Isotretinoin là thuốc gì? Công dụng và chỉ định
1. Isotretinoin là thuốc gì?
Isotretinoin là dẫn xuất của vitamin A, chúng là thuốc trị mụn thuộc nhóm thuốc điều trị da liễu và được điều chế dưới dạng viên nang mềm và có các loại hàm lượng như 10mg, 20mg, 30mg, 40mg.
Isotretinoin có tên biệt dược là Absorica, Accutane, Amnesteem, Claravis, Sotret.
Dầu thừa trên da mặt là nguyên nhân chủ yếu khiến lỗ chân lông bít tắc và gây ra tình trạng mụn trứng cá. Thuốc isotretinoin hoạt động khiến tuyến bã nhờn thu nhỏ và lượng dầu tiết ra giảm đi, từ đó tình trạng mụn trên da mặt sẽ được kiểm soát và cải thiện.
2. Thuốc isotretinoin có tác dụng gì? Được chỉ định khi nào?
Thuốc isotretinoin có tác dụng giảm dầu thừa trên da mặt và trị mụn trứng cá, hạn chế thâm sẹo khi các phương pháp điều trị mụn khác không phù hợp. Trong một số trường hợp, thuốc isotretinoin được chỉ định để điều trị một số bệnh lý như Cutaneous T-cell Lymphomas, Carcinoma tế bào gai, u nguyên bào thần kinh ở trẻ em (neuroblastoma). Tuy nhiên công dụng chính của thuốc isotretinoin vẫn là điều trị mụn trứng cá.
Thuốc isotretinoin được chỉ định sử dụng trong các trường hợp sau:
- Bị mụn trứng cá nặng
- Sử dụng các loại thuốc như kháng sinh benzoyl peroxide, axit salicylic, tetracycline để điều trị mụn nhưng không có hiệu quả khả quan
- Bệnh nhân có yêu cầu trị mụn sạch và nhanh chóng
Tuy nhiên, các trường hợp sau chống chỉ định sử dụng thuốc isotretinoin:
- Người sử dụng có tiền xử dị ứng với các dẫn xuất của vitamin A
- Dị ứng hoặc quá mẫn cảm với các thành phần có trong thuốc
- Có dự định hiến máu trong thời gian sắp tới
- Phụ nữ đang dự định mang thai, đang mang thai hoặc cho con bú
Mặc dù thuốc isotretinoin có hiệu quả nhanh chóng trong điều trị mụn trứng cá nhưng chúng có nhiều ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe, hãy thông báo cho bác sĩ tình trạng dị ứng hoặc tiền xử bệnh lý trước khi sử dụng thuốc, nếu nhận thấy có nguy cơ khi sử dụng loại thuốc này, bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc khác để thay thế.
3. Cách sử dụng thuốc isotretinoin
3.1 Liều lượng
Tùy thuốc vào các yếu tố như tình trạng mụn, độ tuổi, tình trạng sức khỏe, cân nặng... bác sĩ sẽ kê cho bạn liều lượng sử dụng phù hợp:
- Liều lượng thông thường cho trẻ em trên 12 tuổi và người lớn điều trị tối đa trong 20 tuần:Sử dụng 0,5 - 1mg/kg, chia ra uống 2 lần/ngày
- Đối với trường hợp bị mụn trứng cá nặng liều tối đa được sử dụng là 2mg/kg/ngày
- Đối với điều trị u hắc sắc tố di căn, sử dụng kết hợp với interferon alpha, sử dụng 60mg/ngày, chia thành 3 liều bằng nhau
- Đối với điều trị u hạt vòng, sử dụng 0,5 - 1 mg/kg/ngày, chia thành 2 lần uống.
- Đối với điều trị bạch cầu cấp tính không ứ huyết đối với trẻ từ 1 tháng tuổi trở lên, sử dụng 100mg/ 1 mét vuông da/ ngày, uống trong 4 tuần.
