Thuốc Fondaparinux: Công dụng, chỉ định và lưu ý khi dùng
1. Fondaparinux là thuốc gì?
Fondaparinux là thuốc điều trị cục máu đông, huyết khối ở mạch máu chân hoặc mạch máu phổi. Thuốc Fondaparinux thường được chỉ định điều trị cục máu đông kèm theo một thuốc chống đông máu khác (ví dụ: warfarin). Nếu không được điều trị kịp thời, cục máu đông có thể di chuyển đến các mạch máu nhỏ hơn ở phổi, tim hoặc não bộ và gây ra các biến chứng nguy hiểm như thuyên tắc phổi, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ nhồi máu não.
Bên cạnh khả năng điều trị cục máu đông thì thuốc Fondaparinux còn được sử dụng trong phòng ngừa việc hình thành huyết khối sau phẫu thuật ở những bệnh nhân có nguy cơ đông máu cao (như phẫu thuật gãy xương chậu hoặc phẫu thuật trong ổ bụng). Thực tế, Fondaparinux là một thuốc chống đông máu, hoạt động tương tự heparin bằng cách ngăn chặn một số chất tự nhiên trong quá trình đông máu của cơ thể.
2. Cách sử dụng thuốc Fondaparinux
Thuốc Fondaparinux sử dụng qua đường tiêm dưới da ở vùng bụng theo chỉ dẫn của bác sĩ, mỗi ngày thường chỉ tiêm 1 lần. Theo đó, bệnh nhân cần chú ý không tiêm thuốc điều trị đông máu Fondaparinux vào cơ bắp.
Liều lượng, thời gian sử dụng thuốc phụ thuộc cân nặng, tình trạng sức khỏe và đáp ứng với điều trị của bệnh nhân. Bệnh nhân cần được tiêm thuốc đều đặn mỗi ngày theo chỉ định của bác sĩ để mang lại hiệu quả tốt nhất, nên tiêm Fondaparinux cũng một thời điểm mỗi ngày.
Trước khi sử dụng, điều dưỡng tiêm thuốc cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Kiểm tra thuốc bằng cảm quan để tìm ra những hạt thuốc kết tủa hoặc nhận biết được sự thay đổi màu sắc thuốc, nếu có bất thường thì tuyệt đối không được sử dụng thuốc để tiêm cho bệnh nhân;
- Không trộn bất kỳ loại thuốc nào khác trong cùng một mũi tiêm;
- Trước mỗi lần tiêm Fondaparinux, điều dưỡng cần sát khuẩn vị trí tiêm thuốc bằng cồn vô khuẩn;
- Thay đổi vị trí trên da bệnh nhân mỗi lần tiêm thuốc Fondaparinux để giảm bớt tổn thương dưới da;
- Để hạn chế hiện tượng da bị bầm tím, sau tiêm thuốc không được không chà xát da vị trí tiêm.
Khi sử dụng thuốc Fondaparinux để điều trị cục máu đông, bệnh nhân cần sử dụng kèm thuốc kháng đông máu khác (như warfarin) trong vòng 3 ngày sau khi bắt đầu tiêm thuốc.
Bác sĩ chỉ định sử dụng cùng lúc cả 2 loại thuốc điều trị cục máu đông đạt được tác dụng kháng đông của warfarin đối với cơ thể. Bệnh nhân không tự ý ngưng một trong hai loại thuốc trên khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi sử dụng thuốc để phòng ngừa huyết khối sau phẫu thuật, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng Fondaparinux trong khoảng 6 đến 8 giờ sau khi phẫu thuật thay khớp gối hoặc khớp háng, sau đó duy trì trong vài ngày hậu phẫu.
Bệnh nhân cần được tiêm thuốc một cách chặt chẽ, không sử dụng thuốc Fondaparinux quá sớm sau phẫu thuật vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu nghiêm trọng. Bên cạnh đường tiêm dưới da, Fondaparinux còn có thể được bác sĩ chỉ định sử dụng bằng đường tiêm tĩnh mạch.
XEM THÊM: Uống thuốc chống đông máu cần kiêng những gì?
3. Tác dụng phụ của thuốc Fondaparinux
Những tác dụng phụ hay của thuốc Fondaparinux gặp bao gồm:
- Đau, bầm tím, sưng đỏ tại vị trí tiêm thuốc Fondaparinux;
- Nhức đầu, buồn nôn, nôn ói;
- Sưng phù bàn tay, bàn chân;
- Sốt.
Nếu có bất kỳ tác dụng không mong muốn nào kéo dài hoặc nghiêm trọng hơn của thuốc Fondaparinux, bệnh nhân cần báo ngay lập tức cho bác sĩ. Một số tác dụng phụ nghiêm trọng của thuốc Fondaparinux có thể gặp, bao gồm:
- Tăng nguy cơ chảy máu hoặc dễ bầm tím;
- Nước tiểu sẫm màu;
- Vàng mắt, vàng da.
Thuốc Fondaparinux có thể gây biến chứng rối loạn đông máu, chảy máu nghiêm trọng. Bệnh nhân hãy thông báo ngay cho bác sĩ nếu có những dấu hiệu chảy máu sau đây:
- Cảm giác khó thở, ho ra máu;
- Đau ngực;
- Đầu chi lạnh hoặc xanh tím;
- Chóng mặt nghiêm trọng, ngất xỉu;
- Nhịp tim nhanh hoặc không đều;
- Đau cơ, đau khớp;
- Thay đổi tri giác như lú lẫn;
- Cảm giác tê, ngứa ran
- Đau thượng vị hoặc đau bụng dữ dội, đi tiêu phân có máu đỏ, máu đen hoặc màu hắc ín;
- Nước tiểu đỏ;
- Nôn ói ra chất nôn màu như bã cà phê.
