Xạ hình xương có nguy hiểm không?

Xạ hình xương là thủ thuật giúp tìm thấy những thương tổn ở xương như nhiễm trùng, chấn thương hoặ bệnh lý ác tính. So với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác như chụp X – quang thì xạ hình xương giúp phát hiện những bệnh lý trên trong thời gian sớm hơn khoảng vài tháng. Một điều đặc biệt đối với phương pháp xạ hình xương đó là chất phóng xạ sẽ được tiêm vào cơ thể người bệnh thông qua đường tĩnh mạch, vào xương và sẽ giúp đánh dấu được những vị trí có bất thường xảy ra. Những vị trí hấp thụ ít chất phóng xạ hoặc không hấp thụ chất phóng xạ biểu hiện cho một sự thiếu máu nuôi cho xương hoặc cho thấy dấu hiệu của những tế bào ung thư.

Ngược lại, nếu hấp thụ nhiều chất phóng xạ thì có nghĩa vùng xương đó đang tăng tạo xương có thể là dấu hiệu của viêm xương, u xương, gãy xương, ổ nhiễm trùng,...

Trên lâm sàng, những trường hợp cụ thể sau đây sẽ được chỉ định chụp xạ hình xương:

• Nghi ngờ ung thư xương.
• Có dấu hiệu của những khối ung thư di căn từ nơi khác đến xương như vú, thận, phổi,...
• Chẩn đoán và tìm nguyên nhân dẫn đến triệu chứng đau xương trong thời gian dài, cùng với đó là một số cận lâm sàng khác như chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng từ để củng cố chẩn đoán.
• Những trường hợp gãy xương không thấy rõ trên phim chụp X – quang thì xạ hình xương sẽ giúp đánh giá gãy xương trong những trường hợp này hiệu quả hơn.
• Bệnh lý Paget, nhiễm trùng xương.

Trước khi thực hiện chụp xạ hình xương thì người bệnh cần cân nhắc một số điều như sau:

• Báo ngay cho bác sĩ điều trị về tình trạng mang thai của bản thân nếu có, vì chất phóng xạ được tiêm vào cơ thể sẽ gây ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi nên cần cho bác sĩ biết về vấn đề này để có thể chuyển sang một phương tiện cận lâm sàng khác ít có nguy cơ hơn.
• Tương tự, nếu đang trong thời gian cho trẻ bú sữa thì người mẹ cũng cần báo cho bác sĩ vì chất phóng xạ khi được tiêm qua đường tĩnh mạch có thể đi vào dòng sữa mẹ và gây ảnh hưởng đến đứa trẻ khi bú sữa. Vì vậy, trong thời gian này nên cho trẻ bú sữa mẹ đã được chuẩn bị và dự trữ từ trước đó, đồng thời sữa mẹ tiết ra trong 1 – 2 ngày đầu sau thực hiện chụp xạ hình thì cần loại bỏ và tuyệt đối không cho trẻ bú sữa này.
• Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả chụp xạ hình nên cần báo cho bác sĩ về những loại thuốc mà bản thân người bệnh đang sử dụng.
• Người bệnh cũng sẽ được uống thêm những chất dịch sau khi tiêm phóng xạ.
• Người bệnh được chuẩn bị bàng quang, làm rỗng bàng quang trước thủ thuật.
• Sau khi tiêm chất phóng xạ thì cần đợi 1 khoảng thời gian 1 – 3 giờ đồng hồ để thuốc có thể đi đến những vị trí trong cơ thể.

Về kết quả, nếu bệnh nhân không có bất cứ vấn đề này xảy ra đối với hệ thống xương thì sẽ thấy được hình ảnh chất phóng xạ được trải đều đối với tất cả các xương trong cơ thể và không có sự chênh lệch quá nhiều giữa những vùng này. Nếu bệnh nhân có tình trạng chất phóng xạ tập trung quá nhiều hay quá ít ở một vị trí nhất định, còn những vị trí xương khác trong cơ thể thì bình thường thì có thể thấy được một tổn thương đang tồn tại ở những vị trí này, có thể là viêm, ung thư xương, bệnh lý rối loạn chuyển hóa xương, thiếu máu nuôi xương,...

XEM THÊM: Sau xạ hình xương có phải cách ly không?

Vì có sử dụng chất phóng xạ trong quá trình chụp nên bệnh nhân cũng sẽ có nguy cơ phơi nhiễm với chất độc này, tuy nhiên, mức độ rất ít. Trên thực tế, qua nhiều cuộc khảo sát thì bệnh nhân sau khi chụp xạ hình xương rất ít khi gặp phải những biến chứng gây nguy hiểm đến tính mạng vì chất phóng xạ sau một khoảng thời gian nhất định sẽ bị đào thải ra bên ngoài. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tối đa cho bệnh nhân và những người thân xung quanh thì cần làm sạch nơi đi vệ sinh ngay sau khi chất phóng xạ được thải ra ngoài bằng cách dùng xà phòng, xả sạch toàn bộ những gì cơ thể đào thải ra bên ngoài. Ngoài ra, sau khi thực hiện thủ thuật thì cũng có thể bệnh nhân sẽ có cảm giác đau tại vùng đâm kim, có thể dùng miếng gạc ấm để đè ép giảm đau trong thời gian này.

Kỹ thuật xạ hình xương là phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiệu quả trong lĩnh vực chẩn đoán những bệnh lý liên quan đến xương, trong đó có những khối u di căn từ cơ quan khác đến xương. Mặc dù có sử dụng chất phóng xạ trong quá trình thực hiện nhưng phương pháp này hầu như không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe bệnh nhân, và người bệnh chỉ cần thực hiện vệ sinh sạch sẽ sau khi tiếp xúc hóa chất là có thể ngăn ngừa được nguy cơ nhiễm phóng xạ.