3.2 Cách dùng
Sau đây là các dùng thuốc isotretinoin:
- Sử dụng đúng liều lượng bác sĩ kê, uống thuốc sau khi ăn no hoặc trong lúc đang ăn.
- Uống thuốc với nước lọc, nuốt chửng cả viên thuốc, không nên cắn hoặc nhai, không nằm sau khi uống thuốc ít nhất 10 phút
- Nên uống thuốc với nước lọc, hạn chế uống với các loại nước khác để tránh thay đổi cơ chế hoạt động của thuốc.
Nếu sử dụng quá liều và gặp phải những triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đau dạ dày, châm chích da mặt, phù mặt, môi, mất thăng bằng hoặc rối loạn vận động... bạn nên đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị. Trường hợp không có triệu chứng bạn nên gọi điện và hỏi qua ý kiến bác sĩ.
Trường hợp bạn quên liều thì hãy bỏ qua liều đó và sử dụng liều tiếp theo đúng theo đơn kê, không được uống gấp đôi để bù liều.
3.3 Cách bảo quản
Bạn nên bảo quản thuốc ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp từ mặt trời và những nơi ẩm thấp.
Tuyệt đối không được để thuốc trong tầm với của trẻ nhỏ và vật nuôi trong nhà.
Không sử dụng thuốc khi thuốc hết hạn hoặc bị biến chất, đổi màu, vứt bỏ thuốc vào thùng rác hoặc xử lý theo hướng dẫn có in trên bao bì.
4. Tác dụng phụ của thuốc isotretinoin
Trong thời gian sử dụng thuốc isotretinoin, bạn có thể gặp phải những tác dụng phụ sau:
Thường gặp: Khô môi, miệng, da, sưng mí mắt, chảy máu cam, rụng tóc. Tuy nhiên chúng sẽ thuyên giảm sau vài ngày hoặc vài tuần sau khi sử dụng thuốc.
Nghiêm trọng: Thay đổi tâm trạng, ngứa, đau cơ, khớp, nhiễm trùng, viêm tụy
Đặc biệt nghiêm trọng: Đau đầu dữ dội, giảm thị lực, ù tai hoặc giảm thính lực, đau ngực, nước tiểu sẫm màu, vàng da, tiêu chảy nặng, chảy máu trực tràng
Dị ứng: Phát ban, ngứa hoặc/ và sưng cổ họng, lưỡi, mặt, chóng mặt, khó thở
Tất cả những trường hợp dị ứng và tác dụng phụ nghiêm trọng trở lên, người sử dụng thuốc nên nhanh chóng đến bệnh viện hoặc trung tâm y tế gần nhất để kiểm tra và điều trị. Đặc biệt không được sử dụng một loại thuốc khác để điều trị các tác dụng phụ của isotretinoin mà không có chỉ định của bác sĩ.
Bên cạnh những tác dụng phụ có thể gặp, người sử dụng thuốc nên lưu ý những tương tác của thuốc isotretinoin với một số loại thuốc và thực phẩm như Omega 3, các loại vitamin A, B12, D3, C, Aripiprazole, Acetaminophen, Amphetamine, Dextroamphetamine, Ibuprofen, Amoxicillin, Duloxetine, Cetirizine, rượu, bia và thuốc lá.
5. Cần lưu ý điều gì khi sử dụng thuốc isotretinoin
Mỗi loại thuốc đều có những lưu ý nhất định khi sử dụng, thuốc isotretinoin cũng vậy, sau đây là những điểm cần chú ý khi sử dụng thuốc bạn nên biết:
Thông báo cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe bản thân trước khi sử dụng thuốc, những bệnh lý như tiểu đường, rối loạn tâm thần, béo phì, viêm tụy, loãng xương, rối loạn đường ruột, tăng triglyceride máu, tiền sử trầm cảm...có thể sẽ trở nên nghiêm trọng hơn khi sử dụng thuốc isotretinoin
Trong khi sử dụng thuốc isotretinoin không được hiến máu, nếu bạn muốn hiến máu thì nên ngưng sử dụng thuốc ít nhất một tháng hoặc hiến trước khi sử dụng thuốc.