Ngoài ra, thuốc Fondaparinux có thể gây một số biến chứng nghiêm trọng khác, bao gồm:
- Thay đổi thị lực;
- Tê yếu một bên cơ thể, nói đớ lưỡi, khó cử động tay chân;
- Co giật;
- Đau đầu dữ dội hoặc kéo dài.
4. Lưu ý khi sử dụng thuốc Fondaparinux
Không sử dụng thuốc cho những bệnh nhân có tiền căn dị ứng với Fondaparinux hoặc các thành phần khác có trong thuốc. Trước khi chỉ định sử dụng thuốc Fondaparinux, bác sĩ cần lưu ý một số tiền sử bệnh lý của bệnh nhân, đặc biệt là:
- Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng;
- Rối loạn đông máu, chảy máu nghiêm trọng;
- Số lượng tiểu cầu thấp do có kháng thể kháng tiểu cầu, xét nghiệm công thức máu có tiểu cầu thấp, giảm tiểu cầu do heparin...
- Một số vấn đề về mắt (như bệnh võng mạc đái tháo đường);
- Tăng huyết áp;
- Bệnh thận;
- Co giật;
- Loét dạ dày tá tràng hoặc viêm đại tràng xuất huyết;
- Đột quỵ tai biến mạch máu não;
- Một số cuộc phẫu thuật gần đây (đặc biệt là phẫu thuật về mắt, não hoặc cột sống;
- Cân nặng cơ thể dưới 50kg.
Không sử dụng rượu bia trong khi sử dụng các thuốc điều trị cục máu đông vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết dạ dày. Người lớn tuổi có thể nhạy cảm hơn với các tác dụng phụ của thuốc Fondaparinux, đặc biệt là chảy máu. Theo đó, chỉ sử dụng Fondaparinux cho phụ nữ có thai và đang cho con bú khi thật cần thiết và cần trao đổi với bác sĩ về những lợi ích và nguy cơ tác dụng phụ.
5. Tương tác thuốc của Fondaparinux
Một số sản phẩm có thể tương tác với thuốc Fondaparinux bao gồm:
- Mifepristone;
- Các loại thuốc có thể gây chảy máu hoặc dễ bầm tím như thuốc chống kết tập tiểu cầu, các thuốc NSAID như ketorolac, thuốc chống đông máu thế hệ mới như rivaroxaban.
Kiểm tra thành phần tất cả các loại thuốc đang sử dụng (cả thuốc theo toa và không theo toa) vì nhiều sản phẩm có thể bao gồm thành phần thuốc giảm đau, hạ sốt (các NSAID như ibuprofen, naproxen, aspirin) và khi sử dụng chung thuốc Fondaparinux có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Tuy nhiên, nếu bác sĩ đã chỉ định cho bệnh nhân sử dụng Aspirin liều thấp để phòng ngừa bệnh mạch vành hoặc đột quỵ thì bệnh nhân nên tiếp tục sử dụng thuốc theo toa trừ khi bác sĩ có hướng dẫn nào khác. Ngoài ra, bệnh nhân cần được theo dõi kỹ trong quá trình tiêm Fondaparinux, đặc biệt là làm xét nghiệm công thức máu toàn bộ, chức năng thận, xét nghiệm phát hiện hồng cầu trong phân... định kỳ để theo dõi sự tiến triển của bệnh nhân hoặc kiểm tra các tác dụng phụ.
Đau đầu do căng thẳng là tình trạng rất phổ biến hiện nay, nguyên nhân chính là do các cơ trở nên căng cứng do stress, lo lắng, chấn thương, trầm cảm... Ngoài các biện pháp thư giãn thì thuốc là một lựa chọn cấp thiết đối với tình trạng này, trong đó có thuốc Zebutal. Vậy Zebutal là thuốc gì?
Thuốc Xyzbac là một sản phẩm vitamin tổng hợp có tác dụng trong điều trị hoặc ngăn chặn sự thiếu hụt vitamin do chế độ ăn uống thiếu chất dinh dưỡng, do bệnh tật nào đó hoặc trong quá trình mang thai.
Thuốc Ursodiol dùng để điều trị và ngăn ngừa sự hình thành sỏi mật ở những người béo phì. Ngoài ra, Ursodiol còn được dùng để điều trị các bệnh về gan. Thuốc được sử dụng theo đường uống dưới sự chỉ dẫn của bác sĩ.
Thuốc Viactiv là sản phẩm có hiệu quả và được lựa chọn sử dụng nhiều trong điều trị tình trạng canxi máu thấp. Để thuốc phát huy hiệu quả, an toàn cũng như hạn chế được tác dụng phụ, người bệnh nên sử dụng Viactiv theo chỉ định của bác sĩ.
Thuốc Xelpros là một thuốc giảm áp lực trong mắt, giúp điều trị một số bệnh về mắt nhất định như tăng nhãn áp góc mở, tăng huyết áp mắt. Vậy Xelpros nên dùng như thế nào cho hiệu quả?
Hiện nay, việc sử dụng thuốc để điều trị bệnh cảm cúm đã trở thành thói quen ở nhiều người. Trong đó, Tiffy và Decolgen là hai loại thuốc trị cảm cúm phổ biến được lựa chọn nhiều nhất. Tuy nhiên, sử dụng Tiffy hay Decolgen là tốt hơn khi bị cảm cúm là nỗi băn khoăn của hầu hết mọi người.
