáng gọi là ống nội soi để kiểm tra khoang mũi, hộp thoại và cổ họng. Với sự hỗ trợ của thuốc tê tại chỗ, ống được đưa vào miệng hoặc mũi để chụp ảnh và đánh giá các tế bào bất thường.

3.2 Chụp MRI đầu

Trong quá trình chụp MRI đầu, một từ trường mạnh, các xung tần số vô tuyến và một máy tính sẽ được sử dụng để tạo ra các hình ảnh chi tiết về bên trong đầu và cổ. Hiện nay, MRI là xét nghiệm hình ảnh nhạy cảm nhất của đầu trong thực hành lâm sàng thường quy.

3.3 Chụp CT xoang

Xét nghiệm y tế chẩn đoán này tạo ra nhiều hình ảnh hoặc hình ảnh về các hốc xoang cạnh mũi của bệnh nhân. Hình ảnh mặt cắt được tạo ra trong quá trình chụp CT có thể được định dạng lại theo nhiều mặt phẳng và thậm chí có thể tạo ra hình ảnh ba chiều (3D). Nó chủ yếu được sử dụng để phát hiện ung thư xoang và khoang mũi và lập kế hoạch cho các cuộc phẫu thuật.

3.4 CT đầu

Cũng giống như CT xoang, CT đầu có thể giúp phát hiện các bất thường của xoang cạnh mũi và khoang mũi.

3.5 Chụp X-quang răng toàn cảnh

Chụp toàn bộ miệng trong một hình ảnh duy nhất, bao gồm răng, hàm trên và dưới, cấu trúc và mô xung quanh. Nó có thể giúp tiết lộ sự hiện diện của ung thư miệng.

3.6 Cone Beam CT nha khoa

Loại chụp CT này sử dụng công nghệ đặc biệt để tạo ra hình ảnh ba chiều (3D) của cấu trúc răng, mô mềm, đường dẫn thần kinh và xương trong vùng sọ mặt trong một lần quét. CT tia nón thường được sử dụng để xác nhận rằng các phương pháp điều trị bức xạ được nhắm mục tiêu chính xác.

3.7 PET / CT

Bài kiểm tra y học hạt nhân này kết hợp chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) và chụp CT để tạo ra hình ảnh xác định chính xác vị trí giải phẫu của hoạt động trao đổi chất bất thường. Nó có thể phát hiện ung thư đầu và cổ, xác định xem nó đã di căn hay chưa, đánh giá hiệu quả của kế hoạch điều trị và xác định xem ung thư có quay trở lại sau khi điều trị hay không.

3.8 Hình ảnh ngực

Nơi phổ biến nhất để ung thư đầu và cổ di căn là phổi. Bác sĩ có thể yêu cầu chụp X quang hoặc CT scan ngực đơn giản để khảo sát.

Nếu các xét nghiệm này không chỉ ra ung thư, có thể không cần thực hiện thêm bước nào. Tuy nhiên, bác sĩ có thể muốn theo dõi khu vực này trong những lần khám sau. Nếu các xét nghiệm này không cho thấy rõ ràng rằng một bất thường là lành tính, sinh thiết có thể là cần thiết.

Sinh thiết là loại sinh thiết mô để kiểm tra bệnh. Sinh thiết được thực hiện theo nhiều cách khác nhau. Một số sinh thiết liên quan đến việc loại bỏ một lượng nhỏ mô bằng kim, trong khi những sinh thiết khác bao gồm phẫu thuật loại bỏ toàn bộ khối u đáng ngờ. Thông thường, mô được loại bỏ bằng cách đặt một cây kim qua da đến khu vực bất thường. Đây được gọi là chọc hút bằng kim nhỏ (FNA). Sinh thiết có thể được thực hiện một cách an toàn với hướng dẫn hình ảnh như siêu âm, chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI).

Điều trị ung thư đầu và cổ phụ thuộc vào kích thước, loại, vị trí, tốc độ phát triển và sức khỏe chung của bạn. Phương pháp điều trị bao gồm xạ trị, phẫu thuật, hóa trị hoặc kết hợp cả ba.

Nếu kế hoạch điều trị yêu cầu xạ trị, cổ cũng có thể được điều trị bằng xạ trị. Việc mổ xẻ cổ có thể được thực hiện sau đó tùy thuộc vào phản ứng của cơ thể bạn với xạ trị.

Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng hóa trị được đưa ra cùng lúc với xạ trị sẽ hiệu quả hơn. Do đó, lịch trình điều trị bức xạ đôi khi bao gồm hóa trị liệu nếu ung thư ở giai đoạn nặng (giai đoạn III hoặc giai đoạn IV). Hóa trị có thể được thực hiện theo nhiều cách khác nhau, bao gồm liều hàng ngày thấp, liều lượng vừa phải hàng tuần hoặc liều lượng tương đối cao hơn sau mỗi ba đến bốn tuần.

Thông thường, một trong các quy trình xạ trị sau có thể được sử dụng để điều trị ung thư đầu và cổ:

• Liệu pháp chùm tia bên ngoài (EBT): Một phương pháp đưa một chùm tia X năng lượng cao hoặc chùm tia proton đến vị trí của khối u. Chùm bức xạ được tạo ra bên ngoài bệnh nhân (thường bằng máy gia tốc tuyến tính cho photon / tia X và cyclotron hoặc sync tron cho chùm proton) và được nhắm vào vị trí khối u. Các chùm bức xạ này có thể tiêu diệt các tế bào ung thư và các kế hoạch điều trị theo phương pháp phù hợp cho phép các mô bình thường xung quanh không bị nhiễm bệnh.
• Xạ trị điều biến cường độ (IMRT): Một phương thức xạ trị chính xác cao tiên tiến sử dụng máy gia tốc tia X được điều khiển bằng máy tính để cung cấp liều bức xạ chính xác đến khối u ác tính hoặc các khu vực cụ thể trong khối u. Liều bức xạ được thiết kế để phù hợp với hình dạng ba chiều (3D) của khối u bằng cách điều chỉnh - hoặc kiểm soát - cường độ của chùm bức xạ để tập trung liều bức xạ cao hơn vào khối u trong khi giảm thiểu sự tiếp xúc bức xạ với các tế bào khỏe mạnh.