Sử dụng kem chống nắng vì thuốc isotretinoin sẽ khiến da bạn nhạy cảm hơn dưới ánh nắng mặt trời. Bạn có thể tìm hiểu hoặc tham khảo ý kiến của bác sĩ da liễu về loại kem chống nắng phù hợp với làn da của bạn.
Việc sử dụng thuốc isotretinoin có ảnh hưởng nhất định đến tầm nhìn của người dùng, vì vậy trong khi sử dụng nên hạn chế lái xe, vận hành máy móc hay thực hiện những công việc cần độ tập trung cao.
Trong khi sử dụng thuốc isotretinoin không nên thực hiện các phương pháp làm đẹp da như tẩy lông, laser, peel da...vì có thể để lại sẹo trên da mặt. Nếu muốn thực hiện các phương pháp trên thì phải ngưng sử dụng thuốc ít nhất 6 tháng
Không uống rượu hoặc sử dụng các loại đồ uống có cồn trong thời gian uống thuốc vì có nguy cơ cao gây ra tác dụng phụ không mong muốn.
Cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi cho trẻ nhỏ dùng thuốc, isotretinoin có ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển của xương.
Thuốc có thể làm giảm mật độ xương, nên cân nhắc trước khi sử dụng.
Thuốc isotretinoin có ảnh hưởng xấu đến phụ nữ có thai, gây sảy thai, sinh non, thai lưu... tuyệt đối không được sử dụng nếu đang mang thai, trường hợp sử dụng thuốc nhưng không biết bản thân mang thai, phải ngưng sử dụng ngay lập tức và đến bệnh viện để kiểm tra. Trên thực tế bác sĩ sẽ yêu cầu bạn tránh thai nếu sử dụng loại thuốc này.
Phụ nữ đang cho con bú không được sử dụng thuốc isotretinoin.
Đau đầu do căng thẳng là tình trạng rất phổ biến hiện nay, nguyên nhân chính là do các cơ trở nên căng cứng do stress, lo lắng, chấn thương, trầm cảm... Ngoài các biện pháp thư giãn thì thuốc là một lựa chọn cấp thiết đối với tình trạng này, trong đó có thuốc Zebutal. Vậy Zebutal là thuốc gì?
Thuốc Xyzbac là một sản phẩm vitamin tổng hợp có tác dụng trong điều trị hoặc ngăn chặn sự thiếu hụt vitamin do chế độ ăn uống thiếu chất dinh dưỡng, do bệnh tật nào đó hoặc trong quá trình mang thai.
Thuốc Ursodiol dùng để điều trị và ngăn ngừa sự hình thành sỏi mật ở những người béo phì. Ngoài ra, Ursodiol còn được dùng để điều trị các bệnh về gan. Thuốc được sử dụng theo đường uống dưới sự chỉ dẫn của bác sĩ.
Thuốc Viactiv là sản phẩm có hiệu quả và được lựa chọn sử dụng nhiều trong điều trị tình trạng canxi máu thấp. Để thuốc phát huy hiệu quả, an toàn cũng như hạn chế được tác dụng phụ, người bệnh nên sử dụng Viactiv theo chỉ định của bác sĩ.
Thuốc Xelpros là một thuốc giảm áp lực trong mắt, giúp điều trị một số bệnh về mắt nhất định như tăng nhãn áp góc mở, tăng huyết áp mắt. Vậy Xelpros nên dùng như thế nào cho hiệu quả?
Hiện nay, việc sử dụng thuốc để điều trị bệnh cảm cúm đã trở thành thói quen ở nhiều người. Trong đó, Tiffy và Decolgen là hai loại thuốc trị cảm cúm phổ biến được lựa chọn nhiều nhất. Tuy nhiên, sử dụng Tiffy hay Decolgen là tốt hơn khi bị cảm cúm là nỗi băn khoăn của hầu hết mọi người.
